କୃତମାନୋ ନୃପତିନା ସୋଭ୍ଯୁତ୍ଥାନାସନାଦିଭିଃ
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଉଠିବା, ବସିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦରରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ—
ତ୍ଵଂ ତୁ ମାଂ ନୈଵ ଜାନାସି ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ହି ରିପୁଂଜଯମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନୁନାହାଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ହେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ—
ପରଃଶତା ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ରାଜାନୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ
ମୁଁ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ଦାନରେ ଉଦାର—
ଵିନିଷ୍କୃତାରିଷଡ୍ଵର୍ଗାଃ ସୁଶୀଲାଃ ସତ୍ତ୍ଵଶାଲିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଛଅଟି ଶତ୍ରୁକୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରିଆ—
ଦଯାଦାକ୍ଷିଣ୍ଯନିପୁଣାଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତପରାଯଣାଃ
ଦୟା ଓ ଦାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍—
ଜିତରୋଷରଯାଃ ଶୂରାଃ ସୌମ୍ଯସୌଂଦର୍ଯଭୂମଯଃ
କ୍ରୋଧ ଓ ରଗକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସାହସୀ ଓ ମୃଦୁ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଧାମ—
ପରଂ ଦ୍ଵିତ୍ରାଃ ପଵିତ୍ରା ଯେ ରାଜର୍ଷେ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଃ
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଦୁଇ-ତିନିଜଣ ଏପରି ପବିତ୍ର, ହେ ରାଜାଋଷି, ତୁମର ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ—
ପ୍ରଜାନିଜକୁଟୁଂବସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ତୁ ଭୂଦେଵଦୈଵତଃ 4.2.52.
ତୁମେ ପ୍ରଜା ଓ ପରିବାରଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ତୁମେ ଭୂମିର ଦେବତା—
ଧନ୍ଯୋ ମାନ୍ଯୋସି ଚ ସତାଂ ପୂଜନୀଯୋସି ସଦ୍ଗୁଣୈଃ
ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ମାନ୍ୟ ଓ ସଦ୍ଗୁଣରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ପୂଜ୍ୟ—
କିଂ ନଃ ସ୍ତୁତ୍ଯା ତଵ ନୃପ ଦ୍ଵିଜାନାମସ୍ପୃହାଵତାମ୍
ମାନ୍ୟ ରାଜା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁଠି ଇର୍ଷ୍ୟା ନାହାନ୍ତି, ସେଠି ଆମେ କାହିଁକି ତୁମ ପ୍ରଶଂସା କରିବା?
ଗୋଷ୍ଠୀ ତିଷ୍ଠତ୍ଵିଯଂ ତାଵତ୍ପ୍ରସ୍ତୁତଂ ସ୍ତୌମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ସଭା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁ; ଏବେ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତାବ ହୋଇଛି, ମୁଁ ତାହାର ସ୍ତୁତି କରିବି।
ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ଵତୀ ଚୈଷାଽଵନିଃ ସର୍ଵର୍ଧିଭାଜନମ୍
ମହାରାଜ, ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧିର ପାତ୍ର କରିଛ।
ଇଯଂ ଚ ରାଜଧାନୀ ତେ କର୍ମଭୂମାଵନୁତ୍ତମା
ତୁମର ଏହି ରାଜଧାନୀ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ ଅଟୁଟ।
ସଂଚିତଂ ଯଦ୍ଧନଂ ପୁଂଭିର୍ନଯସନ୍ମାର୍ଗଗାମିଭିଃ
ଯେ ଧନ ନ୍ୟାୟର ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି—
ମହିମାନଂ ପରଂ କାଶ୍ଯାଃ କୋପି ଵେଦ ନ ଭୂପତେ
ମହାରାଜ, କାଶୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମା କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ମନ୍ଯେ ଧନ୍ଯତରୋସି ତ୍ଵଂ ବହୁଜନ୍ମଶତାର୍ଜିତୈଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଉପାର୍ଜିତ ଫଳରେ ସବୁଠୁ ଧନ୍ୟ।
ଵିଶ୍ଵେଶାନୁଗ୍ରହେଣୈଵ ତ୍ଵଯୈଷା ପାଲ୍ଯତେ ପୁରୀ 4.2.52.
ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ ତୁମେ ଏହି ପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ହିତଂ ଵଚ୍ମି ଯଦି ତେ ରୋଚତେଽନଘ
ଏହା ଛଡ଼ା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଉପକୃତି କଥା କହିବି, ଯଦି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ, ନିର୍ମଳ।
ଅନ୍ଯଦେଵଧିଯା ରାଜନ୍ଵିଶ୍ଵେଶଂ ପଶ୍ଯ ମା କ୍ଵଚିତ୍
ମହାରାଜ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନ ରଖି, ସବୁବେଳେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖ।
ଵିପ୍ରୈରୁଦର୍କମିଚ୍ଛଦ୍ଭିଃ ଶିକ୍ଷଣୀଯା ଯତୋ ନୃପାଃ
ଯେ ରାଜାମାନେ ଭଲ ଫଳ ଚାହୁଁନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠୁ ଶିକ୍ଷା ନେବା ଉଚିତ।
ଇତି ଜୋଷଂ ସ୍ଥିତଂ ଵିପ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ନୃପୋତ୍ତମଃ
ଏଭଳି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାନ୍ତ ରହିଥିବାବେଳେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦାସୋସ୍ମି ଯଜ୍ଞସଂଭାରାନ୍ନଯମେକୋ ଶତୋଽଖିଲାନ୍
ମୁଁ ତୁମର ଦାସ; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଏକାଠା କର, ଏକ ଶତ ବେଳେ ମଧ୍ୟ।
ଯଦସ୍ତି ମେଖିଲଂ ତତ୍ର ସପ୍ତାଂଗେପି ଭଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ମୋର ଯେ କିଛି ଅଛି, ସପ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ତାହାର ନିୟନ୍ତା।
ରାଜ୍ଯଂ କରୋମି ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ଵାର୍ଥଂ ତନ୍ନ ମନାଗପି
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ରାଜା ଭାବେ ଯାହା କରୁଛି, ସେ କେବେ ମୋ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ରାଜ୍ଞାଂ କ୍ରତୁକ୍ରିଯାଭ୍ଯୋପି ତୀର୍ଥେଭ୍ଯୋପି ସମଂତତଃ
ରାଜାମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟା ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳଗୁଡିକ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମାନ।
ପ୍ରଜାସଂତାପଜୋଵହ୍ନିର୍ଵଜ୍ରାଗ୍ନେରପି ଦାରୁଣଃ
ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି ବଜ୍ର କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର।
ଯଦାଵଭୃଥସିସ୍ରାସୁର୍ଭଵେଯଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ 4.2.52.
ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ତେବେ—
ହଵନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖେ ଯତ୍କରୋମି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ଯେ ହୋମ କରିବି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବି।
ଅଭିଲାଷେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଜାଗର୍ତ୍ଯେକୋ ହୃଦୀହ ମେ
ମୋ ହୃଦୟରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟି ମାତ୍ର ଜାଗ୍ରତ ଅଛି ।
ଅହୋ ଅହୋଭିର୍ବହୁଭିଃ ଫଲିତୋ ମେ ମନୋରଥଃ
ଅହୋ, ଅନେକ ଦିନ ଓ ରାତି ପରେ, ମୋର ଆଶା ପୂରଣ ହୋଇଛି ।