ଅଥ ସା କଥଯାମାସ ଦନୁଜାପହୃତେଃ କଥାମ୍ ରତ୍ନେଶ୍ଵରଂ ଵରାଵାପ୍ତିଂ ସ୍ଵପ୍ନାଵସ୍ଥାଂ ଵିହାଯ ଚ।।4.2.67.
ତାପରେ ସେ ଦାନବୀ ହରଣ, ରତ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଛାଡ଼ିଦେବାର କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯାଵଦ୍ବହିଃ ସମାଗଚ୍ଛେଦ୍ରମ୍ଯାଦ୍ରତ୍ନେଶମଂଡପାତ 4.2.67.
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନେଶଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ମଣ୍ଡପର ବାହାରେ କେହି ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵିନିଵେଦିତଵୃତ୍ତାଂତୋ ରତ୍ନେଶାନୁଗ୍ରହସ୍ଯ ଚ 4.2.67.
ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଓ ରତ୍ନେଶଙ୍କ କୃପାର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଲା।
ମୂର୍ତଃ ଷଡାନନସ୍ତତ୍ର ତଵ ପୁତ୍ରଃ ସୁମଧ୍ଯମେ 4.2.67.
ହେ ସୁସ୍ଲିମ ନାରୀ, ସେଠାରେ ତୁମର ପୁଅ ଷଡ଼ାନନ ରୂପେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।
ଇତିହାସମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରୀ ଵା ପୁରୁଷୋପିଵା
ଏହି ଇତିହାସ ଶୁଣି, ନାରୀ ହେଉନ୍ତୁ କି ପୁରୁଷ, (ସେମାନେ...)
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ଵୃତ୍ତାତଂ ତତ୍ର ସଂଭଵମ୍
ଏବେ ଆଉ ଏଠାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେ ଘଟଣାର କଥା ଶୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତ୍ଥଂ କଥାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣେ ରତ୍ନଶେସ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରେ
ଏପରି ଭାବେ ରତ୍ନେଶ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା କହାଯାଉଥିଲା।
ମହିଷାସୁରପୁତ୍ରୋସୌ ସମାଯାତି ଗଜାସୁରଃ
ସେତେବେଳେ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ପୁଅ ଗଜାସୁର ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଧରାଯାଂ ସ ଚରଣଂ ପ୍ରମିଣୋତି ହି
ସେ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ପାଉଁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠି...
ଊରୁଵେଗେନ ତରଵଃ ପତଂତି ଶିଖରୈଃ ସହ
ତାଙ୍କ ଜଂଘାର ଶକ୍ତିରେ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କ ଶିଖର ସହିତ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ମୌଲିଜସଂଘର୍ଷାଦ୍ଘ(?)ନାଵ୍ଯୋମ ତ୍ଯଜଂତ୍ଯପି
ଯାହାଙ୍କର ଜଟାର ଘସାଘସିରେ ମେଘମାନେ ଆକାଶକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାନ୍ତି ।
ଯସ୍ଯ ନିଃଶ୍ଵାସସଂଭାରୈରୁତ୍ତରଂଗା ମହାବ୍ଧଯଃ
ଯାହାଙ୍କର ଶ୍ୱାସରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରମାନେ ତରଙ୍ଗରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ନଵଯସ୍ଯ ସମୁଚ୍ଛ୍ରଯଃ
ଯାହାଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ନଉ ହଜାର ଯୋଜନା ହେବ ।
ଯନ୍ନେତ୍ରଯୋଃ ପିଂଗଲିମା ତଥା ତରଲିମା ପୁନଃ
ଯାହାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି ପିଙ୍ଗଳ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ପୁଣି ଚଞ୍ଚଳ ଆଲୋକରେ ଭରିଥାଏ ।
ଯାଂଯାଂ ଦିଶଂ ସମଭ୍ଯେତି ସୋଯଂ ଦୁଃସହ ଦାନଵଃ 4.2.68.
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଯାଏ, ସେଠାରେ କେହି ତାଙ୍କୁ ସହିପାରେନି ।
ବ୍ରହ୍ମଲବ୍ଧଵରଶ୍ଚାଯଂ ତୃଣୀକୃତଜଗତ୍ତ୍ରଯଃ
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଛନ୍ତି, ସେ ତିନି ଜଗତକୁ ତୃଣ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି ।
ତତସ୍ତ୍ରିଶୂଲହେତିସ୍ତମାଯାଂତଂ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵମ୍
ତାପରେ ତୁମେ ତ୍ରିଶୂଳ ହସ୍ତରେ ଧରି, ସେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଠାରେ ଆଘାତ କଲେ ।
ପ୍ରୋତସ୍ତେନ ତ୍ରିଶୂଲେନ ସ ଚ ଦୈତ୍ଯୋ ଗଜାସୁରଃ
ସେଇ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦାନବ ଗଜାସୁର ନିହତ ହେଲେ ।
ତଵ ହସ୍ତେ ମମ ଵଧଃ ଶ୍ରେଯାନେଵ ପୁରାଂତକ
ହେ ପୁରାନ୍ତକ, ତୁମ ହସ୍ତରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭଲ ।
କିଂଚିଦ୍ଵିଜ୍ଞପ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ଅଵଧେହି ମମେରିତମ୍
ମୁଁ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ମୋର କଥା ଶୁଣ ।
ତ୍ଵମେକୋ ଜଗତାଂ ଵଂଦ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୋପରି ସଂସ୍ଥିତଃ
ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉପରେ ବସିଛ ।
ଧନ୍ଯୋସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋସ୍ମି ତ୍ଵତ୍ତ୍ରିଶୂଲାଗ୍ରସଂସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ଧନ୍ୟ ଏବଂ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ, ତୁମ ତ୍ରିଶୂଳର ଆଗରେ ଦଢ଼ି ରହିଛି ।
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵଃ କୃପାନିଧିଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନ୍ୟ ଦୟାର ସାଗର ଭଗବାନ
ସ୍ଵାନୁକୂଲ ଵରଂ ବ୍ରୂହି ଦଦାମି ସୁମତେଽସୁର
ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, କହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦାନବ ।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଗଜାସୁର ଉଵାଚ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦିଗ୍ଵାସସ୍ତଦା ନିତ୍ଯଂ ଵସାନ ମେ ।। 4.2.68.
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: ଗଜାସୁର କହିଲେ, 'ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଦିଗମ୍ବର, ତେବେ ସଦା ମୋ ଭିତରେ ବସିଥାନ୍ତୁ ।'
ଇମାଂ କୃତ୍ତିଂ ଵିରୂପାକ୍ଷ ତ୍ଵତ୍ତ୍ରିଶୂଲାଗ୍ନିପାଵିତାମ୍
ହେ ବିରୂପାକ୍ଷ, ଏହି ଚର୍ମଟି, ତୁମ ତ୍ରିଶୂଳର ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି,
ଇଷ୍ଟଗଂଧିଃ ସଦୈଵାସ୍ତୁ ସଦୈଵାସ୍ତ୍ଵତିକୋମଲା
ସଦା ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଥାଉ, ସଦା ଅତି କୋମଳ ରୁହୁ ।
ମହାତପୋଽନଲଜ୍ଵାଲାଃ ପ୍ରାପ୍ଯାପି ସୁଚିରଂ ଵିଭୋ
ବଡ଼ ତପସ୍ୟାର ଅଗ୍ନି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁହୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।
ଯଦି ପୁଣ୍ଯଵତୀ ନୈଷା ମମକୃତ୍ତିର୍ଦିଗଂବର
ଯଦି ଏଇ ନାରୀ ପୁଣ୍ୟବତୀ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଦ୍ୱାରା ହୋଇନାହିଁ, ହେ ଦିଗମ୍ବର।
ଅନ୍ଯଂ ଚ ମେ ଵରଂ ଦେହି ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋସି ଶଂକର
ଯଦି ଆପଣ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ହେ ଶଙ୍କର, ମୋତେ ଆଉ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।