କୋତ୍ର ସଂପ୍ରତ୍ଯଧିଷ୍ଠାତା କିମଧିଷ୍ଠାତୃ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ଏବେ ଅଧିପତି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଅଧିପତି କଣ କରିଛନ୍ତି?
ସୋପି କାର୍ପଟିକସ୍ତସ୍ଯ ଗିରିରାଜସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍
ତାପରେ ସେ ତପସ୍ବୀ ପାହାଡ଼ରାଜଙ୍କ କଥାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅହାନି ପଂଚଷାଣ୍ଯେଵ ଵ୍ଯତିକ୍ରାଂତାନି ମାନଦ
ହେ ମାନଦାତା, ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଛଅ ଦିନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ସମାଯାତେ ଜଗନ୍ନାଥେ ପର୍ଵତେଂଦ୍ର ସୁତାପତୌ
ଜଗତ୍ନାଥ, ପାହାଡ଼ରାଜ ଏବଂ ଭକ୍ତିଶୀଳ ପୁଅ ସମେତ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଯୋ ଵୈ ଜଗଦଧିଷ୍ଠାତା ସୋଧିଷ୍ଠାତାତ୍ର ସର୍ଵଗଃ
ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅଧିପତି, ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।
ମନ୍ଯେ ଦୃଷତ୍ସ୍ଵରୂପୋସି ଦୃଷଦୋପି କଠୋରଧୀଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ପଥର ଭଳି ଅଛ, ଏବଂ ପଥର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟରେ କଠୋର।
ସ୍ଵଭାଵକଠିନାତ୍ମାପି ସ ଵରଂ ହିମଵାନ୍ଗିରିଃ 4.2.66.
ସ୍ୱଭାବରେ କଠିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହିମବାନ୍ ପାହାଡ଼ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ବିଭ୍ରତ୍ସହଜ କାଠିନ୍ଯଂ ଜାତୋ ଗୌରୀଗୁରୁର୍ଗୁରୁଃ
ଜନ୍ମଠାରୁ କଠିନତା ଧାରଣ କରି, ସେ ଗୌରୀଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ମହାଗୁରୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଚେଷ୍ଟିତଂ ତସ୍ଯ କୋ ଵେଦ ଵେଦଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ଚେଶିତୁଃ
ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ସେଇ ବେଦର ଅଧିପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ଅଧିଷ୍ଠାତା ମଯା ଖ୍ଯାତସ୍ତଥାଧିଷ୍ଠାତୃ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୁଁ ଅଧିପତିଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶ କରିଛି।
ଶୁଭେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେଶ୍ଵରସ୍ଥାନେ ସାଂପ୍ରତଂ ସ ଉମାପତିଃ
ଏବେ ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଶୁଭ ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି।
ଆଵିଷ୍କରୋତି ପଥିକୋଽଦ୍ରୀଂଦ୍ରୋ ହୃଷ୍ଯେତ୍ତଦାତଦା
ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ରାଜ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଉମାନାମାମୃତଂ ପୀତଂ ଯେନେହ ଜଗତୀତଲେ
ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଯିଏ ଉମାଙ୍କ ନାମର ଅମୃତ ପାନ କରିଛନ୍ତି।
ଉମେତିଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷରଂ ମଂତ୍ରଂ ଯୋଽହର୍ନିଶମନୁସ୍ମରେତ୍
ଯିଏ ଦିନ ରାତି 'ଉମା' ଏହି ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି—
ପୁନଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ହିମଵାନ୍ହୃଷ୍ଟଃ କାର୍ପଟିକୋଦିତମ୍ କାର୍ପଟିକ ଉଵାଚ ରାଜନ୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରାର୍ଥେଯଃ ପ୍ରାସାଦୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ପୁଣି ହିମବାନ୍ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତପସ୍ବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ। ତପସ୍ବୀ କହିଲେ: ରାଜନ୍, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହେଉଛି,
ନିର୍ମୀଯତେ ସୁନିର୍ମାଣୋ ଜନ୍ମି ନିର୍ଵାଣଦାଯିନଃ
ଏହା ମୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌଶଳରେ ତିଆରି ହେଉଛି।
ଯତ୍ରାତିମିତ୍ରତେଜୋଭିଃ ଶଲାକାଭିଃ ସମଂତତଃ 4.2.66.
ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମିତ୍ରସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିବା ଶଳାକାଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗଢ଼ି ରଖାଯାଇଛି,
ଯତ୍ର ସଂତି ଶତଂ ସ୍ତଂଭା ଭାସ୍ଵଂତୋ ଦ୍ଵାଦଶୋତ୍ତରାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଏକଶଏ ଦୁଇଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥମ୍ଭ ରହିଛି,
ଚତୁର୍ଦଶସୁ ଯା ଶୋଭା ଵିଷ୍ଟପେଷୁ ସମଂତତଃ
ଏବଂ ଚଉଦ ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଭବ୍ୟତା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ,
ଚଂଦ୍ରକାଂତମଣୀନାଂ ଚ ସ୍ତଂଭାଧାର ଶିଲାଶ୍ଚ ଯାଃ
ଏବଂ ଚଂଦ୍ରକାଂତ ମଣିରେ ତିଆରି ଥମ୍ଭର ଆଧାର ଶିଳା ଅଛି,
ପଦ୍ମରାଗେଂଦ୍ରନୀଲାନାଂ ଶାଲୀନାଃ ଶାଲଭଂଜିକାଃ
ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳରେ ତିଆରି ଥମ୍ଭ ଓ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଅଛି,
ସ୍ଫୁରତ୍ସ୍ଫଟିକନିର୍ମାଣ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣ ପଦ୍ମଶିଲାତଲେ
ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ସ୍ଫଟିକରେ ତିଆରି ମୃଦୁ ପଦ୍ମଶିଳା ତଳ ରହିଛି,
ଆରକ୍ତପୀତମଂଜିଷ୍ଠ ନୀଲକିର୍ମୀରଵର୍ଣକୈଃ
ଗାଢ଼ ଲାଲ, ପୀତ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀଳ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ,
ଦୃକ୍ପିଚ୍ଛିଲା ଵିଲୋକ୍ଯଂତେ ମାଣିକ୍ଯସ୍ତଂଭରାଜଯଃ
ମାଣିକ୍ୟ ଥମ୍ଭମାନେ ରାଜସିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚକଚକାଉଛନ୍ତି, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ,
ରତ୍ନାକରେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ଗଣା ରତ୍ନୋଚ୍ଚଯାନ୍ବହୂନ୍
ସମସ୍ତ ରତ୍ନସାଗରରୁ ଅନେକ ରତ୍ନର ଢେର ଆଣି ଦେଉଛନ୍ତି ଗଣମାନେ,
ଯତ୍ର ପାତାଲତଲତୋ ନାଗାନାଂ କୋଶଵେଶ୍ମତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପାତାଳ ତଳରୁ ନାଗମାନଙ୍କର ଧନ ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି,
ଶିଵଭକ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ଯତ୍ର ପୌଲସ୍ତ୍ଯଃ ସ୍ଵଦ୍ରିକୂଟତଃ 4.2.66.
ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଭକ୍ତ ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଏସାରିଛନ୍ତି,
ପ୍ରାସାଦନିର୍ମିତିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ତା ଦ୍ଵୀପାଂତରସ୍ଥିତାଃ
ଏହି ମହଲ ତିଆରି ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଆସିଛନ୍ତି,
ଚିଂତାମଣିଃ ସ୍ଵଯଂ ଯତ୍ର କମର୍ଣେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣେ
ଯେଉଁଠାରେ ଚିନ୍ତାମଣି ସ୍ୱୟଂ ଦେବଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛି,
ନାନାଵର୍ଣପତାକାଶ୍ଚ ଯତ୍ର କଲ୍ପମହୀରୁହଃ
ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପତାକାରେ ଶୋଭିତ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଅଛି,