ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯସଂଭାରୈଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବାରାଣସୀ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅତଃ ପ୍ରତିକୃତିଃ ସ୍ଵୀଯା ତତ୍ର କାଶ୍ଯାଂ ମୁରାରିଣା 4.2.58.
ତେଣୁ ମୁରାରି ନିଜ ରୂପ କାଶୀରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
କିଂଚିତ୍କାଶ୍ଯା ଉଦୀଚ୍ଯାଂ ଚ ଗତ୍ଵା ଦେଵେନ ଚକ୍ରିଣା
କାଶୀର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ କିଛି ଦୂର ଯାଇ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ଏହି କାମ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ସୌଗତଂ ରୂପଂ ଶିଶ୍ରାଯ ଶ୍ରୀପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ ଶ୍ରୀପତି ନିଜେ ବୌଦ୍ଧ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଶ୍ରୀଃ ପରିଵ୍ରାଜିକା ଜାତା ନିତରାଂ ସୁଭଗାକୃତିଃ
ଶ୍ରୀ ଏକ ଚରିତ୍ରବନ୍ତୀ ସନ୍ନ୍ୟାସିନୀ ହେଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିରେ।
ଵିଶ୍ଵଯୋନିଂ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଂ ନ୍ଯସ୍ତହସ୍ତାଗ୍ରପୁସ୍ତକାମ୍
ସେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମାତୃକା ଓ ଜଗତର ଧାରଣକାରିଣୀ, ହାତର ଆଗରେ ପୁସ୍ତକ ଧରିଥିଲେ।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ଵଵସ୍ତୁଷୁ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏହି ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ଅସକ୍ତ ଥିଲେ।
ଅପୃଚ୍ଛତ୍ପରମଂ ଧର୍ମଂ ସଂସାରଵିନିମୋଚକମ୍
ସେ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରକୁଶଲଂ ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଶାଲିନମ୍
ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ନିପୁଣ।
ସ୍ତଂଭନୋଚ୍ଚାଟନାକୃଷ୍ଟି ଵଶୀକର୍ମାଦିକୋଵିଦମ୍
ସ୍ଥମ୍ଭନ, ଉଚ୍ଛାଟନ, ଆକୃଷ୍ଟି ଓ ବଶୀକରଣ ଆଦି କଳାରେ ପ୍ରବୀଣ।
ପୀତତଦ୍ଗୀତପୀଯୂଷ ମୃଗପୂଗୈରୁପାସିତମ୍
ତାଙ୍କର ଗୀତର ଅମୃତ ପାନ କରି, ମୃଗମାନ୍ୟ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଵୃକ୍ଷୈରପି ପତତ୍ପୁଷ୍ପଚ୍ଛଲୈଃକୃତସମର୍ଚନମ୍ 4.2.58.
ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଫୁଲ ଝରାଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଶିଷ୍ଯଂ ଵିନଯକୀର୍ତିଂ ତଂ ମହାଵିନଯଭୂଷଣମ୍
ସେ ଶିଷ୍ୟ, ବିନୟକୀର୍ତ୍ତି, ମହାବିନୟର ଭୂଷଣ ଥିଲେ।
ଅନାଦିସିଦ୍ଧଃ ସଂସାରଃ କର୍ତୃକର୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ସଂସାର ଆଦିହୀନ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ, କର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ତଂବପର୍ଯଂତଂ ଯାଵଦ୍ଦେହନିବଂଧନମ୍
ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଥମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶରୀରର ବନ୍ଧନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତଥାଖ୍ଯା ଦେହିନାମିମାଃ
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ସେମାନେ ଏହି ଦେହଧାରୀମାନେ।
ଦେହୋ ଯଥା ସ୍ମଦାଦୀନାଂ ସ୍ଵକାଲେନ ଵିଲୀଯତେ
ଯେପରି ମୋ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଶରୀର ନିଜ ନିଜ ସମୟରେ ଲୟ ହୁଏ,
ଵିଚାର୍ଯମାଣେ ଦେହେସ୍ମିନ୍ନକିଂଚିଦଧିକଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ଶରୀରକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ, କେଉଁଠି ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ।
ନିଜାହାରପରୀମାଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵୋପି ଦେହଭୃତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ନିଜ ଆହାର ଯେତେକ ଦରକାର, ସେତେକ ମାତ୍ରାରେ ହିଁ ପାଏ।
ଯଥା ଵିତୃଷିତାଃ ସ୍ଯାମ ପୀତ୍ଵା ପେଯଂ ମୁଦା ଵଯମ୍
ଯେପରି ଆମେ ଆନନ୍ଦରେ ପାନୀୟ ପିଇ ତୃଷ୍ଣା ମୁକ୍ତ ହୁଅଁ,
ସଂତୁ ନାର୍ଯଃ ସହସ୍ରାଣି ରୂପଲାଵଣ୍ଯଭୂମଯଃ 4.2.58.
ହଜାର ହଜାର ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନାରୀମାନେ ଥାଉନ୍ତୁ।
ଅଶ୍ଵାଃ ପରଃ ଶତାଃ ସଂତୁ ସଂତ୍ଵନେକେପ୍ଯନେକଷାଃ
ଶତ-ଶତ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅନେକ ଅନେକ ଘୋଡ଼ା ଥାଉନ୍ତୁ।
ପର୍ଯଂକଶାଯିନାଂ ସ୍ଵାପେ ସୁଖଂ ଯଦୁପପଦ୍ଯତେ
ପାଳଙ୍କାରେ ଶୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେ ସୁଖ ଅନୁଭବନ୍ତି,
ଯଥୈଵ ମରଣାଦ୍ଭୀତିରସ୍ମଦାଦି ଵପୁଷ୍ମତାମ୍
ଯେପରି ଆମେ ଓ ଅନ୍ୟ ଶରୀରଧାରୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ଭୟଭୀତ ହୁଅଁ,
ସର୍ଵେତନୁଭୃତସ୍ତୁଲ୍ଯା ଯଦି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିଚାର୍ଯତେ
ଯଦି ବୁଦ୍ଧିରେ ଭାବିବାକୁ ଯାଏ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏକ ସମାନ।
ଧର୍ମୋ ଜୀଵଦଯା ତୁଲ୍ଯୋ ନ କ୍ଵାପି ଜଗତୀତଲେ
ଜୀବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣା ହେଉଛି ଧର୍ମ; ପୃଥିବୀର କେଉଁଠି ଏହା ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
ଏକସ୍ମିନ୍ରକ୍ଷିତେ ଜୀଵେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ରକ୍ଷିତଂ ଭଵେତ୍
ଏକ ଜୀବକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ତିନି ଲୋକ ରକ୍ଷିତ ହୁଏ।
ଅହିଂସା ପରମୋ ଧର୍ମ ଇହୋକ୍ତଃ ପୂର୍ଵସୂରିଭିଃ
ପୁରୁଣା ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ଅହିଂସାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ନ ହିଂସା ସଦୃଶଂ ପାପଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ
ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଂସା ପରି ପାପ କିଛି ନାହିଁ।
ସଂତି ଦାନାନ୍ଯନେକାନି କିଂ ତୈସ୍ତୁଚ୍ଛ ଫଲପ୍ରଦୈଃ
ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଫଳ ଯଦି ତୁଚ୍ଛ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକର କଣ ଉପକାର?