ତସ୍ଯାଂ ଵାପ୍ଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କର୍କୋଟେଶଂ ସମର୍ଚ୍ଯ ଚ
ସେଇ ବାପୀରେ ଯେଉଁଠି କେହି ସ୍ନାନ କରି କର୍କୋଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
କର୍କୋଟ ନାଗୋ ଯୈର୍ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଵାପ୍ଯାଂ ଵିହିତୋଦକୈଃ
ଏହି ବାପୀରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଳରେ ଯେଉଁମାନେ କର୍କୋଟ ନାଗଙ୍କୁ ଦେଖିଛନ୍ତି—
କର୍କୋଟେଶାତ୍ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ଵରାଭିଧମ୍
କର୍କୋଟ ପାଶ୍ଚିମରେ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ୱର ନାମକ ପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି।
ପୁରୂରଵେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ତଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପୁରୂରବେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଦିଗ୍ଗଜେନାର୍ଚିତଂ ଲିଂଗଂ ସୁପ୍ରତୀକେନ ତତ୍ପୁରଃ
ଦିଗଗଜ ସୁପ୍ରତୀକ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେଠି ସେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ସରଶ୍ଚ ସୁପ୍ରତୀକାଖ୍ଯଂ ତତ୍ପୁରୋ ଭାସତେ ମହତ୍
ସେ ଲିଙ୍ଗ ପାଖରେ ବଡ଼ ସୁପ୍ରତୀକ ନାମକ ଝିଅ ଚମକୁଛି।
ତତ୍ରାସ୍ତ୍ଯେକା ମହାଗୌରୀ ନାମ୍ନା ଵିଜଯଭୈରଵୀ 4.2.66.
ସେଠି ଏକ ମହାଗୌରୀ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନାମ ବିଜୟଭୈରବୀ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଗଣୌ ହୁଂଡନମୁଂଡନୌ
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ହୁଁଡନ ଓ ମୁଁଡନ ନାମକ ଦୁଇ ଗଣ ଅଛନ୍ତି।
ତୌ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୌ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କ୍ଷେତ୍ରନିର୍ଵିଘ୍ନ ହେତଵେ
କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଦରରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଇଲ୍ଵଲାରେ କଥାମେକାଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭଵ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଇଲ୍ବଳାର, ଏକ କଥା ଶୁଣ, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ।
ଏକଦାଦ୍ରୀଂଦ୍ରମାଲୋକ୍ଯ ମେନା ସଂହୃଷ୍ଟମାନସମ୍
ଏକଦିନ ପାହାଡ଼ର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମେନାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵିଵାହସମଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତସ୍ଯା ଗୌର୍ଯା ଗିରୀଶ୍ଵର
ବିବାହ ସମୟ ପରେ, ସେ ଗୌରୀ ପାଇଁ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ—
ସ ଵୃଷେଂଦ୍ରଗତିର୍ଦେଵୋ ଭସ୍ମୋରଗ ଵିଭୂଷଣଃ
ଭସ୍ମ ଓ ସର୍ପ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଦେବ, ବୃଷଭର ନାଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଯା ମାତରୋ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମୀ ପ୍ରଭୃତଯଃ ପ୍ରିଯ
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣ ମାତୃଗଣ ଦେଖାଗଲେ, ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ଯୈକସ୍ଯ ନ କୋପ୍ଯନ୍ଯୋସ୍ତ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂଳଧାରୀ ପାଇଁ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯାଯା ଵାକ୍ଯେନ ତଦପତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ଗିରିଃ
ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର କଥାରେ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ସ୍ନେହି ହେଲେ।
ନିତରାଂ ବାଧତେ ପ୍ରେମ ତଦଦୃଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନିଦୂଷିତମ୍ ।।4.2.66.
ତାଙ୍କ ଦୂରତ୍ୱର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ସା ଗୌରୀ ନିର୍ଗତା ମମ ସଦ୍ମତଃ
ଯେବେଠାରୁ ଗୌରୀ ମୋର ଗୃହରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ,
ତଦାଲାପାମୃତଧଯୌ ନ ମେ ଶବ୍ଦଗ୍ରହୌ ପ୍ରିଯେ
ତାଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ପିଇ ମୋ କାନ ଆଉ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଧରିପାରୁନାହିଁ, ପ୍ରିୟ।
ଜୈଵାତୃକୀ ଯତୋହ୍ନଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୂରୀଭୂତା ଦୃଶୋର୍ମମ
ସେ ଦିନଠାରୁ, ଜଣେ ଜଣେ ଜାତିକ ଆକର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଦାଯ ରତ୍ନାନି ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏହିପରି କହି, ସେ ରତ୍ନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ନେଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ କାନି କାନି ଚ ରତ୍ନାନି କିଯଂତ୍ଯପି ଚ ଷଣ୍ମୁଖ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଶଣ୍ମୁଖ, କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ରତ୍ନ ଅଛି, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କେତେ?
ତୁଲା ମୁକ୍ତାଫଲାନାଂ ତୁ କୋଟିଦ୍ଵଯ ପରୀମିତାଃ
ମୁକ୍ତାର ତୁଳା ଦ୍ୱିକୋଟି ହେଉଛି।
ନଵଲକ୍ଷାଧିକଂ ଵିପ୍ର ଷଡସ୍ରାଣାଂ ସୁତେଜସାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଛଅମୁଖି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରତ୍ନ ନବଲକ୍ଷାଧିକ ଅଛି।
କୋଟଯଃ ପଦ୍ମରାଗାଣାଂ ପଂଚାଵୈହି ତୁଲା ମୁନେ
ମୁନି, ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନ ପଞ୍ଚକୋଟି ତୁଳା ଅଛି।
ତଥା ଗୋମେଦ ରତ୍ନାନାଂ ତୁଲାଲକ୍ଷମିତା ମୁନୈ
ଏହିପରି, ଗୋମେଦ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟ ତୁଳାରେ ମାପାଯାଇଛି, ମୁନି।
ଗରୁଡୋଦ୍ଗାରରତ୍ନାନାଂ ତୁଲାଃ ପ୍ରଯୁତସଂମିତାଃ 4.2.66.
ଗରୁଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗ ରତ୍ନର ତୁଳା ଚାଳିଶି ଲକ୍ଷ ହେଉଛି।
ଅଷ୍ଟାଂଗାଭରଣାନାଂ ଚ ସଂଖ୍ଯା କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଆଭୂଷଣର ସଂଖ୍ୟା ଗଣିପାରିବା ଯାଏଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଚାମରାଣି ଚ ଭୂଯାଂସି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯାମୋଦଵଂତି ଚ
ଅନେକ ଚାମର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସର୍ଵାଣ୍ଯପି ସମାଦାଯ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭୂଧରେଶ୍ଵରଃ
ଏସବୁ ସଂଗ୍ରହ କରି, ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜା ଚାଲିଗଲେ।