ତତ୍ରୈଵ କୁକ୍କୁଟେଶାଖ୍ଯଂ ଲିଂଗଂ ଵାପୀସମୀପଗମ୍
ସେଠାରେ ଏକ କୁକ୍କୁଟେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଯାହା ପୋଖରୀ ପାଖରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ପିତାମହେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଵାପୀତଟେ ଶୁଭମ୍
ପିତାମହେଶ୍ୱର ନାମକ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୋଖରୀର କୂଳରେ ଅଛି।
ପିତାମହେଶାନ୍ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ପୂଜନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପିତାମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଯତ୍ନରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଦିଶି ପୁଣ୍ଯଜନାଖ୍ଯାଯାଂ ଲିଂଗାଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠେଶ୍ଵରାନ୍ମୁନେ
ପୁଣ୍ୟଜନା ନାମକ ଦିଗରେ, ହେ ମୁନି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱରରୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ତତ୍ର ଵାସୁକିକୁଂଡେ ଚ ସ୍ନାନଦାନାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ସେଠାରେ ବାସୁକି କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଯଃ ସ୍ନାତୋ ନାଗପଂଚମ୍ଯାଂ କୁଂଡେ ଵାସୁକିସଂଜ୍ଞିତେ
ଯେଉଁଠି ବାସୁକି ନାମକ କୁଣ୍ଡରେ ନାଗପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ କେହି ସ୍ନାନ କରେ—
କର୍ତଵ୍ଯା ନାଗପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଯାତ୍ରା ଵର୍ଷାସୁ ତତ୍ର ଵୈ 4.2.66.
ବର୍ଷାକାଳରେ ନାଗପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ସେଠାରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍କୁଣ୍ଡାତ୍ପଶ୍ଚିମେ ଭାଗେ ଲିଂଗଂ ଵୈ ତକ୍ଷକେଶ୍ଵରମ୍
ସେଇ କୁଣ୍ଡର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ତକ୍ଷକେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ମୁନେସ୍ତସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଭାଗେ କୁଣ୍ଡଂ ତକ୍ଷକସଂଜ୍ଞିତମ୍
ସେ ମୁନିଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ତକ୍ଷକ ନାମକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି।
ତତ୍କୁଣ୍ଡାଦୁତ୍ତରେ ଭାଗେ କ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ଷେମକରଃ ସଦା
ସେଇ କୁଣ୍ଡର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସଦା ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।
ଭୈରଵସ୍ଯ ମହାକ୍ଷେତ୍ରଂ ତଦ୍ଵୈ ସାଧକସିଦ୍ଧିଦମ୍
ଏହା ହେଉଛି ଭୈରବଙ୍କର ମହାପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା ସାଧକଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଚଣ୍ଡୀ ମହାମୁଣ୍ଡା ଭକ୍ତଵିଘ୍ନୋପଶାଂତିଦା। ବଲିପୂଜୋପହାରାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜ୍ଯା ସ୍ଵାଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧଯେ
ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡୀ ମହାମୁଣ୍ଡା ଭକ୍ତଙ୍କର ବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତି; ବଳି, ପୂଜା ଓ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯା ଯାତ୍ରାଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମହାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନରୋତ୍ତମଃ
ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ମହାଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି—
ମହାମୁଣ୍ଡା ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଚତୁଃସାଗରଵାପିକା
ମହାମୁଣ୍ଡାଙ୍କର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚତୁର୍ସାଗର ନାମକ ବାପୀ ଅଛି।
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧଂ ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ଚତୁଃସାଗରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ସେଠି ଥିବା ସ୍ଥାନଟି ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଚତୁର୍ସାଗର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା।
ତସ୍ଯା ଵାପ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ପୂଜିତାନି ଦହଂତ୍ଯଘମ୍
ସେ ବାପୀର ଚାରିଦିଗରେ ପୂଜିତ ଦେବତାମାନେ ପାପ ଦହନ କରନ୍ତି।
ହରସ୍ଯ ଵୃଷଭେଣୈଵ ସ୍ଥାପିତଂ ତତ୍ସ୍ଵଭକ୍ତିତଃ 4.2.66.
ହରା ନିଜେ ତାଙ୍କର ବୃଷଭ ସହିତ ଏହାକୁ ଭକ୍ତିବଶତାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଵୃଷେଶ୍ଵରାଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଗଂଧର୍ଵେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ବୃଷେଶ୍ୱରଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ଗଂଧର୍ଵେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ଶକ୍ତିତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେଇ—
କର୍କୋଟନାମା ନାଗୋସ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ଵେଶ୍ଵରପୂର୍ଵତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କର୍କୋଟ ନାମକ ଏକ ନାଗ ଅଛି।
ତସ୍ଯାଂ ଵାପ୍ଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କର୍କୋଟେଶଂ ସମର୍ଚ୍ଯ ଚ
ସେଇ ବାପୀରେ ଯେଉଁଠି କେହି ସ୍ନାନ କରି କର୍କୋଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
କର୍କୋଟ ନାଗୋ ଯୈର୍ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଵାପ୍ଯାଂ ଵିହିତୋଦକୈଃ
ଏହି ବାପୀରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଳରେ ଯେଉଁମାନେ କର୍କୋଟ ନାଗଙ୍କୁ ଦେଖିଛନ୍ତି—
କର୍କୋଟେଶାତ୍ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ଵରାଭିଧମ୍
କର୍କୋଟ ପାଶ୍ଚିମରେ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ୱର ନାମକ ପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି।
ପୁରୂରଵେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ତଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପୁରୂରବେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଦିଗ୍ଗଜେନାର୍ଚିତଂ ଲିଂଗଂ ସୁପ୍ରତୀକେନ ତତ୍ପୁରଃ
ଦିଗଗଜ ସୁପ୍ରତୀକ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେଠି ସେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ସରଶ୍ଚ ସୁପ୍ରତୀକାଖ୍ଯଂ ତତ୍ପୁରୋ ଭାସତେ ମହତ୍
ସେ ଲିଙ୍ଗ ପାଖରେ ବଡ଼ ସୁପ୍ରତୀକ ନାମକ ଝିଅ ଚମକୁଛି।
ତତ୍ରାସ୍ତ୍ଯେକା ମହାଗୌରୀ ନାମ୍ନା ଵିଜଯଭୈରଵୀ 4.2.66.
ସେଠି ଏକ ମହାଗୌରୀ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନାମ ବିଜୟଭୈରବୀ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଗଣୌ ହୁଂଡନମୁଂଡନୌ
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ହୁଁଡନ ଓ ମୁଁଡନ ନାମକ ଦୁଇ ଗଣ ଅଛନ୍ତି।
ତୌ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୌ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କ୍ଷେତ୍ରନିର୍ଵିଘ୍ନ ହେତଵେ
କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଦରରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଇଲ୍ଵଲାରେ କଥାମେକାଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭଵ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଇଲ୍ବଳାର, ଏକ କଥା ଶୁଣ, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ।