ଚରଣୌ ଵିଚରେତାଂଯୌ ଵିଶ୍ଵଭର୍ତୃ ପୁରୀ ଭୁଵି
ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କର ପାଦ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଏହି ସହରରେ ଚାଲିବ।
ଇହ ଶ୍ରୁତିମତାଂ ପୁଂସାଂ ଯାଭ୍ଯାଂ କାଶୀ ଶ୍ରୁତା ସକୃତ୍
ଏଠାରେ, ଯେଉଁ ଜଣେ ଶ୍ରୁତିସମ୍ପନ୍ନ ପୁରୁଷ, ସେମାନେ କାଶୀକୁ ଏକଥର ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଯେନାନୁମନ୍ଯତେ ଚୈଷା କାଶୀ ସର୍ଵପ୍ରମାଣଭୂଃ ଯଯୈତଦ୍ଧୂର୍ଜଟେର୍ଧାମ ଧୃତଂ ସ୍ଵ ଵିଷଯୀକୃତମ୍
ଯାହାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏହି କାଶୀ, ସମସ୍ତ ନିୟମର ମାନଦଣ୍ଡ ଭାବେ ଅଛି, ଏବଂ ଏହି ଜଟାଧାରୀଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଅପଣିଆ କରାଯାଇଛି—
ଵରଂ ତୃଣାନି ଧାନ୍ଯାନି ତାନି ଵାତ୍ଯାହତାନ୍ଯପି
ବାୟୁରେ ଉଡିଯାଇଥିବା ଘାସ ଓ ଧାନ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଭଲ—
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଚାଯୁଃ ପରାର୍ଧଦ୍ଵଯ ସଂମିତମ୍
ଆଜି ମୋର ଦୁଇ ପରାର୍ଧ ସମାନ ଆୟୁଷ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା—
ଅହୋ ମେ ଧର୍ମସଂପତ୍ତିରହୋମେ ଭାଗ୍ଯଗୌରଵମ୍
ହା, ମୋର ଧର୍ମର ସମ୍ପଦ! ହା, ମୋର ଭାଗ୍ୟର ମହତ୍ତ୍ୱ!
ଅଦ୍ଯ ମେ ସ୍ଵତପୋ ଵୃକ୍ଷୋ ମନୋରଥଫଲୈରଲମ୍
ଆଜି ମୋର ନିଜ ତପସ୍ୟାର ବୃକ୍ଷ ମନୋରଥର ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି—
ମଯା ଵ୍ଯଧାଯି ବହୁଧା ସୃଷ୍ଟିଃ ସୃଷ୍ଟିଂ ଵିତନ୍ଵତା 4.2.52.
ମୁଁ ଯେଉଁଠି ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ସେଠି ସୃଷ୍ଟି ସଫଳ ହୋଇଛି—
ଇତି ହୃଷ୍ଟମନା ଵେଧା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ଖୁସି ହୃଦୟରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍ ବାରାଣସୀ ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ—
ଜଲାର୍ଦ୍ରାକ୍ଷତପାଣିଶ୍ଚ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୃଥିଵୀଭୁଜେ
ପାଣି ଓ ଚାଉଳରେ ଭିଜା ହାତରେ, ପୃଥିବୀର ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଭକାମନା କହି—
କୃତମାନୋ ନୃପତିନା ସୋଭ୍ଯୁତ୍ଥାନାସନାଦିଭିଃ
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଉଠିବା, ବସିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦରରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ—
ତ୍ଵଂ ତୁ ମାଂ ନୈଵ ଜାନାସି ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ହି ରିପୁଂଜଯମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନୁନାହାଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ହେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ—
ପରଃଶତା ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ରାଜାନୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ
ମୁଁ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ଦାନରେ ଉଦାର—
ଵିନିଷ୍କୃତାରିଷଡ୍ଵର୍ଗାଃ ସୁଶୀଲାଃ ସତ୍ତ୍ଵଶାଲିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଛଅଟି ଶତ୍ରୁକୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରିଆ—
ଦଯାଦାକ୍ଷିଣ୍ଯନିପୁଣାଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତପରାଯଣାଃ
ଦୟା ଓ ଦାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍—
ଜିତରୋଷରଯାଃ ଶୂରାଃ ସୌମ୍ଯସୌଂଦର୍ଯଭୂମଯଃ
କ୍ରୋଧ ଓ ରଗକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସାହସୀ ଓ ମୃଦୁ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଧାମ—
ପରଂ ଦ୍ଵିତ୍ରାଃ ପଵିତ୍ରା ଯେ ରାଜର୍ଷେ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଃ
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଦୁଇ-ତିନିଜଣ ଏପରି ପବିତ୍ର, ହେ ରାଜାଋଷି, ତୁମର ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ—
ପ୍ରଜାନିଜକୁଟୁଂବସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ତୁ ଭୂଦେଵଦୈଵତଃ 4.2.52.
ତୁମେ ପ୍ରଜା ଓ ପରିବାରଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ତୁମେ ଭୂମିର ଦେବତା—
ଧନ୍ଯୋ ମାନ୍ଯୋସି ଚ ସତାଂ ପୂଜନୀଯୋସି ସଦ୍ଗୁଣୈଃ
ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ମାନ୍ୟ ଓ ସଦ୍ଗୁଣରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ପୂଜ୍ୟ—
କିଂ ନଃ ସ୍ତୁତ୍ଯା ତଵ ନୃପ ଦ୍ଵିଜାନାମସ୍ପୃହାଵତାମ୍
ମାନ୍ୟ ରାଜା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁଠି ଇର୍ଷ୍ୟା ନାହାନ୍ତି, ସେଠି ଆମେ କାହିଁକି ତୁମ ପ୍ରଶଂସା କରିବା?
ଗୋଷ୍ଠୀ ତିଷ୍ଠତ୍ଵିଯଂ ତାଵତ୍ପ୍ରସ୍ତୁତଂ ସ୍ତୌମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ସଭା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁ; ଏବେ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତାବ ହୋଇଛି, ମୁଁ ତାହାର ସ୍ତୁତି କରିବି।
ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ଵତୀ ଚୈଷାଽଵନିଃ ସର୍ଵର୍ଧିଭାଜନମ୍
ମହାରାଜ, ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧିର ପାତ୍ର କରିଛ।
ଇଯଂ ଚ ରାଜଧାନୀ ତେ କର୍ମଭୂମାଵନୁତ୍ତମା
ତୁମର ଏହି ରାଜଧାନୀ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ ଅଟୁଟ।
ସଂଚିତଂ ଯଦ୍ଧନଂ ପୁଂଭିର୍ନଯସନ୍ମାର୍ଗଗାମିଭିଃ
ଯେ ଧନ ନ୍ୟାୟର ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି—
ମହିମାନଂ ପରଂ କାଶ୍ଯାଃ କୋପି ଵେଦ ନ ଭୂପତେ
ମହାରାଜ, କାଶୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମା କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ମନ୍ଯେ ଧନ୍ଯତରୋସି ତ୍ଵଂ ବହୁଜନ୍ମଶତାର୍ଜିତୈଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଉପାର୍ଜିତ ଫଳରେ ସବୁଠୁ ଧନ୍ୟ।
ଵିଶ୍ଵେଶାନୁଗ୍ରହେଣୈଵ ତ୍ଵଯୈଷା ପାଲ୍ଯତେ ପୁରୀ 4.2.52.
ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ ତୁମେ ଏହି ପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ହିତଂ ଵଚ୍ମି ଯଦି ତେ ରୋଚତେଽନଘ
ଏହା ଛଡ଼ା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଉପକୃତି କଥା କହିବି, ଯଦି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ, ନିର୍ମଳ।
ଅନ୍ଯଦେଵଧିଯା ରାଜନ୍ଵିଶ୍ଵେଶଂ ପଶ୍ଯ ମା କ୍ଵଚିତ୍
ମହାରାଜ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନ ରଖି, ସବୁବେଳେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖ।
ଵିପ୍ରୈରୁଦର୍କମିଚ୍ଛଦ୍ଭିଃ ଶିକ୍ଷଣୀଯା ଯତୋ ନୃପାଃ
ଯେ ରାଜାମାନେ ଭଲ ଫଳ ଚାହୁଁନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠୁ ଶିକ୍ଷା ନେବା ଉଚିତ।