ଵାରାଣସୀ ଯଦା ପ୍ରାପ୍ତା କଦାଚିତ୍କାଲପର୍ଯଯାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟର ଘୁଞ୍ଚାରେ କେହି ବାରାଣସୀ ପାଇଁଥାଏ,
ପୂର୍ଵତୋ ମଣିକର୍ଣୀଶୋ ବ୍ରହ୍ମେଶୋ ଦକ୍ଷିଣେ ସ୍ଥିତଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମଣିକର୍ଣ୍ଣୀଶ ଅଟୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ ଅଟୁ,
ଇତ୍ଯେତଦୁତ୍ତମଂ କ୍ଷେତ୍ରମଵିମୁକ୍ତେ ମହାଫଲମ୍
ଏପରି ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ର, ଅବିମୁକ୍ତ, ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ,
କ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ରାଜସୂଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଲେ, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ,
ଅଵିମୁକ୍ତ ସମଂ କ୍ଷେତ୍ରମପି ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକେ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଅବିମୁକ୍ତ ସମାନ କ୍ଷେତ୍ର କେଉଁଠି ନାହିଁ,
ରକ୍ଷଂତି ସତତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଯତ୍ର ପାଶାସିପାଣଯଃ
ଯେମାନେ ହାତରେ ଫାସି ଓ ତଳୱାର ଧରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି,
ପ୍ରାଗ୍ଦ୍ଵାରମଟ୍ଟହାସଶ୍ଚ ଗଣକୋଟିପରୀଵୃତଃ 4.2.74.
ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଅଟ୍ଟହାସ ଅଟୁ, ଗଣମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଘେରାଯାଇଛି,
ତଥୈଵ ଭୂତଧାତ୍ରୀଶଃ କ୍ଷେତ୍ରଦକ୍ଷିଣରକ୍ଷକଃ
ତେଉଁପରି, ଭୂତଧାତ୍ରୀଶ ଦକ୍ଷିଣ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷାକାରୀ ଅଟୁ,
ଉଦଗ୍ଦ୍ଵାରଂ ତଥା ରକ୍ଷେଦ୍ଘଂଟାକର୍ଣୋ ମହାଗଣଃ
ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରକୁ ମହାଗଣ ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।
ରକ୍ଷଃ କାଷ୍ଠାଂ ଶଂକୁକର୍ଣୋ ଦୃମିଚଂଡୋ ମରୁଦ୍ଦିଶମ୍
ରକ୍ଷ କାଠକୁ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କରେ, ମରୁଦ୍ଦିଶାକୁ ଦୃମିଚଣ୍ଡ ରକ୍ଷା କରେ।
କାଲାକ୍ଷୋରଣ ଭଦ୍ରସ୍ତୁ କୌଲେଯଃ କାଲକଂପନଃ
କାଳାକ୍ଷ ରଣ, ସେ ଭଲ; କୌଳେୟ ଓ କାଳକମ୍ପନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଵୀରଭଦ୍ରୋ ନଭଶ୍ଚୈଵ କର୍ଦମାଲିପ୍ତଵିଗ୍ରହଃ
ବୀରଭଦ୍ର ଓ ନଭସ୍, ମାଟି ଲାଗିଥିବା ଶରୀର ସହିତ।
ଵିଶାଲାକ୍ଷୋ ମହାଭୀମଃ କୁଂଡୋଦରମହୋଦରୌ
ବିଶାଳାକ୍ଷ, ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର; କୁଣ୍ଡୋଦର ଓ ମହୋଦର।
ନଂଦିସେନଶ୍ଚ ପଂଚାଲଃ ଖରପାଦକରଂଟକଃ
ନନ୍ଦିସେନ ଓ ପଞ୍ଚାଳ, ଖରପାଦ ଓ କରଣ୍ଟକ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ଲିଂଗମୋଂକାରସଂଜ୍ଞକମ୍
ସେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଂକାର ନାମର ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
କପିଲଶ୍ଚୈଵ ସାଵର୍ଣିଃ ଶ୍ରୀକଂଠଃ ପିଗଲୋଂଶୁମାନ୍
କପିଳ ଓ ସାବର୍ଣି, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ପିଗଳ ଓ ଉଂଶୁମାନ।
ଏକଦା ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ପଂଚାପିପୂଜନମ୍ 4.2.74.
ଏକଦା ସେ ଲିଙ୍ଗର ପାଞ୍ଚ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ର ଯଦ୍ଵୃତ୍ତମଦ୍ଭୁତମ୍
ମୁନି, ଏଉଁଠାରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଏକା ଭେକୀ ମୁନେ ତତ୍ର ଚରଂତୀ ଲିଂଗ ସନ୍ନିଧୌ
ମୁନି, ଏଉଁଠାରେ ଏକ ମେଢ଼କ ଲିଙ୍ଗ ନିକଟରେ ଘୁଡ଼ିଉଁଥିଲା।
ସା ତତ୍ର ମୃତ୍ଯୁଂ ନ ପ୍ରାପ ଶିଵନିର୍ମାଲ୍ଯଭକ୍ଷଣାତ୍
ସେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ନ ପାଇଲା, କାରଣ ସେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଖାଇଥିଲା।
ଵରଂ ଵିଷମପିପ୍ରାଶ୍ଯଂ ଶିଵସ୍ଵଂ ନୈଵ ଭକ୍ଷଯେତ୍
ବିଷ ଖାଇବା ଭଲ, କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କ ଜିନିଷ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶିଵସ୍ଯ ପରିପୁଷ୍ଟାଂଗାଃ ସ୍ପର୍ଶନୀଯା ନ ସାଧୁଭିଃ
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଶରୀର ପୁଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ସାଧୁମାନେ ସେମାନେକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଶ୍ଚିତ୍କାକଃ ସମାଲୋକ୍ଯ ମଂଡୂକୀଂ ତାମିତସ୍ତତଃ
ଏକ କାକ ମେଢ଼କଟିକୁ ଦେଖି, ଏଉଁଠୁ ଓ ସେଉଁଠୁ ତାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଆସିଲା।
ଵର୍ଷାଭ୍ଵୀ ତେନ ସା କ୍ଷିପ୍ତା କାକେନ କ୍ଷେତ୍ରବାହ୍ଯତଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ, ସେ ମେଢ଼କକୁ କାକ ଧରି କ୍ଷେତ୍ରର ବାହାରକୁ ନେଇଗଲା।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକରଣତୋ ଲିଂଗସ୍ଯସ୍ପର୍ଶନାଦପି
ଲିଙ୍ଗକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା,
ଶୁଭାଵଯଵସଂସ୍ଥାନା ଶୁଭଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତା
ସେ ଶୁଭ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଲାଭ କରିଥିଲା।
ସମ୍ଯଗ୍ଗୀତରହସ୍ଯଜ୍ଞା ନିତରାଂ ମଧୁରସ୍ଵରା 4.2.74.
ସେ ଗୀତର ଗୁପ୍ତତାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଧୁର ଥିଲା।
ତାନା ଏକୋନପଂଚାଶ ତାଲା ଏକୋତ୍ତରଂଶତମ୍
ଏଠାରେ ଉନଚାଳିଶିଟି ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ୱର ଓ ଏକଶେଏକ ତାଳ ଅଛି।
ଷଡ୍ଵିଂଶଦ୍ରାଗରାଗିଣ୍ଯ ଇତି ରାଗି ମୁଦାଵହାଃ
ଛବିଶିଟି ରାଗ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଗର ନିଜସ୍ୱ ଭାବ ଅଛି, ଏହି ରାଗମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯାଵଂତ ଏଵ ତାଲାଃ ସ୍ଯୁ ରାଗାସ୍ତାଵଂତ ଏଵ ହି
ଯେତେ ତାଳ ଅଛି, ସେତେ ରାଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ତାଳ ଯେତେ, ରାଗ ମଧ୍ୟ ସେତେ।