ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରଂ ତସ୍ଯାଃ କାର୍ଯା ଯାତ୍ରା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦେବୀଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ।
ଯୋ ନ ସାଂଵତ୍ସରୀଂ ଯାତ୍ରାଂ ଦୁର୍ଗାଯାଃ କୁରୁତେ କୁଧୀଃ
ଯିଏ ଅଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଯାତ୍ରା କରେନାହିଁ—
ଦୁର୍ଗାକୁଂଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସର୍ଵଦୁର୍ଗାର୍ତିହାରିଣୀମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଦୁର୍ଗା କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରେ—
ସା ଦୁର୍ଗାଶକ୍ତିଭିଃ ସାର୍ଧଂ କାଶୀଂ ରକ୍ଷତି ସର୍ଵତଃ
ସେଇ ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ କାଶୀକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ରକ୍ଷଂତି କ୍ଷେତ୍ରମେତଦ୍ଵୈ ତଥାନ୍ଯା ନଵଶକ୍ତଯଃ
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦେବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ନଉଟି ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଶତନେତ୍ରା ସହସ୍ରାସ୍ଯା ତଥାଯୁତଭୁଜାପରା 4.2.72.
କେହି ଶତାଧିକ ଚକ୍ଷୁ, କେହି ହଜାର ମୁହଁ, ଆଉ କେହି ଦଶ ହଜାର ହାତ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଵିଶ୍ଵା ସୌଭାଗ୍ଯଗୌରୀ ଚ ସୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରାଚ୍ଯାଦିମଧ୍ଯତଃ
ବିଶ୍ୱା, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଗୌରୀ ପୂର୍ବ, ଅନ୍ୟ ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ।
ତଥୈଵ ଭୈରଵାଶ୍ଚାଷ୍ଟୌ ଦିକ୍ଷ୍ଵଷ୍ଟାସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ଏଭଳି ଅଷ୍ଟ ଭୈରବ ମଧ୍ୟ ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ବିସ୍ଥାପିତ।
ରୁରୁଶ୍ଚଂଡୋସିତାଂଗଶ୍ଚ କପାଲୀ କ୍ରୋଧନସ୍ତଥା
ରୁରୁ, ଚଣ୍ଡ, ଉଶିତାଙ୍ଗ, କପାଳୀ ଓ କ୍ରୋଧନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଚତୁଃଷଷ୍ଟିସ୍ତୁ ଵେତାଲା ମହାଭୀଷଣମୂର୍ତଯଃ
ଚଉଷଠି ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ବେତାଳ ଅଛନ୍ତି।
ଶ୍ଵଵାହନା ରକ୍ତମୁଖା ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମହାଭୁଜାଃ
ସେମାନେ କୁକୁର ଚଢ଼ି ଚଲନ୍ତି, ଲାଲ୍ ମୁହଁ, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ନାନାରୂପଧରାଃ ସର୍ଵେ ନାନାଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ର ପାଣଯଃ
ସମସ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ନେଇଥାନ୍ତି, ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଧରିଥାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵୋ ଲଲଜ୍ଜିହ୍ଵଃ କ୍ରୂରାସ୍ଯଃ କ୍ରୂରଲୋଚନଃ
କେହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଜିଭ୍ବା, କେହି ଅସ୍ଥିର ଜିଭ୍ବା, କେହି ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ କ୍ରୁର ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଜଂଭକୋ ଜୃଂଭଣମୁଖୋ ଜ୍ଵାଲାନେତ୍ରୋ ଵୃକୋଦରଃ
ଜମ୍ଭକ, ବଡ଼ ହାଁଡି ମୁହଁ, ଜ୍ୱାଳାମୟ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବଘା ପେଟ ଧାରଣ କରେ।
ଜ୍ଵଲତ୍କେଶଃ କଂବୁଶିରାଃ ଖର୍ଵଗ୍ରୀଵୋ ମହାହନୁଃ
ଜ୍ୱାଳାମୟ କେଶ, ଶଂଖ ଭଳି ମୁଣ୍ଡ, ଛୋଟ ଗଳା ଓ ବଡ଼ ମଣ୍ଡିବା ଥାଏ।
ଇତ୍ଯାଦଯୋ ମୁନେ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତରୁଧିରପ୍ରିଯାଃ 4.2.72.
ଏଭଳି, ମୁନି, ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରକ୍ତ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସବାସ କରନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କାଶୀଭକ୍ତିପରୈର୍ନରୈଃ ।। 4.2.72.
ସେଥିପାଇଁ, କାଶୀ ପ୍ରତି ଅଗାଧ ଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଲାଗିପଡ଼ିବେ।
କାଶ୍ଯାଂ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵୈ ପ୍ରେମ ତେନ କୃତ୍ଵାଽଽଦରଂ ଗୁରୁମ୍
ଯାହାଙ୍କର କାଶୀ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଜଗଦଂବିକଯାଯୁକ୍ତଃ କିଂ ଚକାରାଶୁ ତଦ୍ଵଦ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଜଗଦମ୍ବିକାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଇ, ସେ କଣ କଲେ? ମୋତେ କହ।
ଵିରଜଃସଂଜ୍ଞକଂ ପୀଠଂ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦମ୍
ଯେଉଁ 'ବିରଜା' ନାମକ ପୀଠ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ସେଥିରେ—
ତତ୍ପୀଠଦର୍ଶନାଦେଵ ଵିରଜା ଜାଯତେ ନରଃ
ସେହି ପୀଠକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମାନେ ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତୀର୍ଥଂ ପିଲିପିଲାଖ୍ଯଂ ତଦ୍ଦ୍ଯୁନଦ୍ଯଂଭସି ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯେ 'ପିଲିପିଳା' ନାମର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦ୍ୟୁନଦୀ ନଦୀର ପାଣିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଠି—
ଵିଷ୍ଟପତ୍ରିତଯାଂତର୍ଯେ ଦେଵର୍ଷିମନୁଜୋରଗାଃ
ତିନି ଲୋକର ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ଋଷି, ମଣିଷ ଓ ସର୍ପମାନେ—
ତଦାରଭ୍ଯ ଚ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ତଚ୍ଚ ଲିଂଗଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
ସେଥିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଲିଙ୍ଗ—
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ମହିମୋକ୍ତାଃ ପିନାକିନା
ତ୍ରିବିଷ୍ଟପର ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ପିନାକଧାରୀ କହିଥିଲେ।
ସର୍ଵଦୃକ୍ସର୍ଵଜନକ କିଂଚିତ୍ପୃଚ୍ଛାମି ତଦ୍ଵଦ
ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଜନକ, ମୁଁ କିଛି ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ—ଦୟାକରି ମୋତେ କହ।
ଇଦଂ ତଵ ପ୍ରିଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କର୍ମବୀଜମହୌଷଧମ୍
ଏହି ତୁମ ପ୍ରିୟ କ୍ଷେତ୍ର, କର୍ମର ମହାଔଷଧ ବିଜ।
ଯତ୍କ୍ଷେତ୍ରରଜସୋପ୍ଯଗ୍ରେ ତ୍ରିଲୋକ୍ଯପି ତୃଣାଯତେ 4.2.73.
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଧୂଳି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ତିନି ଲୋକକୁ ତୂଳା ଭଳି ଦେଖାଏ।
ଯାନୀହ ସଂତି ଲିଂଗାନି ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଦ୍ଯପ୍ଯେଵଂ ତଥାପୀଶ ଵିଶେଷଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏପରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ବିଶେଷ ଏକଥା କହିବା ଉଚିତ।