ପୁରାଵିଦଃ ପ୍ରଶଂସଂତି ତ୍ଵାଂ ମହାମୋହହାରିଣୀମ୍
ପୁରାତନ ବିଦ୍ୟାକୁ ଜାଣିଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ମୋହ ଦୂର କରୁଥିବା ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସର୍ଵାନ୍ଭଵତୀ ମୋହଯିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଠାଇବି; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବ।
ତଥାପି ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଯାଵାନ୍ମେସ୍ତି ପରିଚ୍ଛଦଃ
ତଥାପି, ମୋ ପାଖରେ ଯେତେ ଚାକରିଆଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବି।
ନୋଦ୍ଯମାଦ୍ଵିରତିଃ କାର୍ଯା କ୍ଵାପି କାର୍ଯେ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ କୌଣସି କାମରେ କେବେ ଉଦ୍ୟମ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୀତୋଷ୍ଣଭାନୂ ସ୍ଵର୍ଭାନୁ ଗ୍ରସ୍ତାଵପି ନଭୋଂଗଣେ
ଆକାଶରେ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ,
ଦୈଵଂ ପୂର୍ଵକୃତଂ କର୍ମ କଥ୍ଯତେ ନେତରତ୍ପୁନଃ 4.2.53.
ଭାଗ୍ୟ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମର ଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ଭାଜନୋପସ୍ଥିତଂ ଦୈଵାଦ୍ଭୋଜ୍ଯଂ ନାସ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଵିଶେତ୍
ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜେ ମୁହଁକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁଦ୍ଯମଂ ସମର୍ଥ୍ଯେଶୋ ନିଶ୍ଚିତଂ ଦୈଵଜିତ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ, ସମର୍ଥ୍ୟର ମାଲିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଉଦ୍ୟମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସୋମନଂଦୀ ନଂଦିଷେଣଃ କାଲପିଂଗଲକୁକ୍କୁଟାଃ
ସୋମାନନ୍ଦୀ, ନନ୍ଦିଷେଣ, କାଳପିଙ୍ଗଳ ଓ କୁକୁଟା—
ତେପି ସ୍ଵନାମ୍ନା ଲିଂଗାନି ଶଂଭୁସଂତୁଷ୍ଟି କାମ୍ଯଯା
ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନାମରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ।
ସୋମନଂଦୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲିଂଗଂ ନଂଦଵନେ ପରମ୍
ନନ୍ଦବନରେ ସୋମାନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ନାମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି,
ତଦୁତ୍ତରେ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ ନଂଦିଷେଣେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ତାହାର ଉତ୍ତରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ନନ୍ଦିଷେଣେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖେ।
କାଲେଶ୍ଵରଂ ମହାଲିଂଗଂ ଗଂଗାଯାଃ ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତରେ
ଗଙ୍ଗାର ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବଡ କାଳେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ପିଂଗଲେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ କାଲେଶାତ୍କିଂଚିଦୁତ୍ତରେ
କାଳେଶ୍ୱରର ଅଳ୍ପ ଉତ୍ତରେ ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱରକୁ ପୂଜିବା ପରେ,
କୁକ୍କୁଟେଶ୍ଵର ଲିଂଗସ୍ଯ ଯେତ୍ର ଭକ୍ତିଂ ଵିତନ୍ଵତେ
ଯେଉଁଠି କୁକୁଟେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯାଏ,
ଆନଂଦକାନନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଥିତେଷୁ ସ୍ଥାଣୁରବ୍ରଵୀତ୍ ।। 4.2.53.
ଆନନ୍ଦକାନନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ, ସ୍ଥାଣୁ କଥା କହିଲେ।
କାର୍ଯମସ୍ମାକମେଵୈତଦ୍ଯଦି ସମ୍ଯଗ୍ଵିମୃଶ୍ଯତେ
ଏହି କଥାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବିଚାର କଲେ, ଏହା ଆମର କାମ ଅଟୁଟ।
ପ୍ରମଥେଷୁ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେଷୁ ମାଯାଵୀର୍ଯମହତ୍ସ୍ଵପି
ପ୍ରମଥମାନେ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିରେ ବଡ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
କ୍ରମେଣ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଯୋସ୍ତି ମେ ସ୍ଵପରିଚ୍ଛଦଃ
କ୍ରମକ୍ରମେ ମୋର ନିଜ ଦଳର ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେମାନେକୁ ପଠାଇବି।
ସଂପ୍ରଧାର୍ଯେତି ହୃଦଯେ ଦେଵଦେଵେନ ଶୂଲିନା
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୃଦୟରେ ନେଇ, ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ କଥା କହିଲେ।
କୁଂଡୋଦରୋ ମଯୂରାଖ୍ଯୋ ବାଣୋ ଗୋକର୍ଣ ଏଵ ଚ
କୁଣ୍ଡୋଦର, ମୟୂର ନାମରେ, ବାଣ ଓ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ—
କୃତ୍ଵୋପାଯଶତଂ ତୈସ୍ତୁ ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ସଂଭ୍ରମେ ଯଦୈକୋପି ସମର୍ଥୋ ନ ତଦା ତତ୍ରୈଵ ସଂସ୍ଥିତମ୍
ଦିବୋଦାସଙ୍କ ଅସ୍ତିରତାରେ ସେମାନେ ଶତ ଉପାୟ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ସମର୍ଥ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ସେଠି ରହିଗଲେ।
ଅପରାଧଶତେଷ୍ଵୀଶଃ କେନ ତୁଷ୍ଯତି କର୍ମଣା
ଅନେକ ଅପରାଧ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ?
ଏକସ୍ମିଞ୍ଶାଂଭଵେ ଲିଂଗେ ଵିଧିନାତ୍ର ସମର୍ଚିତେ
ଏଠି ଏକ ଶମ୍ଭୁ ଲିଙ୍ଗକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିଲେ,
ନ ତୁଷ୍ଯତି ତଥା ଶଂଭୁର୍ଯଜ୍ଞଦାନତପୋଵ୍ରତୈଃ
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁ ଏପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ ନାହିଁ।
ଲିଂଗାର୍ଚନଵିଧାନଜ୍ଞୋ ଲିଂଗାର୍ଚନରତଃ ସଦା 4.2.53.
ଯିଏ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାର ବିଧିକୁ ଜାଣିଛି ଓ ସଦା ଏହାରେ ଲଗ୍ନ—
ନ ଗୋଶତପ୍ରଦାନେନ ନ ସ୍ଵର୍ଣଶତଦାନତଃ
ସଂଖ୍ୟାରେ ଶତ ଗାଁ ଦାନ କରିଲେ ନାହିଁ, ଶତ ଟି ସୁନା ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ଅଶ୍ଵମେଧାଦିଭିର୍ଯାଗୈର୍ନ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ଯତେ
ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ବଳି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ଯୋ ଲିଂଗସ୍ନପନୋଦକମ୍
ଯେଉଁଠି କୌଶଳ ଓ ନିୟମରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ,
ଲିଂଗ ସ୍ନପନଵାର୍ଭିର୍ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯଭିଷେଚନମ୍
ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ ସ୍ନାନର ଜଳ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ,