ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଶଂକରଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶଙ୍କର କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ଶୃଣୁ ପୁଣ୍ଯନିଧେ ଦୈତ୍ଯ ଵରମନ୍ଯଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ହେ ପୁଣ୍ୟର ଭଣ୍ଡାର, ହେ ଦେତ୍ୟ, ଆଉ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଶୁଣ।
ଇଦଂ ପୁଣ୍ଯଶରୀରଂ ତେ କ୍ଷେତ୍ରେସ୍ମିନ୍ମୁକ୍ତିସାଧନେ
ତୋର ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଦେହ, ଏହି ମୁକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଥିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ,
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ନାମ ମହାପାତକନାଶନମ୍
କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ, ଯାହା ମହାପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।
ଯାଵଂତି ସଂତି ଲିଂଗାନି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାଂତ୍ଯପି 4.2.68.
ବାରାଣସୀରେ ଯେତେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେମାନେ ଯେତେ ମହାନ ହେଉନାହିଁ,
ମାନଵାନାଂ ହିତାଯାତ୍ର ସ୍ଥାସ୍ଯେହଂ ସପରିଗ୍ରହଃ କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ସଂସାରଂ ନ ଵିଶେତ୍ପୁନଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋ ସହଚରମାନେ ସହିତ ରହିବି; ଯିଏ ଏଠାରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବ, ସେ ପୁଣି ସଂସାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେନାହିଁ।
ରୁଦ୍ରାଃ ପାଶୁପତାଃ ସିଦ୍ଧା ଋଷଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵଚିଂତକାଃ
ରୁଦ୍ର, ପାଶୁପତ, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ,
ଅଵିମୁକ୍ତେ ସ୍ଥିତା ଯେ ତୁ ମମ ଭକ୍ତା ମୁମୁକ୍ଷଵଃ
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଅବିମୁକ୍ତରେ ରହି, ମୋତେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି ଏବଂ ମୁକ୍ତି ଚାହାନ୍ତି,
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରେ ଲିଂଗେ ସ୍ଥାସ୍ଯେହଂ ତଦନୁଗ୍ରହେ
ମୁଁ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗରେ ରହିବି, ସେଠାରେ ମୋ ଦୟା ଦେଉଛି।
ତ୍ରିକାଲମାଗମିଷ୍ଯଂତି କୃତ୍ତିଵାସେ ନ ସଂଶଯଃ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୃତ୍ତିବାସକୁ ଆସିବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସଦାଚାରଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ସତ୍ଯଶୌଚପରାଙ୍ମୁଖାଃ
ସଦାଚାରରୁ ମୁକ୍ତ, ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତାରୁ ଦୂର ଥିବା ଲୋକମାନେ,
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନସେଵିନୋ ଵିପ୍ରା ଜିହ୍ଵାଲା ଅତିଲାଲସାଃ
ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯାହାଙ୍କ ଜିହ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋଭୀ,
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯାନ୍ତି।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ସେଵ୍ଯଂ କାଶ୍ଯାଂ ତତୋ ନରୈଃ
ତେଣୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କାଶୀରେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରେ ଲିଂଗେ ଲଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵେକେନ ଜନ୍ମନା ନଶ୍ଯେତ୍ସଦ୍ଯୋ ଵିନଶ୍ଯେତ କୃତ୍ତିଵାସେ ଶ୍ଵରେକ୍ଷଣାତ୍ ।।4.2.68.
କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ, ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱରକୁ କେବଳ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଯେର୍ଚଯିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବେ—
ଅଵିମୁକ୍ତେଽତ୍ର ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ଜପ୍ତଵ୍ଯଂ ଶତରୁଦ୍ରିଯମ୍
ଏଠାରେ ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତକୋଟିମହାରୁଦ୍ରୈଃ ସୁଜପ୍ତୈର୍ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ସାତ କୋଟି ମହାରୁଦ୍ର ଭଲଭାବେ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ପଢ଼ିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ମାଘ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନିଶି ଜାଗୃଯାତ୍
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପବାସ ରଖି ରାତି ସାରା ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ କର୍ତା ମହୋତ୍ସଵମ୍
ଯିଏ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚଦଶୀରେ ମହାଉତ୍ସବ କରେ—
କଥଯିତ୍ଵେତି ଦେଵେଶସ୍ତତ୍କୃତ୍ତିଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ଚ
ଦେବତାଙ୍କର ଠାକୁର ଏହିପରି କହି, ସେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ମହାମହୋତ୍ସଵୋ ଜାତସ୍ତସ୍ମିନ୍ନହନି କୁଂଭଜ
ଓ କୁମ୍ଭଜ, ସେହି ଦିନ ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଯତ୍ରଚ୍ଛତ୍ରୀକୃତୋ ଦୈତ୍ଯଃ ଶୂଲମାରୋପ୍ଯ ଭୂତଲେ
ସେଠାରେ ଦାନବଟିକୁ ଦମନ କରାଯାଇ, ଭୂମିରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଉପରେ ଚଢ଼ାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍କୁଂଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ଯିଏ ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରେ—
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ କାକା ହଂସତ୍ଵମାପନ୍ନାସ୍ତତ୍ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ ।। 4.2.68.
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପ୍ରଭାବରେ କାଉଁଅଁ ହଂସ ରୂପ ନେଇଥିଲେ।
ଏକଦା କୃତ୍ତିଵାସେ ତୁ ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ ଯାତ୍ରାଽଭଵତ୍ପୁରା
ଏକଥର କୃତ୍ତିବାସରେ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଯାତ୍ରା ହୋଇଥିଲା।
ବହୁଦେଵଲକୈର୍ଵିପ୍ର ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପକ୍ଷିଣୋ ମିଲନ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବହୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ବଲିପୁଷ୍ଟୈରପୁଷ୍ଟାଂଗା ରଟତଃ କରଟାଃ କଟୁ
କେହି ବଳିଅଂଗ, କେହି ଦୁର୍ବଳ ଅଂଗ ଥିବା ବାନରମାନେ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ତେ ହନ୍ଯମାନା ନ୍ଯପତଂସ୍ତସ୍ମିନ୍କୁଂଡେ ନଭୋଂଗଣାତ୍
ସେମାନେ ପିଟାଯାଇ ଆକାଶରୁ ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଵଂତସ୍ତତ୍ରତ୍ଯା ଯାତ୍ରାଯାଂ ମିଲିତା ଜନାଃ
ସେଠାରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।