ରମ୍ଯା ରତ୍ନାଵଲୀ ନାମ ରୂପଲାଵଣ୍ଯଶାଲିନୀ
ସେ ରମ୍ୟା ନାମକ ରତ୍ନାବଳୀ ହେଲେ, ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପିତୁରାନଂଦକୃନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵସୁଭୂତେର୍ଘଟୋଦ୍ଭଵ 4.2.67.
ସେ ବସୁଭୂତିଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ସଦା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ।
ମୁନେ ସଖୀତ୍ରଯଂ ତସ୍ଯାଶ୍ଚାରୁ ଚାତୁର୍ଯଭାଜନମ୍
ହେ ମୁନି, ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ସହେଳୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଚତୁର୍ ଓ ମନୋହର।
ତିସୃଭିସ୍ତାଭିରେକତ୍ର ଵାଗ୍ଦେଵୀପରିଶୀଲିତା
ସେ ତିନିଜଣ ସହେଳୀ ସହିତ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ବାଣୀଦେବୀ ଶିଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ରତ୍ନାଵଲୀ ଗୌରି ସା ଜନ୍ମାଂତରଵାସନାମ୍
ହେ ଗୌରୀ, ରତ୍ନାବଳୀ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଂସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ରତ୍ନଭୂତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କାଶ୍ଯାଂ ରତ୍ନେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵୈ
କାଶୀରେ ଥିବା ରତ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ରତ୍ନମୟ ଲିଙ୍ଗ—
ଇତ୍ଥଂ ନିଯମଵତ୍ଯାସୀତ୍ସା ଗଂଧର୍ଵସୁତୋତ୍ତମା
ଏଭଳି ନିୟମ ରଖି, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ହେଲେ।
ଏକଦାରାଧ୍ଯ ରତ୍ନେଶଂ ମମୈତଲ୍ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ଏକଥର ସେ ମୋର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ, ରତ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।
ସଖ୍ଯଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକର୍ତୁଂ ଲିଂଗଂ ତିସ୍ରୋଽପ୍ଯୁମେ ଗତାଃ
ତିନିଜଣୀ ସଖୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ଗଲେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯା ରଂସ୍ଯତେ ରାତ୍ରାଵଦ୍ଯ ଗଂଧର୍ଵକନ୍ଯକେ
ହେ ଦୋଷରହିତ ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟା, ତୁମେ ଯାହା ସହିତ ରାତି ଉପଭୋଗ କରିବେ—
ଇତି ଲିଂଗାଂବୁଧେର୍ଜାତାଂ ପରିପୀଯ ଵଚଃସୁଧାମ୍
ଏପରି ଲିଙ୍ଗ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ମଧୁର କଥାର ଅମୃତ ପାନ କରି—
ଗତାଥ ଵ୍ଯୋମମାର୍ଗେଣ ସଖୀଭିଃ ସ୍ଵପିତୁର୍ଗୃହମ୍ 4.2.67.
ତାପରେ ସେ ସଖୀମାନେ ସହିତ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ନିଜ ଶୟନଶୀଳ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ତାଭିର୍ଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ସଖୀଭିଃ ପରିନଂଦିତା
ସଖୀମାନେ ବାରମ୍ବାର 'ଭାଗ୍ୟରେ! ଭାଗ୍ୟରେ!' ବୋଲି ତାକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।
ଯଦ୍ଯାଯାତି ସ ତେ ରାତ୍ରାଵଦ୍ଯ କୌମାରହାରକଃ
ଯଦି ସେ ଆସେ, ହେ ଦୋଷରହିତେ, ସେ ତୁମ କୌମାର୍ୟ ନେଇଯିବା ରାତିର ଚୋର—
ଗୋଚରୀକ୍ରିଯତେସ୍ମାଭିର୍ଯଥା ସ ସୁକୃତୈକଭୂଃ
ଆମେ ଦେଖାଶୁଣା କରିବା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ, ଏକମାତ୍ର ସୁକୃତି, ଚିହ୍ନଟ ହେଉ।
ଯାତାସ୍ଵସ୍ମାସୁ ହୃଷ୍ଟାସୁ ଭଵତୀ ଶଯଗୌରଵାତ୍
ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ, ତୁମେ ଶୟନର ଭାରରେ ରହିଯିବ।
ଅହୋଭାଗ୍ଯୋଦଯୋ ନୃଣାମହୋ ପୁଣ୍ଯସମୁଚ୍ଛ୍ରଯଃ
ହାଁ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା! କେତେ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା!
ସତ୍ଯଂ ଵଦଂତି ନାସତ୍ଯଂ ଦୈଵପ୍ରାଧାନ୍ଯଵାଦିନଃ
ଯେମାନେ ଦୈବର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।
ଭଵତ୍ଯା ଅପି ଚାସ୍ମାକମେକ ଏଵ ହି ଚୋଦ୍ଯମଃ
ତୁମ ପାଇଁ ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ୟମ ଅଛି।
ଲୋକାନାଂ ଵ୍ଯଵହାରୋଯମାଲିପ୍ରୋକ୍ତପ୍ରସଂଗତଃ
ଏହି ହେଉଛି ଲୋକମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଥିବା କଥାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଇତି ସଂଵ୍ଯାହରଂତୀନାମନଂତୋଧ୍ଵାଽତିତୁଚ୍ଛଵତ୍
ଏପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଅନନ୍ତ ମାର୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥହୀନ ଲାଗିଲା।
ଅଥ ପ୍ରାତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ପୁନରେକତ୍ର ସଂଗତାଃ ।। 4.2.67.
ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସେମାନେ ପୁଣି ଏକଠା ହେଲେ।
ତୂଷ୍ଣୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯାଥ କାଶୀଂ ସା ସ୍ନାତ୍ଵା ମଂଦାକିନୀଜଲେ
ତାପରେ ଚୁପଚାପ କାଶୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ମନ୍ଦାକିନୀ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ନିଯମଂ ସାଥ ଲଜ୍ଜାମୁକୁଲିତେକ୍ଷଣା
ନିୟମ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଗ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସେ—
ଭଵତୀଷୁ ସ୍ମରଂତ୍ଯେଵ ତଦ୍ରତ୍ନେଶଵଚୋଽମୃତମ୍
ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସେଇ ରତ୍ନନାଥଙ୍କ ଅମୃତ କଥାକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲେ।
ସଵିଶେଷାଂଗସଂସ୍କାରାଽଵିଶଂ ସଂଵେଶମଂଦିରମ୍
ବିଶେଷ ଅଙ୍ଗ ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ବଲାତ୍ସ୍ଵପ୍ନଦଶାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଭାଵିନୋର୍ଥସ୍ଯ ଗୌରଵାତ୍
ଭବିଷ୍ୟତର ଭାର ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଜୋରକରି ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲି।
ତଂଦ୍ରୀ ତଦଂଗସଂସ୍ପର୍ଶୌ ମମ ବୋଧାପହାରକୌ
ଅଳସତା ଏବଂ ସେ ଦେହର ସ୍ପର୍ଶ, ଦୁହେଁ ମୋ ଜ୍ଞାନକୁ ହରଣ କଲା।
ନ ଜାନେ ତ୍ଵଥ କିଂ ଵୃତ୍ତଂ କାହଂ କ୍ଵାହଂ ସ ଚାଥ କଃ
ଏବେ ମୁଁ ଜାଣିପାରୁନି—କଣ ଘଟିଲା, ମୁଁ କିଏ, କେଉଁଠି ଅଛି, ସେ କିଏ।
ଦୋଃ କଂକଣେନ ରିପୁଣା କ୍ଵଣିତଂ ତାଵଦୁତ୍କଟମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହାତର କଙ୍କଣ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା।