କାଶ୍ଯାଂ ମାଘଃ ପ୍ରଯାଗେ ଯୈର୍ନ ସ୍ନାତୋ ମକରାର୍କଗଃ
ମାଘ ମାସରେ କାଶୀରେ ବା ପ୍ରୟାଗରେ, ଯେଉଁବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମକରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ,
କାଶ୍ଯୁଦ୍ଭଵେ ପ୍ରଯାଗେ ଯେ ତପସି ସ୍ନାଂତି ସଂଯତାଃ
କାଶୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରୟାଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମସଂଯମ ସହିତ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ପ୍ରଯାଗମାଧଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଯାଗେଶଂ ଚ କାମଦମ୍
ସେମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରୟାଗର ମାଧବ ଓ ପ୍ରୟାଗେଶ, ଇଚ୍ଛାପୂରକ୍ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଧନଧାନ୍ଯସୁତର୍ଦ୍ଧୀସ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ମନୋରମାନ୍ 4.2.61.
ସେମାନେ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପୁଅ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଭୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ମାଘେ ସର୍ଵାଣି ତୀର୍ଥାନି ପ୍ରଯାଗମଵିଯାଂତି ହି
ମାଘ ମାସରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପ୍ରୟାଗକୁ ଆସନ୍ତି।
କାଶୀସ୍ଥିତାନି ତୀର୍ଥାନି ମୁନେ ଯାଂତି ନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ହେ ମୁନି, କାଶୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୀର୍ଥମାନେ କେଉଁଠିଓ ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ।
ଆଯାଂତ୍ଯୂର୍ଜେ ପଂଚନଦେ ପ୍ରାତଃପ୍ରାତର୍ମମାଂତିକମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପ୍ରଭାତବେଳେ ପାଞ୍ଚଟି ନଦୀ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି।
ପ୍ରାପ୍ଯ ମାଘମଘାରିଂ ଚ ପ୍ରଯାଗେଶ ସମୀପତଃ
ମାଘ ଓ ପାପନାଶକ ସମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରୟାଗେଶଙ୍କ ନିକଟରେ,
ସମାସାଦ୍ଯ ଚ ମଧ୍ଯାହ୍ନମଭିଯାଂତି ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଆସନ୍ତି, ସଦା ଏଭଳି ହୁଏ।
କାଶ୍ଯାଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମମେତତ୍ତେ କଥିତଂ ମୁନେ
କାଶୀରେ ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ତୁମକୁ କୁହିଲି, ହେ ମୁନି।
ଅନ୍ଯଦ୍ରହସ୍ଯଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନ ଵାଚ୍ଯଂ ଯତ୍ରକୁତ୍ରଚିତ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ଯାହା କେଉଁଠିଓ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କାଶ୍ଯାଂ ସର୍ଵାଣି ତୀର୍ଥାନି ଏକୈକାଦୁତ୍ତରୋତ୍ତରମ୍
କାଶୀରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପ୍ରତିକ୍ରମା କ୍ରମେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି।
ଏତଦେଵ ରହସ୍ଯଂ ତେ ଵାରାଣସ୍ଯା ଉଦୀର୍ଯତେ
ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ବାରାଣସୀର ତୁମକୁ କୁହାଯାଉଛି।
ଗର୍ଜଂତି ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ସ୍ଵସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯଗତାନ୍ଯହୋ 4.2.61.
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ନିଜ ନିଜ ଅବସ୍ଥାନରେ ରହି, ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଗଞ୍ଜନ୍ତି।
ପାପାନି ପାପିନାଂ ହତ୍ଵା ମହାଂତ୍ଯପି ବହୂନ୍ଯପି
ଏକ ଅପରାଧୀ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଅପରାଧ ଓ ଅନେକ ପାପ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
ପର୍ଵସ୍ଵପର୍ଵସ୍ଵପି ଵା ନିତ୍ଯଂ ନିଯମଵଂ ତ୍ଯହୋ
ଉତ୍ସବ ଦିନ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଦିନ, ସବୁବେଳେ ନିୟମ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ସହିତ—ହାୟ!
ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଵିଶ୍ଵଯା ସାର୍ଧଂ ସଦୋପମଣିକର୍ଣିକମ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ବିଶ୍ୱୟାଙ୍କ ସହିତ, ସଦା ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାରେ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି।
ଵୈକୁଂଠାଦପ୍ଯହଂ ନିତ୍ଯଂ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ମଣିକର୍ଣିକାମ୍
ମୁଁ ସଦା ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାରେ ରହେଁ, ଏହା ଭଳି ମୁଁ ଭାଇକୁଣ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ଏତେ ନଥାଏ।
ସକୃନ୍ମମାଖ୍ଯାଂ ଗୃଣତାଂ ନିର୍ହରନ୍ଯଦଘାନ୍ଯହମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମୋର ନାମ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପାପକୁ ମୁଁ ଦୂର କରେ।
ସତ୍ଯଲୋକାତ୍ପ୍ରତିଦିନଂ ହଂ ସଯାନଃ ପିତାମହଃ
ପ୍ରତିଦିନ ସତ୍ୟଲୋକରୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ହଂସ ସହିତ ଆସନ୍ତି।
ଇଂଦ୍ରାଦ୍ଯା ଲୋକପାଲାଶ୍ଚ ମରୀଚ୍ଯାଦ୍ଯା ମହର୍ଷଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ମହାଋଷିମାନେ,
ଶେଷଵାସୁକିମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ନାଗା ଵୈ ନାଗଲୋକତଃ
ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନାଗମାନେ ନାଗଲୋକରୁ ଆସନ୍ତି।
ଚରାଚରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଯାଵଂତଶ୍ଚ ସଚେତନାଃ
ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଚେତନା ଧାରଣ କରନ୍ତି,
କେ ମାଣିକର୍ଣିକେଯାନାଂ ଗୁଣାନାଂ ସୁଗରୀଯସାମ୍ 4.2.61.
ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ?
ଚୀର୍ଣାନ୍ଯୁଗ୍ରାଣ୍ଯରଣ୍ଯେଷୁ ତୈସ୍ତପାଂସି ତପୋଧନୈଃ
ଏହି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।
ଵିଶ୍ରାଣିତମହାଦାନାସ୍ତ ଏଵ ନରପୁଂଗଵାଃ
ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନ ଓ ଉଦାର ଦାନଦେଇଛନ୍ତି।
ଚୀର୍ଣସର୍ଵଵ୍ରତାସ୍ତେ ତୁ ଯଥୋକ୍ତଵିଧିନା ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି।
ତ ଏଵ ଧନ୍ଯା ମର୍ତ୍ଯେସ୍ମିନ୍ସର୍ଵକ୍ରତୁଷୁ ଦୀକ୍ଷିତାଃ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀକ୍ଷିତ, ଏହି ମାନବମାନେ ଏହି ଭୂମିରେ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ।
କୃତା ନାନାଵିଧା ଧର୍ମା ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତାସ୍ତୁ ତୈର୍ନୃଭିଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ, ପୂଜା ଓ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିଛନ୍ତି।
ରତ୍ନାନି ସଦୁକୂଲାନି କାଂଚନଂ ଗଜଵାଜିନଃ
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା,