କାଲାକ୍ଷୋରଣ ଭଦ୍ରସ୍ତୁ କୌଲେଯଃ କାଲକଂପନଃ
କାଳାକ୍ଷ ରଣ, ସେ ଭଲ; କୌଳେୟ ଓ କାଳକମ୍ପନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଵୀରଭଦ୍ରୋ ନଭଶ୍ଚୈଵ କର୍ଦମାଲିପ୍ତଵିଗ୍ରହଃ
ବୀରଭଦ୍ର ଓ ନଭସ୍, ମାଟି ଲାଗିଥିବା ଶରୀର ସହିତ।
ଵିଶାଲାକ୍ଷୋ ମହାଭୀମଃ କୁଂଡୋଦରମହୋଦରୌ
ବିଶାଳାକ୍ଷ, ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର; କୁଣ୍ଡୋଦର ଓ ମହୋଦର।
ନଂଦିସେନଶ୍ଚ ପଂଚାଲଃ ଖରପାଦକରଂଟକଃ
ନନ୍ଦିସେନ ଓ ପଞ୍ଚାଳ, ଖରପାଦ ଓ କରଣ୍ଟକ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ଲିଂଗମୋଂକାରସଂଜ୍ଞକମ୍
ସେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଂକାର ନାମର ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
କପିଲଶ୍ଚୈଵ ସାଵର୍ଣିଃ ଶ୍ରୀକଂଠଃ ପିଗଲୋଂଶୁମାନ୍
କପିଳ ଓ ସାବର୍ଣି, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ପିଗଳ ଓ ଉଂଶୁମାନ।
ଏକଦା ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ପଂଚାପିପୂଜନମ୍ 4.2.74.
ଏକଦା ସେ ଲିଙ୍ଗର ପାଞ୍ଚ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ର ଯଦ୍ଵୃତ୍ତମଦ୍ଭୁତମ୍
ମୁନି, ଏଉଁଠାରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଏକା ଭେକୀ ମୁନେ ତତ୍ର ଚରଂତୀ ଲିଂଗ ସନ୍ନିଧୌ
ମୁନି, ଏଉଁଠାରେ ଏକ ମେଢ଼କ ଲିଙ୍ଗ ନିକଟରେ ଘୁଡ଼ିଉଁଥିଲା।
ସା ତତ୍ର ମୃତ୍ଯୁଂ ନ ପ୍ରାପ ଶିଵନିର୍ମାଲ୍ଯଭକ୍ଷଣାତ୍
ସେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ନ ପାଇଲା, କାରଣ ସେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଖାଇଥିଲା।
ଵରଂ ଵିଷମପିପ୍ରାଶ୍ଯଂ ଶିଵସ୍ଵଂ ନୈଵ ଭକ୍ଷଯେତ୍
ବିଷ ଖାଇବା ଭଲ, କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କ ଜିନିଷ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶିଵସ୍ଯ ପରିପୁଷ୍ଟାଂଗାଃ ସ୍ପର୍ଶନୀଯା ନ ସାଧୁଭିଃ
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଶରୀର ପୁଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ସାଧୁମାନେ ସେମାନେକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଶ୍ଚିତ୍କାକଃ ସମାଲୋକ୍ଯ ମଂଡୂକୀଂ ତାମିତସ୍ତତଃ
ଏକ କାକ ମେଢ଼କଟିକୁ ଦେଖି, ଏଉଁଠୁ ଓ ସେଉଁଠୁ ତାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଆସିଲା।
ଵର୍ଷାଭ୍ଵୀ ତେନ ସା କ୍ଷିପ୍ତା କାକେନ କ୍ଷେତ୍ରବାହ୍ଯତଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ, ସେ ମେଢ଼କକୁ କାକ ଧରି କ୍ଷେତ୍ରର ବାହାରକୁ ନେଇଗଲା।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକରଣତୋ ଲିଂଗସ୍ଯସ୍ପର୍ଶନାଦପି
ଲିଙ୍ଗକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା,
ଶୁଭାଵଯଵସଂସ୍ଥାନା ଶୁଭଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତା
ସେ ଶୁଭ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଲାଭ କରିଥିଲା।
ସମ୍ଯଗ୍ଗୀତରହସ୍ଯଜ୍ଞା ନିତରାଂ ମଧୁରସ୍ଵରା 4.2.74.
ସେ ଗୀତର ଗୁପ୍ତତାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଧୁର ଥିଲା।
ତାନା ଏକୋନପଂଚାଶ ତାଲା ଏକୋତ୍ତରଂଶତମ୍
ଏଠାରେ ଉନଚାଳିଶିଟି ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ୱର ଓ ଏକଶେଏକ ତାଳ ଅଛି।
ଷଡ୍ଵିଂଶଦ୍ରାଗରାଗିଣ୍ଯ ଇତି ରାଗି ମୁଦାଵହାଃ
ଛବିଶିଟି ରାଗ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଗର ନିଜସ୍ୱ ଭାବ ଅଛି, ଏହି ରାଗମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯାଵଂତ ଏଵ ତାଲାଃ ସ୍ଯୁ ରାଗାସ୍ତାଵଂତ ଏଵ ହି
ଯେତେ ତାଳ ଅଛି, ସେତେ ରାଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ତାଳ ଯେତେ, ରାଗ ମଧ୍ୟ ସେତେ।
ମାଧଵୀ ମଧୁରାଲାପା ସଦୋଂକାରଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ମାଧବୀ ତାଙ୍କର ମଧୁର କଥାରେ 'ଓଁ' ଧ୍ୱନି ସହିତ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରାଗ୍ଜନ୍ମଵାସନାଯୋଗାଦୋଂକାରଂ ବହ୍ଵମଂସ୍ତ ଵୈ
ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସେ 'ଓଁ' ଧ୍ୱନିକୁ ବହୁତ ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଦମନସ୍ଥୈର୍ଯମଗମଦ୍ଯୋଗେନେଵ ମହାତ୍ମନଃ
ସ୍ୱ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଦୃଢତା ଅଭ୍ୟାସରେ, ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାର ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଅତଂଦ୍ରିତମନା ଆସୀତ୍ସା ତଲ୍ଲିଂଗ ନିରୀକ୍ଷଣେ
ତାଙ୍କର ମନ ଅଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା, ସେ ଏହି ଚିହ୍ନକୁ ଦୃଢ ଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତାଵତ୍କାଲସ୍ତଯା ସାଧ୍ଵ୍ଯା ମହାନ୍ଵିଘ୍ନୋଽନୁମୀଯତେ ଲିଂଗାନଵେକ୍ଷଣାତ୍ତତ୍ର ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ କଥଂ ଭଵେତ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସାଧ୍ବୀ ରହିଲେ, ଲିଙ୍ଗକୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ବଡ଼ ବାଧା ଅନୁଭବ ହେଉଥିଲା; ଏହା ପାଇଁ କେମିତି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେବ?
ଇତି ସଂଚିତଯଂତ୍ଯେଵ ସେଵାଂ ତତ୍ଯାଜ ନୋଂକୃତେଃ
ଏଭଳି ସେ ସେବା ସଞ୍ଚୟ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 'ଓଁ' ଉପାସନାକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ।
ନାନ୍ଯ ଦ୍ଦିଦୃକ୍ଷିଣୀ ତସ୍ଯା ଅକ୍ଷିଣୀ ଶ୍ରୁତିଗେ ଅପି 4.2.74.
ତାଙ୍କର ଆଖି ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲାନି, ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କିଛି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲାନି।
ତସ୍ଯାଃ ଶବ୍ଦଗ୍ରହୌ ନାନ୍ଯ ଶବ୍ଦଗ୍ରହଣତତ୍ପରୌ
ତାଙ୍କର କାନ ଅନ୍ୟ କିଛି ଶବ୍ଦ ଧରିଲାନି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଶବ୍ଦକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଲାନି।
ନାନ୍ଯତ୍ର ଚରଣୌ ତସ୍ଯାଶ୍ଚରତଃ ସୁଖଵାଂଛଯା
ତାଙ୍କର ପାଦ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଚାଲିଲାନି, କେବଳ ସୁଖ ଲାଗି ଚାଲୁଥିଲା।
ଓଂକାରଂ ପ୍ରଣଵଂ ସାରଂ ପରବ୍ରହ୍ମପ୍ରକାଶକମ୍
'ଓଁ' ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସାର, ଯାହା ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।