ନିଷ୍କାମା ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ନୋତି ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ଚାହିଦା ଛାଡ଼ି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାନଵଃ ସମ୍ଯକ୍କୃତାର୍ଥତ୍ଵମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ନିଜ ଜୀବନର ସଫଳତା ପାଇଥାଏ,
ତତ୍ରାସ୍ତି ଜଲସମ୍ପୂର୍ଣଂ କୁଣ୍ଡଂ ପାପହରଂ ନୃଣାମ୍
ସେଠାରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପାପ କଟାଇଦେଇଥାଏ।
ଗୋମତୀ ଚ ସମାନୀତା ତପସା ନୃପସତ୍ତମ
ଓ ରାଜା, ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଗୋମତୀ ନଦୀକୁ ସେଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି।
ଋଷିଧାନ୍ଯେନ ଯସ୍ତତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନୃପ ସମାଚରେତ୍
ଓ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଋଷିମାନଙ୍କର ଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ—
ଅତ୍ର ଗାଥା ପୁରା ଗୀତା ନାରଦେନ ମହାତ୍ମ ନା
ଏଠାରେ, ପୂର୍ବେ ମହାତ୍ମା ନାରଦ ଏକ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ।
କିଂ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନେନ କିମନ୍ଯୈର୍ମଖଵିସ୍ତରୈଃ ସ ପିତୄଂସ୍ତାରଯେତ୍ସର୍ଵାନାତ୍ମନା ନୃପସତ୍ତମ
ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଏଠାରେ କରିଲେ ସେ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
ତତ୍ରୈଵାରୁଂଧତୀ ସାଧ୍ଵୀ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସମୀପତଃ
ସେଠାରେ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟରେ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଅରୁଣ୍ଧତୀ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ବାଲ୍ଯେ ଵଯସି ଯତ୍ପାପଂ ଵାର୍ଦ୍ଧକେ ଯୌଵନେଽପି ଵା
ଶିଶୁବୟସରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଯୌବନରେ ଯେଉଁ ପାପ ହୋଇଥାଏ—
ଦୀପଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତେ ଯସ୍ତୁ ଵସିଷ୍ଠାଗ୍ରେ ସମାହିତଃ
ଯିଏ ଏଠି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଦୀପ ଦାନ କରେ—
ଉପଵାସପରୋ ଯସ୍ତୁ ତତ୍ରୈକା ରଜନୀଂ ନଯେତ୍ 7.3.6.
ଯିଏ ଉପବାସରେ ଏକ ରାତି ସେଠାରେ କାଟେ—
ତ୍ରିରାତ୍ରିଂ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ଵସିଷ୍ଠାଗ୍ରେ ସମାହିତଃ
ଯିଏ ଏଠି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ତିନି ରାତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କରେ—
ଯସ୍ତୁ ମାସୋପଵାସଂ ଚ ଵସିଷ୍ଠାଗ୍ରେ କରୋତି ଚ
ଯିଏ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ମାସ ଧରି ଉପବାସ କରେ—
ଶ୍ରାଵଣସ୍ଯ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ସମାହିତଃ
ଯିଏ ଶ୍ରାବଣ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ—
ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଯସ୍ତୁ ଗାଯତ୍ର୍ଯଷ୍ଟଶତଂ ଜପେତ୍
ଯିଏ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠଶେ ବାର ପଢ଼େ—
ଵାମଦେଵଂ ଯଜେତ୍ତତ୍ର ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସେଠି ବାମଦେବ ଯଜ୍ଞ କରେ—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋଽସୌ ମହାମୁନିଃ
ସେହିଠାରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵାତ୍ମନା ରାଜନ୍ଵାମଦେଵଂ ଚ ପୂଜଯେତ୍
ତେଣୁ, ଓ ରାଜା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାମଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁପୁଣ୍ଯମଚଲେଶ୍ଵରମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତାପରେ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଅଚଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ସେଠାରେ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—
ଯସ୍ତୁ ପୂଜଯତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମାସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦେଖି ପୂଜା କରନ୍ତି—
ପଂଚାମୃତେନ ଯସ୍ତତ୍ର ତର୍ପଣଂ କୁରୁ ତେ ନରଃ
ଏବଂ ସେଠାରେ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି—
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂତେ ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଣାମଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ଏବଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଶେଷରେ ଯିଏ ଶିର ନମାନ୍ତି—
ତତ୍ରାଶ୍ଚର୍ଯମଭୂତ୍ପୂର୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ମହାମତେ
ସେଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା; ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ।
ତତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ଶୁକୋ ନୀଡଂ ଵୃକ୍ଷେ ଚୈଵାକରୋଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ସେଠାରେ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଜଣେ ଶୁକ ପକ୍ଷୀ ଗଛରେ ନିଜ ଘଉଁ ତିଆରି କରିଥିଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ନ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ମହାରାଜ ପକ୍ଷିଯୋନିସମୁଦ୍ଭଵଃ
କିନ୍ତୁ, ହେ ମହାରାଜା, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ।
ସଂଜାତଃ ପାର୍ଥିଵେ ଵଂଶେ ରାଜା ଵେଣୁରିତି ସ୍ମୃତଃ
ସେ ପୃଥିବୀର ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ବେଣା ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ସ ତଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ପ୍ରଭାଵଂ ହି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାସମୁଦ୍ଭଵମ୍ 7.3.7.
ସେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି—
ନକ୍ତଂ ଦିନଂ ମହାରାଜ ନାନ୍ଯତ୍କିଂଚିତ୍କରୋତି ସଃ
ହେ ମହାରାଜା, ସେ ଦିନ ଓ ରାତି ଅନ୍ୟ କିଛି କରୁନାହାନ୍ତି।
ନ ପୁଷ୍ପେ ଧୂପଦାନେ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାପରଃ ସଦା
ସେ ପୁଷ୍ପ କିମ୍ବା ଧୂପ ଦେଇ ନୁହେଁ, ସବୁବେଳେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି।