ଯାମ୍ଯାଂସୃଷ୍ଟିଗଣେଶଶ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିସଂହାରସୂଚକଃ ୯ [ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଗଜକର୍ଣଶ୍ଚ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷେମକାରକଃ 4.2.57.
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର ସୂଚକ ସୃଷ୍ଟିଗଣେଶ ଅଛନ୍ତି; ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମୀ ଗଜକର୍ଣ୍ଣ ବିରାଜିତ।
ସଂପ୍ରସାଦ୍ଯ ଯଥାଯୋଗଂ ସର୍ଵାନୁଚିତ ଚଂଚୁରଃ 4.2.57.
ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଠିକ୍ ଶୁଣ୍ଡ ଥିବା ବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଧ୍ଯାଯମିମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନରଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତି—
କିଂ ଚକାର ହରଃ ସ୍କଂଦ ମଂଦରାଦ୍ରିଗତସ୍ତଦା
ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଥିବାବେଳେ, ହର କଣ କଲେ, ହେ ସ୍କନ୍ଦ?
ଵାରାଣସ୍ଯେକଵିଷଯାମଶେଷାଘୌଘନାଶିନୀମ୍
ବାରାଣସୀରେ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱର କରୁଥିବା ଏକମାତ୍ର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ—
କରୀଂଦ୍ରଵଦନେ ତତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଵର୍ଯେଽଵିମୁକ୍ତକେ
ଏଠାରେ, ଅବିମୁକ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ—
ପ୍ରୋକ୍ତୋଥ ବହୁଶଶ୍ଚେତି ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍
ଏହାକୁ ବହୁବାର କୁହାଯାଇଛି, ସଦା ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହିତ।
ପରଂ ଫଲଂତି କର୍ମାଣି ତ୍ଵଦଧୀନାନି ଶଂକର
ହେ ଶଙ୍କର, କାର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫଳ ତୁମ ପରିନିର୍ଭର।
ଅଚେତନାନି କର୍ମାଣି ସ୍ଵତଂତ୍ରାଃ ପ୍ରାଣିନୋପି ନ
କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଜଡ; ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହଁନ୍ତି।
କିଂତୁ ତ୍ଵତ୍ପାଦଭକ୍ତାନାଂ ତାଦୃଶୀ ଜାଯତେ ମତିଃ
କିନ୍ତୁ, ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ଥିବାମାନେ ଏହିପରି ବୁଝିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।
ଯତ୍କିଂଚିଦିହ ଵୈ କର୍ମସ୍ତୋକଂ ଵାଽସ୍ତୋକମେଵ ଵା
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଟି ଛୋଟ କିମ୍ବା ଅତି ଛୋଟ ହେଉ—
ସୁସିଦ୍ଧମପି ଵୈ କାର୍ଯଂ ସୁବୁଦ୍ଧ୍ଯାପି ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତମ୍
ଯଦିଓ କୌଣସି କାମ ସଫଳ ଭାବେ, ଭଲ ବୁଝି ବି କରାଯାଏ—
ଶଂଭୁନା ପ୍ରେଷିତେନାଦ୍ଯ ସୂଦ୍ଯମଃ କ୍ରିଯତେ ମଯା 4.2.58.
ଆଜି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି ପ୍ରୟାସ ମୁଁ କରୁଛି।
ଅତୀଵ ଯଦସାଧ୍ଯଂ ସ୍ଯାତ୍ସ୍ଵବୁଦ୍ଧିବଲପୌରୁଷୈଃ
ନିଜ ବୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ରୟାସରେ ଯେଉଁଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଲାଗେ—
ଯାଂତି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଯେ ଭଵଂତଂ ଭଵଂ ଵିଭୋ
ଯେମାନେ ଭଗବାନ୍ ଭବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି, ହେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଥ,
ଜାତଂ ଵିଦ୍ଧି ମହାଦେଵ କାର୍ଯମେତତ୍ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ହେ ମହାଦେବ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଓ ପ୍ରମାଣିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣ।
ଅଥଵା କାଶିସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ନ ଚିଂତ୍ଯଂ ହି ଶୁଭାଶୁଭମ୍
କିମ୍ବା, କାଶୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଭଲ କି ଖରାପ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଶଂଭୁଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ପୁନଃପୁନଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇ,
ଦୃଶୋରତିଥିତାଂ ନୀତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାରାଣସୀଂ ତତଃ
ବିଷ୍ଣୁ, ବାରାଣସୀରେ ଅତିଥି ଭାବେ ରହି, ପରେ
ଗଂଗାଵରଣଯୋର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଂଭେଦେ ସ୍ଵଚ୍ଛମାନସଃ
ଗଙ୍ଗା ଓ ବରଣା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି।
ତଦାପ୍ରଭୃତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପାଦୋଦକମିତୀରିତମ୍
ସେଇବେଳୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ 'ପାଦୋଦକ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ର ପାଦୋଦକେ ତୀର୍ଥେ ଯେ ସ୍ନାସ୍ଯଂତୀହ ମାନଵାଃ
ଯେମାନେ ସେ ପାଦୋଦକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ତତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚୈଵ ତିଲୋଦକମ୍ 4.2.58.
ସେଠାରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ତିଳ ମିଶାଇ ପାଣି ଦେଇ,
ଗଯାଯାଂ ଯାଦୃଶୀ ତୃପ୍ତିର୍ଲଭ୍ଯତେ ପ୍ରପିତାମହୈଃ
ଗୟାରେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଆନ୍ତି,
କୃତପାଦୋଦକ ସ୍ନାନଂ ପୀତପାଦୋଦକୋଦକମ୍
ପାଦୋଦକରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାଦୋଦକର ପାଣି ପିଇ,
ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକେ ତୀର୍ଥେ ପ୍ରାଶ୍ଯ ପାଦୋଦକଂ ସକୃତ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକ ତୀର୍ଥରେ, ଏକଥର ପାଦୋଦକ ପାଣି ଚଖିଲେ,
ସଚକ୍ର ଶାଲଗ୍ରାମସ୍ଯ ଶଂଖେନ ସ୍ନାପିତସ୍ଯ ଚ
ଚକ୍ର, ଶାଳଗ୍ରାମ ଓ ଶଂଖ ସହିତ ସ୍ନାନ କରି,
ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକେ ତୀର୍ଥେ ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକଂ ପିବେତ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକ ତୀର୍ଥରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦର ପାଣି ପିବା ଉଚିତ।
କାଶ୍ଯାଂ ପାଦୋଦକେ ତୀର୍ଥେ ଯୈଃ କୃତା ନୋଦକକ୍ରିଯାଃ
କାଶୀର ପାଦୋଦକ ତୀର୍ଥରେ, ଯେମାନେ ପାଣିର କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି,
କୃତନିତ୍ଯକ୍ରିଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଲକ୍ଷ୍ମୀକଃ ସକାଶ୍ଯପିଃ
ବିଷ୍ଣୁ, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କାଶ୍ୟପୀ ସହିତ,