ଏକୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଦାଯାଦ ଉଜ୍ଜଯିନ୍ଯା ଇହାଗତଃ
ଉଜ୍ଜୟିନୀରୁ ଏଠାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରମ୍ପରାର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଆସିଥିଲେ।
ସ୍ଥଲୀଂ ପାଶୁପତୀଂ କାଶୀଂ ସ ଵିଲୋକ୍ଯ ସମଂତତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପାଶୁପତିଙ୍କ ଭୂମି, କାଶୀକୁ ଦେଖିଲେ।
କୃତଲିଂଗସମର୍ଚୈଶ୍ଚ ଭୂତିଭୂଷିତଵର୍ଷ୍ମଭିଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଓ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା ଦେହରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ବଭୂଵାନଂଦିତମନା ଵ୍ରତଂ ଜଗ୍ରାହ ଚୋତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କର ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସ ଚ ଶିଷ୍ଯୋ ଵଶିଷ୍ଠୋଭୂତ୍ସର୍ଵପାଶୁପତୋତ୍ତମଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପାଶୁପତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ।
ଵିଭୂତ୍ଯାହରହଃ ସ୍ନାତି ତ୍ରିକାଲଂ ଲିଂଗମର୍ଚଯନ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଭସ୍ମ ଲଗାଇ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ତିନିଥର ଗୋସାଏଁ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରି ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ।
ସ ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦଦେଶୀଯୋ ଵଶିଷ୍ଠୋ ଗୁରୁଣା ସହ
ସେଇ ବଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ସହିତ ବାରୋ ବର୍ଷ ଏଠାରେ ରହିଥିଲେ।
ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ଶୋଚଂତି କିଂଚିତ୍ସଂସାରିଣଃ କ୍ଵଚିତ 4.2.77.
ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇଲେ, ସଂସାରରେ ଆଟକିଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ କୌଣସି ଦୁଃଖରେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅସିଧାରଂ ଗିରିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ଯ ତପସ୍ଵିନଃ
ତଳୱାର ଧାର ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାହାଡ଼କୁ ବଶିଷ୍ଠ ତପସ୍ବୀ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପଶ୍ଯତାଂ ତାପସାନାଂ ଚ ଵିମାନେ ସାର୍ଵକାମିକେ
ତପସ୍ବୀମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ—
ଯସ୍ତୁ କେଦାରମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଗେହାଦର୍ଧପଥେପ୍ଯହୋ
ଯିଏ ଘରରୁ ମଧ୍ୟପଥରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେଦାରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଯାତ୍ରା କରେ—
ତଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ସ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ତପୋଧନଃ
ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବଶିଷ୍ଠ ତପୋଧନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।
ଅଥ କୃତ୍ଵା ସ କୈଦାରୀଂ ଯାତ୍ରାଂ ଵାରାଣସୀମଗାତ୍
ତାପରେ କେଦାର ଯାତ୍ରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ସେ ବାରାଣସୀକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରତି ଚୈତ୍ରଂ ସଦା ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ ଯାଵଜ୍ଜୀଵମହଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପ୍ରତିବର୍ଷ, ସଦା ଚୈତ୍ର ମାସରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି, ଏହିପରି କରିବି।
ତେନ ଯାତ୍ରାଃ କୃତାଃ ସମ୍ଯକ୍ ଷଷ୍ଟିରେକାଧିକା ମୁଦା
ଏଭଳି ଆନନ୍ଦରେ ସେ ଏକଷଠି ଯାତ୍ରା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ପୁନର୍ଯାତ୍ରାଂ ସ ଵୈ ଚକ୍ରେ ମଧୌ ନିକଟଵର୍ତିନି
ପୁଣି, ବସନ୍ତ ଆସିବାକୁ ଥିବାବେଳେ ସେ ଆଉ ଏକ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତପୋଧନୈସ୍ତନ୍ନିଧନଂ ଶଂକମାନୈର୍ନିଵାରିତଃ
ତପସ୍ବୀମାନେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟ ଆସିଛି ବୋଲି ଭୟ କରି, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ତତୋପି ନ ତଦୁତ୍ସାହଭଂଗୋଭୂଦ୍ଦୃଢଚେତସଃ 4.2.77.
ତଥାପି, ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କେବେ ଭାଙ୍ଗିଲାନି, ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହ କମିଲାନି।
ଇତି ନିଶ୍ଚିତଚେତସ୍କେ ଵଶିଷ୍ଠେ ତାପସେ ଶୁଚୌ
ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ମନବଳ ଓ ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଥିବା, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ମହାପୁରୁଷ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ
ସ୍ଵପ୍ରେମଯା ସ ସଂପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ତାପସୋତ୍ତମଃ
ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରେମରେ, ସେହି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କଥା କହିଲି।
ଅଭୀଷ୍ଟଂ ଚ ଵରଂ ମତ୍ତଃ ପ୍ରାର୍ଥଯସ୍ଵାଵିଚାରିତମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କର।
ତତୋପି ସ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍ଵପ୍ନୋ ମିଥ୍ଯାଽଶୁଚିଷ୍ମତାମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ସେଠାରେ କହିଲି: 'ସ୍ୱପ୍ନ ମିଥ୍ୟା, ହେ ପବିତ୍ର ହୃଦୟବନ୍ତ।'
ଵରଂ ବ୍ରୂହି ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମି ସ୍ଵପ୍ନଶଂକାଂ ତ୍ଯଜ ଦ୍ଵିଜ
ତୁମର ଆଶୀର୍ବାଦ କହ, କାରଣ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ସ୍ୱପ୍ନ ନେଇ ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂ ମେ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଵରଯାମାସ ମାମିତି
ମୋ ପାଖରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦେଵେଶ ତଦା ମେ ସାନୁଗା ଇମେ
ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ତେବେ ଏମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଉନ୍ତୁ।
ଦେଵି ତସ୍ଯେଦମାକର୍ଣ୍ଯ ପରୋପକୃତିଶାଲିନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିରତ ଥିବା ସେଠିଏ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି—
ପୁନଃ ପରୋପକରଣାତ୍ତତ୍ତପୋ ଦ୍ଵିଗୁଣୀକୃତମ୍
ପୁଣି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଉପକାର କରିବାରୁ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣି ହେଲା।
ସ ଵଶିଷ୍ଠୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦୃଢ ପାଶୁପତଵ୍ରତଃ 4.2.77.
ସେ ବଶିଷ୍ଠ, ମହାଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୃଢ଼ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା—
ତତସ୍ତତ୍ତପସାକୃଷ୍ଟଃ କଲାମାତ୍ରେଣ ତତ୍ର ହି
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଆକର୍ଷଣରେ, କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେଠି—
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ସଂଜାତେ ସର୍ଵେଷାଂ ପଶ୍ଯତାମହମ୍
ପରେ, ପ୍ରଭାତ ହେବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ—