ଅହୋ ଯାଦୃଗସୌ ଵିପ୍ରଃ ସର୍ଵତ୍ରାତିଵିଚକ୍ଷଣଃ
ହଁ, କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ କଥାରେ ବହୁତ ଜ୍ଞାନୀ!
ଅଲୋଲୁପ ଉଦାରଶ୍ଚ ସଦାଚାରୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ସେ ଲୋଭୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଉଦାର, ସଦାଚାରୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା।
ଜିତକ୍ରୋଧଃ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯସ୍ତ୍ଵନସୂଯୁରଵଂଚକଃ
ଯିଏ କ୍ରୋଧକୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ମୁହଁରେ ସଦା ଶାନ୍ତି ରହେ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତିନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ମିଛ କଥା କହନ୍ତିନାହିଁ।
ପୁଣ୍ଯୋପଦେଷ୍ଟା ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ସର୍ଵଵ୍ରତପରାଯଣଃ ।। 4.2.56.
ସେ ପୁଣ୍ୟର ଉପଦେଶକ, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ବ୍ରତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଧୀରଃ ପୁଣ୍ଯେତିହାସଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଦୃକ୍ସର୍ଵସଂମତଃ
ସେ ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ପୁଣ୍ୟ କଥା ଓ ଇତିହାସର ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
କ୍ଷମୀ କୁଲୀନୋଽକୃପଣୋ ଭୋକ୍ତା ନିର୍ମଲମାନସଃ
ସେ ଖ୍ଷମାଶୀଳ, ଉଚ୍ଚ କୁଳର, କେବେ ଦୟାଜନକ ନୁହଁନ୍ତି, ଭୋଗ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ମନ ଶୁଭ୍ର।
ଇତ୍ଥଂ ତାସ୍ତଦ୍ଗୁଣଗ୍ରାମଂ ଵର୍ଣଯଂତ୍ଯଃ ପଦେପଦେ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ପ୍ରତି ପଦକୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଗୁଣକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।
ଏକଦାଵସରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ଭୂଭୁଜଃ
ଏକଥର, ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ସମୟରେ, ଦିବୋଦାସ ନାମକ ଭୂମିର ରାଜା—
ରାଜନ୍ଵୃଦ୍ଧୋ ଗୁଣୈର୍ଵୃଦ୍ଧୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସୁଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଏକ ବୟସ୍କ ଏବଂ ଗୁଣରେ ପ୍ରବୀଣ ରାଜା, ଏବଂ ଏକ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
ରାଜ୍ଞୀ ରାଜ୍ଞା କୃତାନୁଜ୍ଞା ସଖୀଂ ପ୍ରେଷ୍ଯ ଵିଚକ୍ଷଣାମ୍
ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ରାଣୀ ଜଣେ ଜ୍ଞାନବାନ ସଖୀକୁ ପଠାଇଲେ।
ରାଜାପି ଦୂରାଦାଯାଂତଂ ତ ଵିଲୋକ୍ଯମହୀସୁରମ୍
ରାଜା ମଧ୍ୟ ଦୂରରୁ ଆସୁଥିବା ଭୂମିର ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପଦୈର୍ଦ୍ଵିତ୍ରୈର୍ନୃପତିନା କୃତାଭ୍ଯୁତ୍ଥାନସତ୍କୃତିଃ
କିଛି କଦମ ଚାଲି, ରାଜା ଉଠି ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
କୃତପ୍ରଣାମୋ ରାଜ୍ଞା ସ ସାଦରଂ ଦତ୍ତମାସନମ୍
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ରାଜା ମଧ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଲେ।
ପରସ୍ପରଂ କୁଶଲିନୌ କୁଶଲୌ ଚ କଥାଗମେ 4.2.56.
ସେମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପଚାରିଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ କଥା ହେଲେ।
କଥାଵସାନେ ରାଜ୍ଞାଥ ଗେହଂ ଵିସସୃଜେ ଦ୍ଵିଜଃ
କଥା ଶେଷରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଗତେଽଥ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଵିପ୍ରେ ଦିଵୋଦାସୋ ନରେଶ୍ଵରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ପରେ, ଦିବୋଦାସ ନାମକ ନରପତି—
ମହାଦେଵି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞେ ଲୀଲାଵତି ଗୁଣପ୍ରିଯେ
ହେ ମହାଦେବୀ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞା, ହେ ଲୀଳାବତୀ, ଗୁଣ ପ୍ରେମିକା—
ଅତୀତଂ ଵେତ୍ତି ସକଲଂ ଵର୍ତମାନମଵୈତି ଚ
ସେ ଗତକାଳର ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ବର୍ତ୍ତମାନର ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।
ମହାଵିଭଵ ସଂଭାରୈର୍ମହାଭୋଗୈରନେକଧା
ବହୁତ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମହାଭୋଗ ସହିତ—
ସତ୍କୃତ୍ଯ ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦୁକୂଲାଦି ପ୍ରଦାନତଃ
ସେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଆଦର କରି, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଲେ।
ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଵତୀ ତେ ଧୀର୍ନ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯ ମେ ମତିଃ
ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ବୁଝିଛି; ମୋର ମନ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଏଭଳି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖେନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ତୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଶାଂତଂ ଦାଂତଂ ତପୋନିଧିମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛି—ତୁମେ ଶାନ୍ତ, ନିୟମିତ, ତପସ୍ଵୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧନ।
ଶାସିତେଯଂ ମଯା ପୃଥ୍ଵୀ ନ ତଥାନ୍ଯୈସ୍ତୁ ପାର୍ଥିଵୈଃ
ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମୁଁ ଶାସନ କରିଛି, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେଭଳି ନୁହେଁ।
ନିଜୌରସେଭ୍ଯୋପ୍ଯଧିକଂ ରାତ୍ରିଂଦିଵମତଂଦ୍ରିତମ୍ 4.2.56.
ମୁଁ ଦିନ ରାତି ଅନ୍ୟ ମୋ ପୁଅମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରମ ଓ ଦୃଢ଼ତାରେ ଏହାକୁ କରିଛି।
ଦ୍ଵିଜପାଦାର୍ଚନାତ୍କିଂଚିତ୍ସୁକୃତଂ ଵେଦ୍ମି ନାପରମ୍
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ପାଦ ପୂଜା କରି ମୁଁ କିଛି ପୁଣ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ଜାଣେନି।
ନିର୍ଵିସ୍ମମିଵ ମେ ଚେତଃ ସାଂପ୍ରତଂ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଏବେ ମୋର ମନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ନିର୍ଲିପ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ଅଛି।
ଏକାଂତେ ତତ୍ତୁ ପୃଷ୍ଟେନ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ସୁଧିଯା ସଦା
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏକାନ୍ତରେ ପଚାରିଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ସଦା ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ।
ଅମାତ୍ଯେନାପ୍ଯପୃଷ୍ଟେନ ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ନୃପାଗ୍ରତଃ
ମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଚାରାଯାଇନଥିଲେ କିଛି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚେତ୍କଥଯାମୀହ ମା ତତ୍ର କୁରୁ ସଂଶଯମ୍
ଯଦି ପଚାରାଯିବ, ମୁଁ ଏଠାରେ କହିଦେବି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ କରନି।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାବୁଦ୍ଧେ ନାଯଥାର୍ଥଂ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍
ହେ ରାଜା, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହେନି।