ରତ୍ନାକରେ ରତ୍ନସଂଖ୍ଯା ସଂଖ୍ଯାଵିଦ୍ଭିରପୀଷ୍ଯତେ
ରତ୍ନାକରରେ ଯେତେ ରତ୍ନ ଅଛି, ତାହାର ଗଣନା ଜଣାବାକୁ ଗଣନାଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ଅହୋ ଉଦର୍କ ଏତସ୍ଯ ନ କୈଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ 4.2.58.
ହାଏ, ଏହାର ଫଳ କେହି ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ଵିଲୋକ୍ଯ କାଶୀଂ ପରିତୋ ମାଯାଦ୍ଵିଜଵପୁର୍ହରିଃ 4.2.58.
ହରି ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ କାଶୀକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଭିଷିଚ୍ଯ ମହାବୁଦ୍ଧିଃ ପୌରାଞ୍ଜାନପଦାନପି 4.2.58.
ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ, ସେମାନେ ଓ ସହରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଉପରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦୁକୂଲନେପଥ୍ଯୈରଲଂଚକ୍ରେ ମୁଦାନ୍ଵିତୈଃ 4.2.58.
ସେ ଦିବ୍ୟ ରେଶମ ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ସେମାନେଠାରେ ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲେ।
ଅସ୍ଯାଖ୍ଯାନସ୍ଯ ପଠନାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରିଵ ମନୋରଥାଃ
ଏହି କଥା ପଢ଼ିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତିର ଇଚ୍ଛାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ସର୍ଵଜ୍ଞ ହୃଦଯାନଂଦ ଗୌରୀଚୁଂବିତମୂର୍ଧଜ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦ, ଯାହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଗୌରୀ ଚୁମ୍ବନ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵଜ୍ଞାନନିଧେ ତୁଭ୍ଯଂ ନମଃ ସର୍ଵଜ୍ଞସୂନଵେ
ହେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
କାମାରିମର୍ଧନାରୀଶଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ କାମକୃତଂ କିଲ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱର କାମାରିମର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖି, କାମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ସ୍କଂଦ ମାଯାଦ୍ଵିଜଵପୁର୍ହରିଃ
ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମାୟାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରି—
ଭୂର୍ଭୁଵଃସ୍ଵଃ ପ୍ରଦେଶେଷୁ କାଶୀପରମପାଵନମ୍
ଭୂ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କାଶୀ ସର୍ବପ୍ରମାଣେ ପବିତ୍ର।
କୁତଃ ପଂଚନଦଂ ନାମ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ଷଣ୍ମୁଖ
ହେ ଷଣ୍ମୁଖ, ସେ ତୀର୍ଥକୁ ପଞ୍ଚନଦ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?
କଥଂ ଚ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁରଂତରାତ୍ମା ଜଗତ୍ପତିଃ
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ, ସେ କିପରି ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି?
ଅରୂପୋ ରୂପମାପନ୍ନୋ ହ୍ଯଵ୍ଯକ୍ତୋ ଵ୍ଯକ୍ତତାଂ ଗତଃ
ସେ ନିରାକାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଜନ୍ମାନେକଜନ୍ମା ଚ ତ୍ଵନାମାସ୍ଫୁଟନାମଭୃତ୍
ସେ ଅଜନ୍ମା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି; ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ନାମ ଧାରଣ କର।
ଅହୃଷୀକୋହୃଷୀକେଶୋ ପ୍ଯନଂଘ୍ରିରପିସର୍ଵଗଃ 4.2.59.
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଷୀକେଶ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ପାଦ ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ କଥଯାମି କଥାମେତାଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ମୁଁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହି କଥା କହିବି।
ଯଥା ପଂଚନଦଂ ତୀର୍ଥଂ କାଶ୍ଯାଂ ପ୍ରଥିତିମାଗତମ୍
ପଞ୍ଚନଦ ତୀର୍ଥ କିପରି କାଶୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଗିଲା, ତାହା କହିବି।
ପ୍ରଯାଗୋପି ଚ ତୀର୍ଥେଶୋ ଯତ୍ର ସାକ୍ଷାତ୍ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତଃ
ପ୍ରୟାଗରେ ମଧ୍ୟ, ତୀର୍ଥଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ହରଂତି ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ବଲେନ ହି
ପ୍ରୟାଗର ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏଠାକୁ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ନିର୍ମଲାନି ସ୍ଯୁସ୍ତୀର୍ଥରାଜ ସମାଗମାତ୍
ପ୍ରତିବର୍ଷ, ତୀର୍ଥରାଜ ପ୍ରୟାଗରେ ସମାଗମ ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ମହାଘିନାଂ ମହାଘଂ ଚ ହରେତ୍ପାଂଚନଦାଦ୍ବଲାତ୍ ତମେକମଜ୍ଜନାଦୂର୍ଜେ ତ୍ଯଜେତ୍ପଂଚନଦେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପଞ୍ଚନଦର ଶକ୍ତିରେ, ମହାପାପୀଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ପାପ ମିଟିଯାଏ; ପଞ୍ଚନଦରେ ଏକଥର ସ୍ନାନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ଯଥା ପଂଚନଦୋତ୍ପତ୍ତିସ୍ତଥା ଚ କଥଯାମ୍ଯହମ୍
ପଞ୍ଚନଦର ଉତ୍ପତ୍ତି ଯେପରି, ସେପରି ମୁଁ କଥା କହିବି।
ପୁରା ଵେଦଶିରା ନାମ ମୁନିରାସୀନ୍ମହାତପାଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ବେଦଶିରା ନାମକ ଏକ ମହାତପସ୍ବୀ ଋଷି ଥିଲେ।
ତପସ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯ ମୁନେଃ ପୁରୋଦୃଗ୍ଗୋଚରଂ ଗତା 4.2.59.
ସେ ଋଷି ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଜଣେ ମହିଳା ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତସ୍ଯା ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ପରିକ୍ଷୁବ୍ଧଂ ମୁନେର୍ମନଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ଋଷିଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା।
ଦୂରାଦେଵ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତମୃଷିଂ ସାଭ୍ଯଭାଷତ
ସେ ମହିଳା ଦୂରରୁ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲେ।
ନାପରାଧ୍ନୋମ୍ଯହଂ କିଂଚିନ୍ମହୋଗ୍ରତପସାଂନିଧେ
ମୁଁ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ, ହେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଧାମ।
ମୁନୀନାଂ ମାନସଂ ପ୍ରାଯୋ ଯତ୍ପଦ୍ମାଦପି ତନ୍ମୃଦୁ
ଋଷିମାନଙ୍କର ମନ ସାଧାରଣତଃ ପଦ୍ମଫୁଲରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ କୋମଳ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶୁଚେରପ୍ସରସୋ ମୁନିଃ
ସେ ପବିତ୍ର ଅପ୍ସରାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଋଷି...