ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ନମସ୍କାରଂ ଦିନେଦିନେ
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ନମସ୍କାର କରେ,
ଅରୁଣାଦିତ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯଃ ଶ୍ରୋଷ୍ଯତି ନରୋତ୍ତମଃ
ଏବଂ ଯିଏ ଅରୁଣାଦିତ୍ୟଙ୍କର ମହିମା ଶୁଣେ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ,
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ନରୋ ନୋ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଭଜେତ୍
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଏହା କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଖରାପ କାମ କରେନାହିଁ।
ପୁରାତ୍ର ଵୃଦ୍ଧହାରୀତୋ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାତପାଃ
ପୁରୁଣା କଥା, ବରାଣସୀରେ ବୟସ୍କ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ହାରିତ ନାମକ ଋଷି ଥିଲେ।
ମୂର୍ତିଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଶୁଭଦାଂ ଭାସ୍ଵତଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣାମ୍
ସେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଥାପିଲେ।
ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ମୈ ଵରଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ବ୍ରଧ୍ନୋ ଵୃଦ୍ଧତପସ୍ଵିନେ 4.2.51.
ଖୁସି ହୋଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା ସେହି ବୟସ୍କ ତପସ୍ଵୀଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ସୋଥ ପ୍ରସନ୍ନାଦ୍ଦ୍ଯୁମଣେରଵୃଣୀତ ଵରଂ ମୁନିଃ
ତାପରେ, ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ମୁନି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ।
ତପଃକରଣ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ସ୍ଥଵିରସ୍ଯ ନ ମେ ଯତଃ
ମୋର ବୟସ୍ ହୋଇଯିବାରୁ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ।
ତପ ଏଵ ପରୋ ଧର୍ମସ୍ତପ ଏଵ ପରଂ ଵସୁ
ତପସ୍ୟା ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧନ।
ଋତେନ ତପସଃ କ୍ଵାପି ଲଭ୍ଯା ଐଶ୍ଵର୍ଯସଂପଦଃ
ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ମିଳେ।
ତତସ୍ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମି ଲୋକଦ୍ଵଯମହତ୍ତ୍ଵଦମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ମୁଁ ଦୁଇ ଲୋକର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଥିବା ତପସ୍ୟା କରିବି।
ଧିଗ୍ଜରାଂପ୍ରାଣିନାମତ୍ର ଯଯା ସର୍ଵୋ ଵିରଜ୍ଯତି
ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବୟସ୍ ଉପରେ ଦୁଃଖ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଅସକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଵରଂ ମରଣମେଵାସ୍ତୁ ମା ଜରାସ୍ତ୍ଵତିଶୋଚ୍ଯକୃତ୍
ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଭଲ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଲେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହା ଆସୁନାହୁଁ।
କାଂକ୍ଷଂତି ଦୀର୍ଘତପସେ ଚିରମାଯୁର୍ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେମାନେ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜିତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଆଶା କରି, କଠିନ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।
ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯଵାର୍ଧକଂ ବ୍ରଧ୍ନସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦପହୃତ୍ଯ ଵୈ
କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦଳିଦେଉଛି।
ଏଵଂ ସ ଵୃଦ୍ଧହାରୀତୋ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାମୁନିଃ 4.2.51.
ଏଭଳି ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ଦୂର କରିଥିବା ମହାମୁନି ହାରୀତ ବାରାଣସୀରେ ଥିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧେନାରାଧିତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ଧାରୀତେନ ତପସ୍ଵିନା
ବୃଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ତପସ୍ବୀ ହାରୀତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧାଦିତ୍ଯଂ ସମାରାଧ୍ଯ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଘଟୋଦ୍ଭଵ
ଘଟୋଦ୍ଭବ, ବାରାଣସୀରେ ବୃଦ୍ଧାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି,
ଵୃଦ୍ଧାଦିତ୍ଯଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଵାରାଣସ୍ଯା ରଵୌ ନରଃ
ବାରାଣସୀରେ ବୃଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଥିବା ଲୋକ,
ଯଥା ତୁ କେଶଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସଵିତା ଜ୍ଞାନମାପ୍ତଵାନ୍
ଯେପରି ସବିତା କେଶବଙ୍କୁ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ,
ଵ୍ଯୋମ୍ନି ସଂଚରମାଣେନ ସପ୍ତାଶ୍ଵେନାଦିକେଶଵଃ
ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇ ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା କେଶବ,
କୌତୁକାଦିଵ ଉତ୍ତୀର୍ଯ ହରେ ରଵିରୁପାଵିଶତ୍
କୌତୁହଳରେ ଯେପରି ହରି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣୋଵସରଂ କିଂଚିତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁମନା ହରିମ୍
ଠିକ ସମୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ହରିଙ୍କୁ କିଛି ପଚାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ହରିଃ ପ୍ରାହ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍
ହରି ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ସହିତ କହିଲେ, 'ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ'।
ଅଥାଵସରମାଲୋକ୍ଯ ଲୋକଚକ୍ଷୁରଧୋକ୍ଷଜମ୍
ତାପରେ ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ତଵାପି ପୂଜ୍ଯଃ କୋପ୍ଯସ୍ତି ଜଗତ୍ପୂଜ୍ଯାତ୍ର ମାଧଵ ।। 4.2.51.
ମାଧବ, ଏଠାରେ କିଏ ଅଛନ୍ତି ଯିଏ ତୁମ ପରି ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି?
ତ୍ଵତ୍ତଶ୍ଚାଵିର୍ଭଵେଦେତତ୍ତ୍ଵଯି ସର୍ଵଂ ପ୍ରଲୀଯତେ
ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମରେ ଲୟ ହୁଏ।
ଇତ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତୋସ୍ମ୍ଯତ୍ର ତଵାଂତିକମ୍
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଃ ସହସ୍ରାଂଶୋରୁଦୀରିତମ୍
ଏପରି ଶୁଣି, ସହସ୍ର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କଥା ହୃଷୀକେଶ ଶୁଣିଲେ।
ଏକ ଏଵ ହି ପୂଜ୍ଯୋତ୍ର ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍
ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ସେଇ ପୂଜ୍ୟ।