ଭୈରଵସ୍ଯ ମହାକ୍ଷେତ୍ରଂ ତଦ୍ଵୈ ସାଧକସିଦ୍ଧିଦମ୍
ଏହା ହେଉଛି ଭୈରବଙ୍କର ମହାପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା ସାଧକଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଚଣ୍ଡୀ ମହାମୁଣ୍ଡା ଭକ୍ତଵିଘ୍ନୋପଶାଂତିଦା। ବଲିପୂଜୋପହାରାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜ୍ଯା ସ୍ଵାଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧଯେ
ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡୀ ମହାମୁଣ୍ଡା ଭକ୍ତଙ୍କର ବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତି; ବଳି, ପୂଜା ଓ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯା ଯାତ୍ରାଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମହାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନରୋତ୍ତମଃ
ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ମହାଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି—
ମହାମୁଣ୍ଡା ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଚତୁଃସାଗରଵାପିକା
ମହାମୁଣ୍ଡାଙ୍କର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚତୁର୍ସାଗର ନାମକ ବାପୀ ଅଛି।
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧଂ ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ଚତୁଃସାଗରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ସେଠି ଥିବା ସ୍ଥାନଟି ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଚତୁର୍ସାଗର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା।
ତସ୍ଯା ଵାପ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ପୂଜିତାନି ଦହଂତ୍ଯଘମ୍
ସେ ବାପୀର ଚାରିଦିଗରେ ପୂଜିତ ଦେବତାମାନେ ପାପ ଦହନ କରନ୍ତି।
ହରସ୍ଯ ଵୃଷଭେଣୈଵ ସ୍ଥାପିତଂ ତତ୍ସ୍ଵଭକ୍ତିତଃ 4.2.66.
ହରା ନିଜେ ତାଙ୍କର ବୃଷଭ ସହିତ ଏହାକୁ ଭକ୍ତିବଶତାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଵୃଷେଶ୍ଵରାଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଗଂଧର୍ଵେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ବୃଷେଶ୍ୱରଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ଗଂଧର୍ଵେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ଶକ୍ତିତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେଇ—
କର୍କୋଟନାମା ନାଗୋସ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ଵେଶ୍ଵରପୂର୍ଵତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କର୍କୋଟ ନାମକ ଏକ ନାଗ ଅଛି।
ତସ୍ଯାଂ ଵାପ୍ଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କର୍କୋଟେଶଂ ସମର୍ଚ୍ଯ ଚ
ସେଇ ବାପୀରେ ଯେଉଁଠି କେହି ସ୍ନାନ କରି କର୍କୋଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
କର୍କୋଟ ନାଗୋ ଯୈର୍ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଵାପ୍ଯାଂ ଵିହିତୋଦକୈଃ
ଏହି ବାପୀରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଳରେ ଯେଉଁମାନେ କର୍କୋଟ ନାଗଙ୍କୁ ଦେଖିଛନ୍ତି—
କର୍କୋଟେଶାତ୍ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ଵରାଭିଧମ୍
କର୍କୋଟ ପାଶ୍ଚିମରେ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ୱର ନାମକ ପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି।
ପୁରୂରଵେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ତଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପୁରୂରବେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଦିଗ୍ଗଜେନାର୍ଚିତଂ ଲିଂଗଂ ସୁପ୍ରତୀକେନ ତତ୍ପୁରଃ
ଦିଗଗଜ ସୁପ୍ରତୀକ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେଠି ସେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ସରଶ୍ଚ ସୁପ୍ରତୀକାଖ୍ଯଂ ତତ୍ପୁରୋ ଭାସତେ ମହତ୍
ସେ ଲିଙ୍ଗ ପାଖରେ ବଡ଼ ସୁପ୍ରତୀକ ନାମକ ଝିଅ ଚମକୁଛି।
ତତ୍ରାସ୍ତ୍ଯେକା ମହାଗୌରୀ ନାମ୍ନା ଵିଜଯଭୈରଵୀ 4.2.66.
ସେଠି ଏକ ମହାଗୌରୀ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନାମ ବିଜୟଭୈରବୀ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଗଣୌ ହୁଂଡନମୁଂଡନୌ
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ହୁଁଡନ ଓ ମୁଁଡନ ନାମକ ଦୁଇ ଗଣ ଅଛନ୍ତି।
ତୌ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୌ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କ୍ଷେତ୍ରନିର୍ଵିଘ୍ନ ହେତଵେ
କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଦରରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଇଲ୍ଵଲାରେ କଥାମେକାଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭଵ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଇଲ୍ବଳାର, ଏକ କଥା ଶୁଣ, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ।
ଏକଦାଦ୍ରୀଂଦ୍ରମାଲୋକ୍ଯ ମେନା ସଂହୃଷ୍ଟମାନସମ୍
ଏକଦିନ ପାହାଡ଼ର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମେନାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵିଵାହସମଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତସ୍ଯା ଗୌର୍ଯା ଗିରୀଶ୍ଵର
ବିବାହ ସମୟ ପରେ, ସେ ଗୌରୀ ପାଇଁ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ—
ସ ଵୃଷେଂଦ୍ରଗତିର୍ଦେଵୋ ଭସ୍ମୋରଗ ଵିଭୂଷଣଃ
ଭସ୍ମ ଓ ସର୍ପ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଦେବ, ବୃଷଭର ନାଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଯା ମାତରୋ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମୀ ପ୍ରଭୃତଯଃ ପ୍ରିଯ
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣ ମାତୃଗଣ ଦେଖାଗଲେ, ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ଯୈକସ୍ଯ ନ କୋପ୍ଯନ୍ଯୋସ୍ତ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂଳଧାରୀ ପାଇଁ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯାଯା ଵାକ୍ଯେନ ତଦପତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ଗିରିଃ
ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର କଥାରେ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ସ୍ନେହି ହେଲେ।
ନିତରାଂ ବାଧତେ ପ୍ରେମ ତଦଦୃଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନିଦୂଷିତମ୍ ।।4.2.66.
ତାଙ୍କ ଦୂରତ୍ୱର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ସା ଗୌରୀ ନିର୍ଗତା ମମ ସଦ୍ମତଃ
ଯେବେଠାରୁ ଗୌରୀ ମୋର ଗୃହରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ,
ତଦାଲାପାମୃତଧଯୌ ନ ମେ ଶବ୍ଦଗ୍ରହୌ ପ୍ରିଯେ
ତାଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ପିଇ ମୋ କାନ ଆଉ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଧରିପାରୁନାହିଁ, ପ୍ରିୟ।
ଜୈଵାତୃକୀ ଯତୋହ୍ନଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୂରୀଭୂତା ଦୃଶୋର୍ମମ
ସେ ଦିନଠାରୁ, ଜଣେ ଜଣେ ଜାତିକ ଆକର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।