ଇତ୍ଯାଖ୍ଯାଯି ପୁରାଂବାଯୈ ମଯା ତେପି ନିରୂପିତଃ
ହେ ପୁରମ୍ବା, ଏହି ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଦେଲି ।
କେଦାରେଶ୍ଵରଲିଂଗସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵୋତ୍ପତ୍ତିଂ କୃତୀ ନରଃ
କେଦାରେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣିଲେ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ ।
ଆନଂଦକାନନେ ଶଂଭୋ ଯଲ୍ଲିଂଗଂ ପୁଣ୍ଯଵର୍ଧନମ୍
ଆନନ୍ଦବନରେ ଶିବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କଲେ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼େ ।
ଯତ୍ସେଵ୍ଯଂ ସାଧକୈର୍ନିତ୍ଯଂ ଯତ୍ର ପ୍ରୀତିରନୁତ୍ତମା
ଯାହାକୁ ସାଧକମାନେ ସଦା ପୂଜନ୍ତି, ସେଠି ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ ।
ଯସ୍ଯ ସଂସ୍ମରଣାଦେଵ ଯଲ୍ଲିଂଗସ୍ଯ ଵିଲୋକନାତ୍
ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ମନେ କଲେ କିମ୍ବା ଦେଖିଲେ ଭଲ ଫଳ ମିଳେ ।
ପଂଚାମୃତାଦି ସ୍ନପନପୂର୍ଵାଦ୍ଯସ୍ଯାର୍ଚନାଦପି
ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ ଓ ପୂଜା କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ ।
ସର୍ଵଜ୍ଞେନ ଯଦାଖ୍ଯାତଂ ତଦାଖ୍ଯାସ୍ଯାମି ତେ ଶୃଣୁ
ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା ଯେଉଁଥିରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ ।
ଦେଵଦେଵ ଉଵାଚ ଉମେ ଭଵତ୍ଯା ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଭଵବଂଧଵିମୋକ୍ଷକୃତ୍
ଦେବମାନ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଉମା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେ ମୃତ୍ୟୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ।
ଆନଂଦକାନନେ ଚାତ୍ର ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ମମ
ଆନନ୍ଦବନରେ ଏଠାରେ ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ କଥା ଅଛି ।
ସଂତି ଲିଂଗାନ୍ଯନେକାନି ମମାନଂଦଵନେ ପ୍ରିଯେ
ମୋର ଆନନ୍ଦବନରେ ବହୁତ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ହେ ପ୍ରିୟେ ।
ମମାପି ଯେନ ତ୍ରିପୁରଂ ସମରେ ଜଯକାଂକ୍ଷିଣଃ 4.2.78.
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ପାଇବାକୁ ଚାହିଁ, ତ୍ରିପୁରାକୁ ଜୟ କରିଥିଲି ।
ଯତ୍ରାସ୍ତି ତୀର୍ଥମଘହୃତ୍ପିତୃପ୍ରୀତିଵିଵର୍ଧନମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ ଓ ପିତୃମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ।
ଧର୍ମାଧିକରଣଂ ଯତ୍ର ଧର୍ମରାଜୋପ୍ଯଵାପ୍ତଵାନ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଉପରେ ଅଧିକାର ପାଇଥିଲେ, ସେଠା ହେଉଛି ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।
ପକ୍ଷିଣୋପି ହି ଯତ୍ରାପୁର୍ଜ୍ଞାନଂ ସଂସାରମୋଚନମ୍
ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରୁ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଯଲ୍ଲିଂଗଦର୍ଶନାଦେଵ ଦୁର୍ଦମୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ
ସେଠାରେ କେବଳ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରି, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ନାମକ ଏକ ରାଜା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମାଵିର୍ଭାଵଂ ଚ ସୁଂଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରକାଶ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଧର୍ମପୀଠଂ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟମତ୍ରାନଂଦଵନେ ମମ
ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦବନରେ ଯେଉଁ ଧର୍ମପୀଠ ରହିଛି, ସେଇ ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଧର୍ମର ଆସନ।
ପୁରା ଵିଵସ୍ଵତଃ ପୁତ୍ରୋ ଯମଃ ପରମସଂଯମୀ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂୟମୀ ଯମ ଏଠି ଥିଲେ।
ଶିଶିରେ ଜଲମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଵର୍ଷାସ୍ଵଭ୍ରାଵକାଶକଃ
ଶୀତକାଳରେ ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ରହିଥିଲେ।
ପାଦାଗ୍ରାଂଗୁଷ୍ଠଭୂସ୍ପର୍ଶୀ ବହୁକାଲଂ ସ ତସ୍ଥିଵାନ୍
ସେ ବହୁ ଦିନ ଧରି ପାଦଅଙ୍ଗୁଠିର ଟିପ୍ ପକାଇ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଥିଲେ।
ସମୀରାଭ୍ଯଵହର୍ତାସୀଦ୍ବହୁଦିଷ୍ଟଂ ସଦିଷ୍ଟଵାନ୍ 4.2.78.
ସେ କେବଳ ପବନ ଖାଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବହୁ ପ୍ରକାର ଉପବାସ କରୁଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯାଂ ଚତୁର୍ଯୁଗୀମିତ୍ଥଂ ସ ନିନାଯ ତପଶ୍ଚରନ୍
ଏଭଳି ଉପବାସ କରି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚାରି ଯୁଗ ସମୟ ବିତାଇଥିଲେ।
ତତୋହଂ ତସ୍ଯ ତପସା ସଂତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଥିରଚେତସଃ
ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ମନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲି।
ଵଟଃ କାଂଚନଶାଖାଖ୍ଯୋ ଯସ୍ତପସ୍ତାପସଂତତିମ୍
ସେଠାରେ କଞ୍ଚନଶାଖା ନାମକ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଅନୁକ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ମଂଦମଦ ମରୁଲ୍ଲୋଲ ପଲ୍ଲଵୈଃ କରପଲ୍ଲଵୈଃ
ସେଇ ବଟବୃକ୍ଷର କୋମଳ ପତ୍ରଗୁଡିକ ହଳୁକ ହଳୁକ ପବନରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମତ୍ତ।
ସ୍ଵାନୁରାଗୈଃ ସୁରଭିଭିଃ ସ୍ଵାଦୁଭିଶ୍ଚ ପଚେଲିମୈଃ
ସେଇ ପତ୍ରମାନେ ନିଜ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱାଦ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଭଲପାଇବା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ।
ତଦଧସ୍ତାତ୍ପରଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତମହଂ ତପନାଂଗଜମ୍
ସେଇ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ତପସ୍ତେଜୋଭିରୁଦ୍ଯଦ୍ଭିଃ ପରିତଃ ପରିଧୀକୃତମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ତେଜ ଚାରିପଟେ ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ସେ ତାହାରେ ଆବୃତ ହୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଵାଖ୍ଯାଂକିତଂ ମହାଲିଂଗଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯାତିଭକ୍ତିତଃ
ସେ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ନିଜ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଏକ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ସାକ୍ଷୀକୃତ୍ଯେଵ ତଲ୍ଲିଂଗଂ ତପ୍ଯମାନଂ ମହତ୍ତପଃ
ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ସାକ୍ଷୀ କରି, ସେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।