ଏଵଂ ସଂପୂଜିତସ୍ତେନ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ନୃପ ରାଜର୍ଷୀଣାଂ କଥାଶ୍ଚକ୍ରେ ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏପରି ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ବସିଷ୍ଠ ଦେବ ଓ ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା କହିଲେ।
ତତଃ କଥାଵସାନେ ତୁ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିନ୍ନୃପସତ୍ତମ
ତାପରେ, କଥାର ଶେଷରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା,
ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ସକଲଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତପଶ୍ଚର୍ଯାପ୍ରଭାଵତଃ
ତୁମେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଛ।
କୌତୁକଂ ହୃଦି ମେ ଜାତଂ ଵର୍ତ୍ତତେ ମୁନିପୁଂଗଵ
ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କଥଯିଷ୍ଯାମି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଦ୍ଯପି ସ୍ଯାତ୍ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ମୁଁ ସେଇ ସବୁ କଥା କହିବି, ଯଦିଓ ସେହି କଥା ପାଇବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର।
ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ସଦା କ୍ଷେମଂ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ସଦା ସୁଖ ଓ ନିରାପଦ ଅବସ୍ଥା ରହିଥାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ନ ଦୀନୋ ନ ଚ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତୋ ଵ୍ଯାଧିଗ୍ରସ୍ତୋ ନ କୋଽପି ଚ
ସେଠାରେ କେହି ଦୁଃଖି, କଷ୍ଟରେ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ନୁହଁନ୍ତି।
ନାରୀଯଂ ମମ ସାଧ୍ଵୀ ଚ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋଽପି ଗରୀଯସୀ ଅନଯା ଚିଂତିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ମୋ ଜଣେ ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅଛନ୍ତି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଯାହା ଭାବିଛନ୍ତି, ସେସବୁ ଖୁବ ଭଲଭାବେ ମତେ କୁହନ୍ତୁ।
କିଂ ଦାନସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ଵ୍ରତଯାଗସ୍ଯ ଵା ମୁନେ 7.3.9.
ହେ ମୁନି, ଏହା କି ଦାନର ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ବ୍ରତ ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳରେ ହେଉଛି କି?
ଜନ୍ମାନ୍ତରକୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ ମୋତେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ସୁକତା ଦେଉଛି।
ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ ଶୃଣୁ ସର୍ଵଂ ମହୀପାଲ ଵିସ୍ତରେଣ ଚ କଥ୍ଯତେ
ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହିବି, ଶୁଣ।
ଅନ୍ଯଦେହାଂତରେ ରାଜଞ୍ଛୂଦ୍ରଜାତିସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଏକ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଶୂଦ୍ର ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
କେନଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲେନ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ତାପରେ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିଥିଲା।
ତତସ୍ତ୍ଵଂ ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧମନ୍ଯଦେଶାଂତରେ ଗତଃ
ତାପରେ, ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ମନୋହାରି ଶୁଭଂ ପଂକଜକାନନମ୍
ସେଠାରେ ତୁମେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପଦ୍ମବନ ଦେଖିଲେ।
ମନସା ଚିଂତିତଂ ହ୍ଯେତତ୍ପଦ୍ମାନ୍ଯାଦାଯ କରୋମ୍ଯହମ୍
ତୁମ ମନରେ ଭାବିଲେ: 'ମୁଁ ଏହି ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳିବି।'
ତତଃ ପଦ୍ମାନି ଭୂରୀଣି ଗୃହୀତ୍ଵା ଭାର୍ଯଯା ସହ
ତାପରେ, ତୁମେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ବହୁତ ପଦ୍ମ ନେଇଲେ।
ନ କେଽପି ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣଂତି ଲୋକା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷପୀଡିତାଃ
ଲୋକମାନେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ, କେହି ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଦିନାଵସାନେ ତୁ ଗୁହାମେକାଂ ସମାଶ୍ରିତଃ 7.3.9.
ତାପରେ, ଦିନ ଶେଷରେ, ତୁମେ ଏକାକି ଗୁହାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ କର୍ଣଯୋସ୍ତେ ସମାଗତଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ତୁମ କାନକୁ ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା।
ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସହସୋତ୍ଥାଯ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜାଗରଣଂ ତତଃ
ସେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ତୁମେ ସହସା ଉଠିଗଲେ ଓ ବୁଝିଲେ ଯେ ଏହା ଜାଗରଣ।
ତତ୍ର ନାଗଵତୀ ଵେଶ୍ଯା ଶିଵରାତ୍ରିପରାଯଣା
ସେଠାରେ ନାଗବତୀ ନାମକ ଏକ ବେଶ୍ୟା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶିବରାତ୍ରି ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ସ୍ଥିତା ଦାସୀ ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟା ନରେଶ୍ଵର
ରାଜା, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦାସୀ ଦଣ୍ଡାଇ ଥିଲେ, ତୁମେ ତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
ତଯୋକ୍ତଂ ଶିଵରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵୈ ଵେଶ୍ଯେଯଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଦାସୀ କହିଲେ: 'ଶିବରାତ୍ରି ରାତିରେ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ବେଶ୍ୟା—'
ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତଃ କୁରୁତେ ରାତ୍ରିଜାଗରମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ରାତି ଜାଗି ରହେ—
କୃତ୍ଵୋପଵାସଂ ପଦ୍ମୈର୍ଯ୍ଯଃ ପୂଜଯେତ୍ତ୍ର୍ଯଂବକଂ ନରଃ
ଉପବାସ କରି, ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ସକାମୋ ଲଭତେ କାମାନ୍ଦେଵୈରପି ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭାନ୍ ଏତେଷାଂ ମୂଲ୍ଯମାଦାଯ ପ୍ରାଣାଧାରଂ ସମାଚର
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ କରିଥିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଲଭନ୍ତି। ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ନେଇ, ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ତତସ୍ତ୍ଵଂ ଭାର୍ଯଯା ଚୋକ୍ତୋ ଗୃହ୍ଯମାଣେ ଚ କାଂଚନେ
ତାପରେ, ସୁନା ନେଉଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥା ଶୁଣିଥିଲେ।
ଉପଵାସୋ ବଲାଜ୍ଜାତୋ ହ୍ଯନ୍ନାଭାଵାଦ୍ଵଯୋରପି 7.3.9.
ଉପବାସ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ନ ଥିବାରୁ ବଳେ ହୋଇଥିଲା।
ଇଦଂ ତ୍ଵଯାଽଦ୍ଯ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତ୍ଯାଜ୍ଯମସ୍ଯାସ୍ତୁ କାଂଚନମ୍
ଆଜି ତୁମେ ଏହି କାମ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସୁନା ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦିଅ।