ଏକଦାଦ୍ରୀଂଦ୍ରମାଲୋକ୍ଯ ମେନା ସଂହୃଷ୍ଟମାନସମ୍
ଏକଦିନ ପାହାଡ଼ର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମେନାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵିଵାହସମଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତସ୍ଯା ଗୌର୍ଯା ଗିରୀଶ୍ଵର
ବିବାହ ସମୟ ପରେ, ସେ ଗୌରୀ ପାଇଁ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ—
ସ ଵୃଷେଂଦ୍ରଗତିର୍ଦେଵୋ ଭସ୍ମୋରଗ ଵିଭୂଷଣଃ
ଭସ୍ମ ଓ ସର୍ପ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଦେବ, ବୃଷଭର ନାଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଯା ମାତରୋ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମୀ ପ୍ରଭୃତଯଃ ପ୍ରିଯ
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣ ମାତୃଗଣ ଦେଖାଗଲେ, ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ଯୈକସ୍ଯ ନ କୋପ୍ଯନ୍ଯୋସ୍ତ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂଳଧାରୀ ପାଇଁ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯାଯା ଵାକ୍ଯେନ ତଦପତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ଗିରିଃ
ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର କଥାରେ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ସ୍ନେହି ହେଲେ।
ନିତରାଂ ବାଧତେ ପ୍ରେମ ତଦଦୃଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନିଦୂଷିତମ୍ ।।4.2.66.
ତାଙ୍କ ଦୂରତ୍ୱର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ସା ଗୌରୀ ନିର୍ଗତା ମମ ସଦ୍ମତଃ
ଯେବେଠାରୁ ଗୌରୀ ମୋର ଗୃହରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ,
ତଦାଲାପାମୃତଧଯୌ ନ ମେ ଶବ୍ଦଗ୍ରହୌ ପ୍ରିଯେ
ତାଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ପିଇ ମୋ କାନ ଆଉ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଧରିପାରୁନାହିଁ, ପ୍ରିୟ।
ଜୈଵାତୃକୀ ଯତୋହ୍ନଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୂରୀଭୂତା ଦୃଶୋର୍ମମ
ସେ ଦିନଠାରୁ, ଜଣେ ଜଣେ ଜାତିକ ଆକର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଦାଯ ରତ୍ନାନି ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏହିପରି କହି, ସେ ରତ୍ନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ନେଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ କାନି କାନି ଚ ରତ୍ନାନି କିଯଂତ୍ଯପି ଚ ଷଣ୍ମୁଖ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଶଣ୍ମୁଖ, କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ରତ୍ନ ଅଛି, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କେତେ?
ତୁଲା ମୁକ୍ତାଫଲାନାଂ ତୁ କୋଟିଦ୍ଵଯ ପରୀମିତାଃ
ମୁକ୍ତାର ତୁଳା ଦ୍ୱିକୋଟି ହେଉଛି।
ନଵଲକ୍ଷାଧିକଂ ଵିପ୍ର ଷଡସ୍ରାଣାଂ ସୁତେଜସାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଛଅମୁଖି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରତ୍ନ ନବଲକ୍ଷାଧିକ ଅଛି।
କୋଟଯଃ ପଦ୍ମରାଗାଣାଂ ପଂଚାଵୈହି ତୁଲା ମୁନେ
ମୁନି, ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନ ପଞ୍ଚକୋଟି ତୁଳା ଅଛି।
ତଥା ଗୋମେଦ ରତ୍ନାନାଂ ତୁଲାଲକ୍ଷମିତା ମୁନୈ
ଏହିପରି, ଗୋମେଦ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟ ତୁଳାରେ ମାପାଯାଇଛି, ମୁନି।
ଗରୁଡୋଦ୍ଗାରରତ୍ନାନାଂ ତୁଲାଃ ପ୍ରଯୁତସଂମିତାଃ 4.2.66.
ଗରୁଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗ ରତ୍ନର ତୁଳା ଚାଳିଶି ଲକ୍ଷ ହେଉଛି।
ଅଷ୍ଟାଂଗାଭରଣାନାଂ ଚ ସଂଖ୍ଯା କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଆଭୂଷଣର ସଂଖ୍ୟା ଗଣିପାରିବା ଯାଏଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଚାମରାଣି ଚ ଭୂଯାଂସି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯାମୋଦଵଂତି ଚ
ଅନେକ ଚାମର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସର୍ଵାଣ୍ଯପି ସମାଦାଯ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭୂଧରେଶ୍ଵରଃ
ଏସବୁ ସଂଗ୍ରହ କରି, ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜା ଚାଲିଗଲେ।
ଅନେକରତ୍ନନିଚଯୈଃ ଖଚିତାଽଖିଲଭୂମିକାମ୍
ଅନେକ ରତ୍ନର ଢେର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ସୌଧାଗ୍ରଵିଵିଧସ୍ଵର୍ଣକଲଶୋଜ୍ଵଲଦିଙ୍ମୁଖାମ୍
ମହଳ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ରହିଥିବାରୁ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଚମକୁଥିଲା।
ମହାସିଦ୍ଧ୍ଯଷ୍ଟକସ୍ଯାପି କ୍ରୀଡାଭଵନମଦ୍ଭୁତମ୍
ଏହିପରି, ଅଷ୍ଟମହାସିଦ୍ଧିଙ୍କର ଖେଳ ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ମହଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଇତି କାଶୀସମୃଦ୍ଧିଂ ସ ଵିଲୋକ୍ଯାଭୂଦ୍ଵିଲଜ୍ଜିତଃ
ଏଭଳି କାଶୀର ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ସେ ବହୁତ୍ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ପ୍ରାସାଦେଷୁ ପ୍ରତୋଲୀଷୁ ପ୍ରାକାରେଷୁ ଗୃହେଷୁ ଚ
ମହଳ, ରାସ୍ତା, ପ୍ରାଚୀର ଓ ଘରଗୁଡ଼ିକରେ,
ମଣିମାଣିକ୍ଯରତ୍ନାନାମୁଚ୍ଛଲଚ୍ଚାରୁରୋଚିଷାମ୍
ମଣି, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ରତ୍ନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଚମକୁଥିଲା।
ଦ୍ଯାଵାଭୂମ୍ଯୋରଂତରାଲଂ ତଥେତି ସମଵୈମ୍ଯହମ୍ 4.2.66.
ମୁଁ ବୁଝିପାରୁଛି, ଦିଗ୍ଗଜ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟର ସ୍ଥାନ ଏଭଳି ଅଛି।
ଅପି ଵୈକୁଂଠଭୁଵନେ ନେତରସ୍ଯେହ କା କଥା
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଭାଇକୁଣ୍ଠ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ତୁଳନା ନାହିଁ; ତେବେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନର କଥା କଣ!
ତାଵତ୍କାର୍ପଟିକଃ କଶ୍ଚିତ୍ତଲ୍ଲୋଚନପଥଂ ଗତଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ତପସ୍ବୀ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ ଆସିଲେ।
ସ୍ଵପୁରୋଦଂତମାଖ୍ଯାହି କିମପୂର୍ଵମିହାଧ୍ଵଗ
ଓ ଯାତ୍ରୀ, ଆମକୁ କହ, ତୁମେ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଏଠାରେ କୌଣସି ନୂତନ କିଛି ଘଟିଛି କି?