ତଥା ସରସ୍ଵତୀ ଦେଵୀ ଚୂତଵୃକ୍ଷାଦ୍ଵିନିର୍ଗତା
ଏହିପରି ସରସ୍ବତୀ ଦେବୀ ଚାମ୍ପା ଗଛରୁ ବାହାରିଲେ।
କଥମତ୍ର ସମାଯାତଃ କେଦାରଶ୍ଚାତ୍ର କୌତୁକମ୍
କେଦାର କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲେ? ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯଥା ଜାତଂ ଶ୍ରୁତଂ ତୁ ଵୈ
କିପରି ଘଟିଥିଲା, ଯେପରି ଶୁଣାଯାଇଛି, ଏହି କଥାକୁ ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ।
ଗଂଗାଦ୍ଯାନି ଚ ତୀର୍ଥାନି କେଦାରାଦ୍ଯା ଦିଵୌକସଃ
ଗଙ୍ଗା ଆଦି ତୀର୍ଥ ଓ କେଦାର ଆଦି ଦେବତା ସ୍ଥଳଗୁଡିକ,
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗତାଃ ସର୍ଵେ ମହର୍ଷଯଃ
ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ରାଜାଙ୍କ ରାଜା।
ସମୁଦାଯେ ଚ ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ପାର୍ଥିଵ
ଦେବମାନେ ଏକସାଥି ହେବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଗୁଡିକ, ରାଜା,
ତତଃ କଥାପ୍ରସଂଗେନ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରାହ ଚତୁର୍ମୁଖମ୍
କଥା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଚତୁର୍ମୁଖଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ଭଗଵନ୍ପୁଣ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଏବେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ମହିମା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସହସ୍ରୈଃ କୃତମୁଚ୍ଯତେ ॥ 7.3.10.
କୃତଯୁଗ ଏକେଉଁସାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଲକ୍ଷଦ୍ଵାଦଶଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯୁଗଂ ତ୍ରେତାଭିସଂଜ୍ଞିତମ୍
ତ୍ରେତାଯୁଗ ଦ୍ୱାଦଶ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଲକ୍ଷାଣ୍ଯଷ୍ଟୌ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିସହସ୍ରୈଃ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଏହା ଅଠ ଲକ୍ଷ ଚଉଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଥିବା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
ଲକ୍ଷୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ଵିଖ୍ଯାତୋ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିଃ କଲିସ୍ତଥା
କଳିଯୁଗ ଚାରି ଲକ୍ଷ ତିରିଶ ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଚତୁଷ୍ପଦଃ କୃତେ ଧର୍ମଃ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣୋ ଜନାର୍ଦନଃ
କୃତଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଚାରିଟିଏ ପାଦରେ ଦୃଢ଼ ଥାଏ, ଏବଂ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
କ୍ରିଯତେ ଚ ତଦା ଧର୍ମୋ ନାକାଲେ ମରଣଂ ନୃଣାମ୍
ସେ ସମୟରେ ଲୋକେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ନହୁଏ।
କାମଃ କ୍ରୋଧୋ ଭଯଂ ଲୋଭୋ ମତ୍ସରଶ୍ଚାଭ୍ଯସୂଯତା
ସେଠି କାମ, କ୍ରୋଧ, ଭୟ, ଲୋଭ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଦ୍ୱେଷ ନଥାଏ।
ତତସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଜାତସ୍ତ୍ରିପାଦୋ ଧର୍ମ ଏଵ ଚ
ତାପରେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଧର୍ମ ତିନିଟିଏ ପାଦରେ ଦୃଢ଼ ହୁଏ।
ତସ୍ମିନ୍ଯଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଂତେ ପ୍ରାଣିନାମିଷ୍ଟଦାଯିନଃ
ସେଯୁଗରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଏହା ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ତପସା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସ୍ନାନୈର୍ଦାନୈଃ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ
ତପ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ନାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦ୍ୱାରା।
ତତସ୍ତୁ ଦ୍ଵାପରଂ ନାମ ତୃତୀଯଂ ଯୁଗ ମୁଚ୍ଯତେ 7.3.10.
ତାପରେ ତୃତୀୟ ଯୁଗକୁ ଦ୍ୱାପରଯୁଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଫଲାକାଂକ୍ଷାପ୍ରଵୃତ୍ତାନି ଜପଯଜ୍ଞତପାଂସି ଚ
ସେଠି ଫଳ ଆଶାରେ ଜପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପ କରାଯାଏ।
ତତ୍ରାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ମହୀପାଲା ଯୁଯୁଧୁର୍ଵସୁଧାତଲେ
ସେଯୁଗରେ ରାଜାମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଏକାପରେକା ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।
ତତଃ କଲିଯୁଗଂ ଘୋରଂ ଚତୁର୍ଥଂ ତୁ ପ୍ରଵ ର୍ତ୍ତତେ
ତାପରେ ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ, ଚତୁର୍ଥ ଯୁଗ, ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
କୃଷ୍ଣଵର୍ଣୋ ଭଵେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପାପାଧିକ୍ଯଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ବିଷ୍ଣୁ କୃଷ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ପାପର ଅଧିକ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଅର୍ଥଲୁବ୍ଧାସ୍ତଥା ଭୂପା ଲୋଭମୋହଶତାନ୍ଵିତାଃ
ଭୂପାମାନେ ଧନ ପାଇଁ ଲୋଭୀ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଶତଶତ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଭରିଯାନ୍ତି।
ଅଲ୍ପକ୍ଷୀରାସ୍ତଥା ଗାଵଃ ସତ୍ଯହୀନା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଗାଁମାନେ ଅଳ୍ପ ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସତ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ସତ୍ଯହୀନାସ୍ତଥା ପାପା ଭଵିଷ୍ଯଂତି କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗରେ ପାପୀମାନେ ସତ୍ୟହୀନ ହୋଇଯିବେ।
ନାର୍ଯୋ ଦ୍ଵାଦଶମେ ଵର୍ଷେ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସୁଗର୍ଭିତାଃ
ଦ୍ୱାଦଶମ ବର୍ଷରେ ନାରୀମାନେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବେ।
ଏକାକାରା ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସର୍ଵଵର୍ଣାଶ୍ରମାଶ୍ଚ ଵୈ
ସମସ୍ତ ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମ ଏକାକାର ହେଇଯିବ।
ଵ୍ଯର୍ଥାନି ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ମ୍ଲେଚ୍ଛସ୍ପୃଷ୍ଟାନି ସର୍ଵଶଃ 7.3.10.
ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡିକ ଅପରିଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହୋଇ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଯିବ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ
ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।