ସମୀରାଭ୍ଯଵହର୍ତାସୀଦ୍ବହୁଦିଷ୍ଟଂ ସଦିଷ୍ଟଵାନ୍ 4.2.78.
ସେ କେବଳ ପବନ ଖାଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବହୁ ପ୍ରକାର ଉପବାସ କରୁଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯାଂ ଚତୁର୍ଯୁଗୀମିତ୍ଥଂ ସ ନିନାଯ ତପଶ୍ଚରନ୍
ଏଭଳି ଉପବାସ କରି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚାରି ଯୁଗ ସମୟ ବିତାଇଥିଲେ।
ତତୋହଂ ତସ୍ଯ ତପସା ସଂତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଥିରଚେତସଃ
ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ମନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲି।
ଵଟଃ କାଂଚନଶାଖାଖ୍ଯୋ ଯସ୍ତପସ୍ତାପସଂତତିମ୍
ସେଠାରେ କଞ୍ଚନଶାଖା ନାମକ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଅନୁକ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ମଂଦମଦ ମରୁଲ୍ଲୋଲ ପଲ୍ଲଵୈଃ କରପଲ୍ଲଵୈଃ
ସେଇ ବଟବୃକ୍ଷର କୋମଳ ପତ୍ରଗୁଡିକ ହଳୁକ ହଳୁକ ପବନରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମତ୍ତ।
ସ୍ଵାନୁରାଗୈଃ ସୁରଭିଭିଃ ସ୍ଵାଦୁଭିଶ୍ଚ ପଚେଲିମୈଃ
ସେଇ ପତ୍ରମାନେ ନିଜ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱାଦ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଭଲପାଇବା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ।
ତଦଧସ୍ତାତ୍ପରଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତମହଂ ତପନାଂଗଜମ୍
ସେଇ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ତପସ୍ତେଜୋଭିରୁଦ୍ଯଦ୍ଭିଃ ପରିତଃ ପରିଧୀକୃତମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ତେଜ ଚାରିପଟେ ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ସେ ତାହାରେ ଆବୃତ ହୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଵାଖ୍ଯାଂକିତଂ ମହାଲିଂଗଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯାତିଭକ୍ତିତଃ
ସେ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ନିଜ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଏକ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ସାକ୍ଷୀକୃତ୍ଯେଵ ତଲ୍ଲିଂଗଂ ତପ୍ଯମାନଂ ମହତ୍ତପଃ
ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ସାକ୍ଷୀ କରି, ସେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଅଲଂ ତପ୍ତ୍ଵା ମହାଭାଗ ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମି ଶୁଭଵ୍ରତ 4.2.78.
ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଏହି ତପସ୍ୟା ଏଠିକି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ମୁଁ ତୁମରେ ଖୁସି ହେଲି, ଓ ଶୁଭ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା।
ଚକାର ସ୍ତଵନଂ ଚାପି ପରିହୃଷ୍ଟେଂଦ୍ରିଯେଶ୍ଵରଃ
ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥାଏ, ସେ ଭଗବାନ୍ ମଧୁର ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ ନମୋନମଃ କାରଣକାରଣାନାଂ ନମୋନମଃ କାରଣଵର୍ଜିତାଯ
ଧର୍ମ କହିଲେ: ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ କାରଣରୁ ମୁକ୍ତ ଥିବାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
ଅରୂପରୂପାଯ ସମସ୍ତରୂପିଣେ ପରାଣୁରୂପାଯ ପରାପରାଯ
ଯିଏ ନିରାକାର ହେଉଛନ୍ତି, ତଥା ସମସ୍ତ ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ପରମ ଓ ଅପରମଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଅନୀଶ୍ଵରସ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରସ୍ତ୍ଵଂ ଗୁଣାତ୍ମକସ୍ତ୍ଵଂ ଗୁଣଵର୍ଜିତସ୍ତ୍ଵମ୍
ତୁମେ ଅଧିପତି ନୁହଁ, ତଥାପି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ; ତୁମେ ଗୁଣମୟ, ତଥାପି ଗୁଣରୁ ପାରେ।
ତ୍ଵମେଵ ନିର୍ଵାଣପଦ ପ୍ରଦୋସି ତ୍ଵମେଵ ନିର୍ଵାଣମନଂତଶକ୍ତେ
ମୁକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ତୁମେ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ଜଗତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦେଵସାକ୍ଷାଜ୍ଜଗତ୍ତ୍ଵଦୀଯଂ ଜଗଦେକବଂଧୋ
ତୁମଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମର, ହେ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ବନ୍ଧୁ।
ମୃଡସ୍ତ୍ଵମେଵ ଶ୍ରୁତିଵର୍ତ୍ମଗେଷୁ ତ୍ଵମେଵ ଭୀମୋଽଶ୍ରୁତିଵର୍ତ୍ମଗେଷୁ
ଯେମାନେ ବେଦ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ମୃଡ଼ା; ଯେମାନେ ବେଦ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଭୀମ।
ତ୍ଵମେଵ ଶୂଲୀ ଦ୍ଵିଷତାଂ ତ୍ଵମେଵ ଵିନମ୍ରଚେତୋ ଵଚସାଂ ଶିଵୋସି
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୂଳଧାରୀ; ନମ୍ର ହୃଦୟ ଥିବାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ମଧୁର ବାଣୀ ଓ ଶୁଭ।
ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଶଂକର ଶାଂତଶଂଭୋ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଚଂଦ୍ରକଲାଵତଂସ
ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ହେ ଶଂକର, ଶାନ୍ତ ଓ ଶିବମୟ; ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।
ସ ଏଵ ଧନ୍ଯସ୍ତଵ ଭକ୍ତିଭାଗ୍ଯସ୍ତଵାର୍ଚକୋ ଯଃ ସୁକୃତୀ ସ ଏଵ 4.2.78.
ଯିଏ ତୁମକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରେ, ସେଠିକି ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତୁମର ଭକ୍ତିରେ ଧନ୍ୟ ଓ ସତ୍କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
କସ୍ତ୍ଵାମିହ ସ୍ତୋତୁମନଂତଶକ୍ତେ ଶକ୍ନୋତି ମାଦୃଗ୍ଲଘୁବୁଦ୍ଧିଵୈଭଵଃ
ହେ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି, ଆମ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିପାରିବ, ମୋ ପରି ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକ?
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଉଦୀର୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସୁତୋତିଭକ୍ତ୍ଯା ନମଃ ଶିଵାଯେତି ସମୁଚ୍ଚରନ୍ସଃ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ 'ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତତଃ ଶିଵସ୍ତଂ ତପସାତିଖିନ୍ନଂ ନିଵାର୍ଯ ତାଭ୍ଯଃ ପ୍ରଣତିଭ୍ଯ ଈଶ୍ଵରଃ
ତାପସ୍ୟାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ, ଭଗବାନ୍ ଶିବ ରୋକିଲେ ଓ ସେଇ ପ୍ରଣାମ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତ୍ଵମେଵ ଧର୍ମାଧିକୃତୌ ସମସ୍ତ ଶରୀରିଣାଂ ସ୍ଥାଵରଜଂଗମାନାମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେହୀ, ଚଳାଚଳ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମର ଅଧିକାରୀ।
ତ୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣାଯାଶ୍ଚ ଦିଶୋଧିନାଥସ୍ତ୍ଵଂ କର୍ମସାକ୍ଷୀ ଭଵ ସର୍ଵଜଂତୋଃ
ତୁମେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ନାଥ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵଯା ଯଦେତନ୍ମମଭକ୍ତିଭାଜା ଲିଂଗଂ ସମାରାଧିତମତ୍ର ଧର୍ମ
ମୋ ଭକ୍ତ ଧର୍ମ ଏଠି ଯେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଛି, ସେ ତୁମ ପ୍ରେରଣାରେ।
ଧର୍ମେଶ୍ଵରଂ ଯଃ ସକୃଦେଵ ମର୍ତ୍ଯୋ ଵିଲୋକଯିଷ୍ଯତ୍ଯଵଦାତବୁଦ୍ଧିଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଧର୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକଥର ଦେଖିବେ—
କୃତ୍ଵାପ୍ଯଘାନାମିହ ଯଃ ସହସ୍ରଂ ଧର୍ମେଶ୍ଵରଂ ପଶ୍ଯତି ଦୈଵଯୋଗାତ୍
ଏଠାରେ ହଜାର ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କ ଚୟନରେ ଧର୍ମର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ, ସେଉଁଠି ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ।
ଯୋ ଧର୍ମପୀଠଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ କାଶ୍ଯାଂ ସ୍ଵଶ୍ରେଯସେ ନୋ ଯତତେଽତ୍ର ମର୍ତ୍ଯଃ ତ୍ଵଯା ଯଥାପ୍ତା ଇହ ଧର୍ମରାଜ ମନୋରଥାସ୍ତେ ଗୁରୁଭିସ୍ତପୋଭିଃ 4.2.78.
କାଶୀରେ ଧର୍ମପୀଠ ପାଇଁ, ଯେ ମଣିଷ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ, ହେ ମର୍ତ୍ୟ, ତୁମେ ଯେପରି ଏହା ଲାଭ କରିଛ, ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଗୁରୁମାନେ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହୁଏ।