ସୋମନଂଦୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲିଂଗଂ ନଂଦଵନେ ପରମ୍
ନନ୍ଦବନରେ ସୋମାନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ନାମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି,
ତଦୁତ୍ତରେ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ ନଂଦିଷେଣେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ତାହାର ଉତ୍ତରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ନନ୍ଦିଷେଣେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖେ।
କାଲେଶ୍ଵରଂ ମହାଲିଂଗଂ ଗଂଗାଯାଃ ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତରେ
ଗଙ୍ଗାର ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବଡ କାଳେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ପିଂଗଲେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ କାଲେଶାତ୍କିଂଚିଦୁତ୍ତରେ
କାଳେଶ୍ୱରର ଅଳ୍ପ ଉତ୍ତରେ ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱରକୁ ପୂଜିବା ପରେ,
କୁକ୍କୁଟେଶ୍ଵର ଲିଂଗସ୍ଯ ଯେତ୍ର ଭକ୍ତିଂ ଵିତନ୍ଵତେ
ଯେଉଁଠି କୁକୁଟେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯାଏ,
ଆନଂଦକାନନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଥିତେଷୁ ସ୍ଥାଣୁରବ୍ରଵୀତ୍ ।। 4.2.53.
ଆନନ୍ଦକାନନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ, ସ୍ଥାଣୁ କଥା କହିଲେ।
କାର୍ଯମସ୍ମାକମେଵୈତଦ୍ଯଦି ସମ୍ଯଗ୍ଵିମୃଶ୍ଯତେ
ଏହି କଥାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବିଚାର କଲେ, ଏହା ଆମର କାମ ଅଟୁଟ।
ପ୍ରମଥେଷୁ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେଷୁ ମାଯାଵୀର୍ଯମହତ୍ସ୍ଵପି
ପ୍ରମଥମାନେ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିରେ ବଡ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
କ୍ରମେଣ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଯୋସ୍ତି ମେ ସ୍ଵପରିଚ୍ଛଦଃ
କ୍ରମକ୍ରମେ ମୋର ନିଜ ଦଳର ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେମାନେକୁ ପଠାଇବି।
ସଂପ୍ରଧାର୍ଯେତି ହୃଦଯେ ଦେଵଦେଵେନ ଶୂଲିନା
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୃଦୟରେ ନେଇ, ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ କଥା କହିଲେ।
କୁଂଡୋଦରୋ ମଯୂରାଖ୍ଯୋ ବାଣୋ ଗୋକର୍ଣ ଏଵ ଚ
କୁଣ୍ଡୋଦର, ମୟୂର ନାମରେ, ବାଣ ଓ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ—
କୃତ୍ଵୋପାଯଶତଂ ତୈସ୍ତୁ ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ସଂଭ୍ରମେ ଯଦୈକୋପି ସମର୍ଥୋ ନ ତଦା ତତ୍ରୈଵ ସଂସ୍ଥିତମ୍
ଦିବୋଦାସଙ୍କ ଅସ୍ତିରତାରେ ସେମାନେ ଶତ ଉପାୟ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ସମର୍ଥ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ସେଠି ରହିଗଲେ।
ଅପରାଧଶତେଷ୍ଵୀଶଃ କେନ ତୁଷ୍ଯତି କର୍ମଣା
ଅନେକ ଅପରାଧ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ?
ଏକସ୍ମିଞ୍ଶାଂଭଵେ ଲିଂଗେ ଵିଧିନାତ୍ର ସମର୍ଚିତେ
ଏଠି ଏକ ଶମ୍ଭୁ ଲିଙ୍ଗକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିଲେ,
ନ ତୁଷ୍ଯତି ତଥା ଶଂଭୁର୍ଯଜ୍ଞଦାନତପୋଵ୍ରତୈଃ
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁ ଏପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ ନାହିଁ।
ଲିଂଗାର୍ଚନଵିଧାନଜ୍ଞୋ ଲିଂଗାର୍ଚନରତଃ ସଦା 4.2.53.
ଯିଏ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାର ବିଧିକୁ ଜାଣିଛି ଓ ସଦା ଏହାରେ ଲଗ୍ନ—
ନ ଗୋଶତପ୍ରଦାନେନ ନ ସ୍ଵର୍ଣଶତଦାନତଃ
ସଂଖ୍ୟାରେ ଶତ ଗାଁ ଦାନ କରିଲେ ନାହିଁ, ଶତ ଟି ସୁନା ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ଅଶ୍ଵମେଧାଦିଭିର୍ଯାଗୈର୍ନ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ଯତେ
ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ବଳି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ଯୋ ଲିଂଗସ୍ନପନୋଦକମ୍
ଯେଉଁଠି କୌଶଳ ଓ ନିୟମରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ,
ଲିଂଗ ସ୍ନପନଵାର୍ଭିର୍ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯଭିଷେଚନମ୍
ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ ସ୍ନାନର ଜଳ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ,
ଲିଂଗଂ ସମର୍ଚିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଣତିଂ ସକୃତ୍
ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଦେଖି ଏକବାର ମାତ୍ର ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ,
ଲିଂଗଂ ଯଃ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତାଦଘାତ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ସେ ସପ୍ତଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵିଚାର୍ଯେତି ଗଣୈଃ କାଶ୍ଯାଂ ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହୋପଶାଂତଯେ
କାଶୀରେ ଗଣମାନେ ସହିତ ଚିନ୍ତା କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଘାତର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ,
କୁଂଡୋଦରେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋଲାର୍କସନ୍ନିଧୌ
ଲୋଲାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ନାରେ କୁଣ୍ଡୋଦରେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି,
କୁଂଡୋଦରେଶ୍ଵରାଲ୍ଲିଂଗାତ୍ପ୍ରତୀଚ୍ଯାମସିରୋଧସି
କୁଣ୍ଡୋଦରେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ମୁଣ୍ଡର ଉପରେ,
ମଯୂରେଶପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଚ ଲିଂଗଂ ବାଣେଶ୍ଵରଂ ମହତ୍ 4.2.53.
ମୟୂରେଶର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ବାଣେଶ୍ୱର ଅଛି,
ଗୋକର୍ଣେଶଂ ମହାଲିଂଗମଂତର୍ଗେହସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ
ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ଘରର ଭିତରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅଛି।
ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵର ଭକ୍ତସ୍ଯ ପଂଚତ୍ଵ ସମଯେ ସତି
ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରର ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ,
ମହିମାନଂ ମହତ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ତତ୍କାଶ୍ଯାଃ ପର୍ଯଵର୍ଣଯତ୍
ତାହାର ମହିମା ଓ ବଡ଼ପଣ କାଶୀର ଅଂଶ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯା ମାଯଯା ଵିଶ୍ଵଂ ଭ୍ରାମ୍ଯେତାତ୍ର ଯଯାଖିଲମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏଠାରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଚଳିତ ହୁଏ।