ପ୍ରହ୍ଲାଦତୀର୍ଥଂ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ଯତ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦକେଶଵଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦକେଶବ ବିରାଜିତିଛନ୍ତି।
ଆଂବରୀଷମହାତୀର୍ଥମଘଘ୍ନଂ ତସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ
ତାହା ପାଖରେ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ମହାତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ।
ଆଦିତ୍ଯକେଶଵଃ ପୂଜ୍ଯ ଆଦିକେଶଵ ପୂର୍ଵତଃ ।। 4.2.58.
ସେଠାରେ ଆଦିତ୍ୟକେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଆଦିକେଶବ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଛନ୍ତି।
ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଶ୍ଵରଂ ତୀର୍ଥଂ ତତ୍ରୈଵାଦିଗଦାଧରଃ
ସେଠାରେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଏବଂ ଆଦିଗଦାଧର ମଧ୍ୟ ବିରାଜିତିଛନ୍ତି।
ଭୃଗୁକେଶଵପୂର୍ଵେଣ ତୀର୍ଥଂ ଵୈ ଭାର୍ଗଵଂ ପରମ୍
ଭୃଗୁକେଶବଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାର୍ଗବତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତତ୍ର ଵାମନତୀର୍ଥଂ ଚ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଵାମନକେଶଵାତ୍
ସେଠାରେ ବାମନକେଶବଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବାମନତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ନରନାରାଯଣଂ ତୀର୍ଥଂ ନରନାରାଯଣାତ୍ପୁରଃ
ନରନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନରନାରାୟଣ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ଯଜ୍ଞଵାରାହ ତୀର୍ଥଂ ଚ ତଦଗ୍ରେ ପାପନାଶନମ୍
ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଯଜ୍ଞବରାହ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ।
ଵିଦାରନାରସିଂହାଖ୍ଯଂ ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ସୁନିର୍ମଲମ୍
ସେଠାରେ ବିଦାରନରସିଂହ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ବହୁତ ପବିତ୍ର।
ଗୋପିଗୋଵିଂଦ ତୀର୍ଥଂ ଚ ଗୋପିଗୋଵିଂଦପୂର୍ଵତଃ
ସେଠାରେ ଗୋପୀଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଗୋପୀଗୋବିନ୍ଦ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତୀର୍ଥଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହାଖ୍ଯଂ ଗୋପିଗୋଵିଂଦ ଦକ୍ଷିଣେ
ଗୋପୀଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନରସିଂହ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତଦଗ୍ରେ ଶେଷତୀର୍ଥଂ ଚ ଶେଷମାଧଵସନ୍ନିଧୌ
ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଶେଷତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଶେଷମାଧବଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି।
ଶଂଖମାଧଵତୀର୍ଥଂ ଚ ତଦଵାଚ୍ଯାଂ ସୁନିର୍ମଲମ୍ 4.2.58.
ସେଠାରେ ଶଂଖମାଧବ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ବହୁତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅଛି।
ତଦଗ୍ରେ ଚ ହଯଗ୍ରୀଵଂ ତୀର୍ଥଂ ପରମପାଵନମ୍
ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ହୟଗ୍ରୀବ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର।
ପିଂଡଂ ଚ ତତ୍ର ନିର୍ଵାପ୍ଯ ହଯଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ହାଯଗ୍ରୀଵୀଂ ଶ୍ରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସମୁଚ୍ଯେତ ସପୂର୍ଵଜଃ
ସେଠାରେ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ, ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶ୍ରୀ ଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଭୂମୌ ତିଲାଂତରାଯାଂ ଯତ୍ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନ୍ଯନେଶଃ
ପୃଥିବୀରେ ତିଳ ଚାଷ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟାନାଂ ତୁ ତୀର୍ଥାନାମେତେଷାଂ କଲଶୋଦ୍ଭଵ ଇଦାନୀଂ ପ୍ରସ୍ତୁତଂ ଵିପ୍ର ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେଗ୍ରତଃ
ଏହି ଉଲ୍ଲେଖିତ ତୀର୍ଥମାନେ କଳଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବେ ମୁଁ ଏଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଶୁଣ।
ତସ୍ଯାଂ ମୂର୍ତୌ ସମାଵେଶ୍ଯ କୈଶଵ୍ଯାମଥ କେଶଵଃ
ତାହା ମୂର୍ତ୍ତିରେ କେଶବ ପ୍ରବେଶ କରି, କୈଶବ୍ୟା ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
କ୍ଵ ନିର୍ଗତଂ ଚ ହରିଣା ପ୍ରାପ୍ଯ କାଶୀଂ ଷଡାନନ
ହେ ଷଡ଼ାନନ, ସେ କେଉଁଠି ଗଲା ଏବଂ ହରି କିପରି କାଶୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ?
ବ୍ରୁଵେ ତତ୍କାରଣମିତି କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ନିଶାମଯ
ମୁଁ ଏହାର କାରଣ କହିବି, କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଶୁଣ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯସଂଭାରୈଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବାରାଣସୀ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅତଃ ପ୍ରତିକୃତିଃ ସ୍ଵୀଯା ତତ୍ର କାଶ୍ଯାଂ ମୁରାରିଣା 4.2.58.
ତେଣୁ ମୁରାରି ନିଜ ରୂପ କାଶୀରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
କିଂଚିତ୍କାଶ୍ଯା ଉଦୀଚ୍ଯାଂ ଚ ଗତ୍ଵା ଦେଵେନ ଚକ୍ରିଣା
କାଶୀର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ କିଛି ଦୂର ଯାଇ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ଏହି କାମ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ସୌଗତଂ ରୂପଂ ଶିଶ୍ରାଯ ଶ୍ରୀପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ ଶ୍ରୀପତି ନିଜେ ବୌଦ୍ଧ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଶ୍ରୀଃ ପରିଵ୍ରାଜିକା ଜାତା ନିତରାଂ ସୁଭଗାକୃତିଃ
ଶ୍ରୀ ଏକ ଚରିତ୍ରବନ୍ତୀ ସନ୍ନ୍ୟାସିନୀ ହେଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିରେ।
ଵିଶ୍ଵଯୋନିଂ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଂ ନ୍ଯସ୍ତହସ୍ତାଗ୍ରପୁସ୍ତକାମ୍
ସେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମାତୃକା ଓ ଜଗତର ଧାରଣକାରିଣୀ, ହାତର ଆଗରେ ପୁସ୍ତକ ଧରିଥିଲେ।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ଵଵସ୍ତୁଷୁ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏହି ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ଅସକ୍ତ ଥିଲେ।
ଅପୃଚ୍ଛତ୍ପରମଂ ଧର୍ମଂ ସଂସାରଵିନିମୋଚକମ୍
ସେ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରକୁଶଲଂ ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଶାଲିନମ୍
ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ନିପୁଣ।
ସ୍ତଂଭନୋଚ୍ଚାଟନାକୃଷ୍ଟି ଵଶୀକର୍ମାଦିକୋଵିଦମ୍
ସ୍ଥମ୍ଭନ, ଉଚ୍ଛାଟନ, ଆକୃଷ୍ଟି ଓ ବଶୀକରଣ ଆଦି କଳାରେ ପ୍ରବୀଣ।