ମହାରୁଂଡା ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଚ ଦେଵୀ ସ୍ଵପ୍ନେଶ୍ଵରୀ ଶୁଭା
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମହାରୁଣ୍ଡା ଓ ଶୁଭା ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ଵପ୍ନେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଦେଵୀଂ ସ୍ଵପ୍ନେଶ୍ଵରୀଂ ତଥା
ସେଠାରେ ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଓ ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି।
ଉପୋଷଣପରୋ ଧୀମାନ୍ନାରୀଵା ପୁରୁଷୋପି ଵା
ଯିଏ ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ହେଉ।
ଅଦ୍ଯାପି ପ୍ରତ୍ଯଯସ୍ତତ୍ର କାର୍ଯ ଏଷ ଵିଜାନତା
ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିଏ ବୁଝିଛି, ସେ ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନଵମ୍ଯାଂ ନିଶି ଵା ଦିଵା
ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ନବମୀ ତିଥିରେ, ଦିନେ କିମ୍ବା ରାତିରେ—
ସ୍ଵପ୍ନେଶ୍ଵର୍ଯାଶ୍ଚ ଵାରୁଣ୍ଯାଂ ଦୁର୍ଗାଦେଵୀ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ବାରୁଣୀରେ ଦୁର୍ଗାଦେବୀ ବିରାଜିତ।
କଥଂ ଚ କାଶ୍ଯାଂ ସା ସେଵ୍ଯା ସମାଚକ୍ଷ୍ଵେତି ମାମିହ
କାଶୀରେ ସେ କିପରି ସେବନ କରିବେ, ଏହି କଥା ମୋତେ କୁହ।
ଦୁର୍ଗା ନାମାଭଵଦ୍ଦେଵ୍ଯା ଯଥା ସେଵ୍ଯା ଚ ସାଧକୈଃ
ଦୁର୍ଗା ନାମେ ଦେବୀ କିପରି ହେଲେ, ଓ ସାଧକମାନେ କିପରି ସେବନ କରିବେ।
ଦୁର୍ଗୋ ନାମ ମଦାଦୈତ୍ଯୋ ରୁରୁ ଦୈତ୍ଯାଂଗଜୋଭଵତ୍
ଦୁର୍ଗ ନାମକ ଏକ ଦାଇତ୍ୟ ଥିଲେ, ସେ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁରୁ ନାମକ ହାତୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ତତସ୍ତେନାଖିଲା ଲୋକା ଭୂର୍ଭୁଵଃସ୍ଵର୍ମୁଖା ଅପି
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଭୂର୍, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱର୍ ଆଦି ସବୁ ଦଳିତ ହୋଇଗଲା।
ସ୍ଵଯମିଂଦ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ଵାଯୁଃ ସ୍ଵଯଂ ଚଂଦ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ଯମଃ
ସେ ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜେ ବାୟୁ, ନିଜେ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ନିଜେ ଯମ ହେଇଯାଇଥିଲେ।
ସ୍ଵଯମୀଶାନରୁଦ୍ରାର୍କ ଵସୂନାଂ ପଦମାଦଦେ
ସେ ନିଜେ ଈଶାନ, ରୁଦ୍ର, ଅର୍କ ଓ ବସୁମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରିଥିଲେ।
ନ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଂ ଚକ୍ରୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତଦ୍ଭଯାଦିତାଃ
ତାଙ୍କ ଭୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ପଢିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ।
ଵିଧ୍ଵସ୍ତା ବହୁଶଃ ସାଧ୍ଵ୍ଯସ୍ତୈରମାର୍ଗକୃତାସ୍ପଦୈଃ
ଅନେକ ସତୀସାଧ୍ବୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅନ୍ୟାୟ ସ୍ଥଳରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଅଭୋକ୍ଷିଷୁର୍ଦୁରାଚାରାଃ କ୍ରୂରକର୍ମପରିଗ୍ରହାଃ
ଖରାପ ଚରିତ୍ର ଓ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ।
ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ନ ପ୍ରଦୀପ୍ଯଂତି ତଦ୍ଭଯାକୁଲିତାନ୍ଯହୋ 4.2.71.
ତାଙ୍କ ଭୟରେ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉନଥିଲା, ସବୁ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଧର୍ମକ୍ରିଯାଵିଲୁପ୍ତାଶ୍ଚ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ ସୁକୃତେତରାଃ
ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ରିୟା ହରାଇଗଲା, କେବଳ ଅନ୍ୟାୟ କାମ ଚାଲିଥିଲା।
ସସ୍ଯାନି ତଦ୍ଭଯାତ୍ସୂତେ ତ୍ଵନୁପ୍ତାପି ଵସୁଂଧରା
ତାଙ୍କ ଭୟରେ ମାଟି ବିନା ବିଆପତି ମଧ୍ୟ ଫସଲ ଦେଉଥିଲା।
ବଂଦୀକୃତାଃ ସୁରର୍ଷୀଣାଂ ପତ୍ନ୍ଯସ୍ତେନାତିଦର୍ପିଣା
ସେ ବହୁତ ଅହଂକାରୀ ଥିଲେ, ଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ମର୍ତ୍ଯା ଅମର୍ତ୍ଯାନ୍ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ତାନପି ଭଯାର୍ଦିତାଃ
ମଣିଷମାନେ ଭୟରେ, ନିଜ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅମରମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଗତ କରୁନଥିଲେ।
ନ କୌଲୀନ୍ଯଂ ନ ସଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ମହତ୍ତ୍ଵାଯ ପ୍ରକଲ୍ପତେ
ନ ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ନ ଭଲ ଚରିତ୍ର—କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଗଣାଯାଉନଥିଲା।
ଵିପଦ୍ଯପି ହି ତେ ଧନ୍ଯା ନ ଯେ ଦୈନ୍ଯପ୍ରଣୋଦିତାଃ
ଯେମାନେ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ଦୈନ୍ୟରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦିଅନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।
ପଂଚତ୍ଵମେଵ ହି ଵରଂ ଲୋକେ ଲାଘଵଵର୍ଜ୍ଜିତମ୍
ଏହି ଜଗତରେ ଅପମାନ ସହି ବଞ୍ଚିବାଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ।
ତ ଏଵ ଲୋକେ ଜୀଵଂତି ପୁଣ୍ଯଭାଜସ୍ତ ଏଵ ଵୈ
ଏହି ଲୋକରେ କେବଳ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ନିଜେ ଜୀବନ୍ତ, ସେମାନେ ହିଁ ସତ୍ୟରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
କଦାଚିତ୍ସଂପଦୁଦଯଃ କଦାଚିଦ୍ଵିପଦୁଦ୍ଗମଃ
କେବେ କେବେ ସମୃଦ୍ଧି ଆସେ, କେବେ କେବେ ଅସୁବିଧା ଆସେ।
ଉଦଯାନୁଦଯୌ ପ୍ରାଜ୍ଞୈର୍ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୌ ପୁଷ୍ପଵଂତଯୋଃ 4.2.71.
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଉତ୍ଥାନ ଓ ପତନକୁ ଫୁଲର ଫୁଟିବା ଓ ଝଡିଯିବା ପରି ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ତ୍ଵାପଦଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦୈନ୍ଯଗ୍ରସ୍ତୋ ଵିପଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ନିରାଶାରେ ଡୁବିଯାନ୍ତି ଏବଂ ଅସଫଳ ହୁଅନ୍ତି।
ଆପଦ୍ଯପି ହି ଯେ ଧୀରା ଇହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ଏହି ଜଗତରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ୟ ରଖନ୍ତି—
ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିବୁଧା ମହେଶଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ
ଜେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ମାହେଶ୍ଵରୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଭଵାନ୍ଯାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍
ମାହେଶ୍ଵରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ଭବାନୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।