ଇତ୍ଯୋଂକୃତ୍ଯ ସମାପୃଚ୍ଛ୍ଯ କଦ୍ରୂଂ ଦ୍ରୁତଗତିଃ ଖଗୀ
‘ଓଁ’ କହି, ତ୍ୱରିତ ଚଳିତ ପକ୍ଷୀ ବିଦାୟ ନେଇ କଦ୍ରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ନାଗାଂତକସ୍ତତଃ ପ୍ରାହ ମାତରଂ ଚିଂତଯାତୁରାମ୍
ତାପରେ ସର୍ପନାଶକ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିନତା ପ୍ରାହ ତଂ ପୁତ୍ରଂ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହା
ବିନତା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ କହିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା।
ସଂତି ତତ୍ରାପି ବହୁଶୋ ନିଷାଦା ମତ୍ସ୍ଯଘାତିନଃ
ସେଠି ମଧ୍ୟ ବହୁବାର ମାଛ ମାରୁଥିବା ନିଷାଦମାନେ ରହନ୍ତି।
ପରପ୍ରାଣୈର୍ନିଜପ୍ରାଣାନ୍ଯେ ପୁଷ୍ଣଂତୀହ ଦୁର୍ଧିଯଃ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇ ନିଜ ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି।
ବହୁହିଂସାକୃତାଂ ହିଂସା ଭଵେତ୍ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ସାଧନମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ହିଂସା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ହିଂସା କରିବାକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବା ଉପାୟ କୁହାଯାଏ।
ନିଷାଦେଷ୍ଵପି ଚେଦ୍ଵିପ୍ରଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଭଵତି ପୁତ୍ରକ
କିନ୍ତୁ ନିଷାଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥାଏ, ପୁଅ—
ଅଭକ୍ଷ୍ଯୋ ଯସ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତଚ୍ଚିହ୍ନଂ କିଂ ଚନାତ୍ଥ ମେ
ତୁମେ କହିଛ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ମୋତେ କହ, ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ କ’ଣ?
ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଗଲେ ଯସ୍ଯ ସୋତ୍ତରୀଯଂ ସୁନିର୍ମଲମ୍
ଯାହା ଗଳାରେ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଉପରିବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛି—
ସପଵିତ୍ରୌ କରୌ ଯସ୍ଯ ଯନ୍ନୀଵୀ କୁଶଗର୍ଭିଣୀ 4.1.50.
ଯାହାର ହାତରେ ପବିତ୍ର ଅଂଗୁଠି ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଅଛି, ଏବଂ ଯାହାର ଧୋତି ଭିତରେ କୁଶ ଗ୍ରାସ ରହିଛି—
ଉଚ୍ଚରେଦୃଗ୍ଯଜୁଃସାମ୍ନାମୃଚମେକାମପୀହ ଯଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି କେହି ରୁଗ୍, ଯଜୁର୍ କିମ୍ବା ସାମ ବେଦରୁ ଏକ ମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତି—
ଗରୁଡ ଉଵାଚ ତସ୍ଯୈତେଷ୍ଵେକମପ୍ଯେଵ ନ ମନ୍ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମବୋଧକମ୍
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟିକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଧନ୍ୟତାର ଚିହ୍ନ ଭାବେ ମନେ କରେନି।
ଲକ୍ଷ୍ମାଂତରଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଦ୍ଵିଜବୋଧକରଂ ପ୍ରସୂଃ
ତୁମେ ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଉଛ, ଆଉ ଏକ ଧନ୍ୟତାର ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିନତା ପ୍ରାହ ଯସ୍ତେ କଂଠଗତୋଂଽଗଜ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିନତା କହିଲେ: ଯିଏ ତୁମ ଗଳାରେ ଅଟକିଛି, ହେ ପ୍ରବଳ ଗରୁଡ଼—
ଦ୍ଵିଜମାତ୍ରେପି ଯା ହିଂସା ସା ହିଂସା କୁଶଲାଯ ନ
ଦ୍ୱିଜକୁ ଅତି ସାନା ଅନ୍ୟାୟ କରିବା ମଧ୍ୟ ଭଲ ନୁହେଁ, ଏହା କେବେ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉନାହିଁ।
ନିଶମ୍ଯ କାଶ୍ଯପିରିତିପ୍ରସୂପାଦୌପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ
କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଘରବାଡ଼ି ମହିଳାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।
ଦୂରାଦାଲୋକଯାଂଚକ୍ରେ ନିଷାଦାନ୍ମତ୍ସ୍ଯଜୀଵିନଃ
ସେ ଦୂରରୁ ନିଷାଦ ମାଛ ଧରୁଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଂଧୀକୃତ୍ଯ ଦିଶୋଭାଗାନବ୍ଧିରୋଧସ୍ଯୁପାଵିଶତ୍
ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ଧାର କରି, ସେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବସିଗଲେ।
କାଂଦିଶୀକା ନିଷାଦାସ୍ତୁ ଵିଵିଶୁସ୍ତତ୍ର ଚ ସ୍ଵଯମ୍
କାଁଦିଶୀକ ନିଷାଦମାନେ ସେଠି ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଜଜ୍ଵାଲେଂଗଲସଂସ୍ପର୍ଶୋ ଦ୍ଵିଜସ୍ତତ୍କଂଠକଂଦଲୀମ୍ 4.1.50.
ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ଗଳାର ମାଳା ସ୍ପର୍ଶ କରି ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳିଉଠିଲା।
ପ୍ରଵେଶ୍ଯ କଂଠତାଲୁସ୍ଥଂ ତଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଫୁଟମ୍
ଗଳା ଓ ତାଳୁ ରେ ଅଟକିଥିବା ଦ୍ୱିଜକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଲେ।
ତମୁଦ୍ଗୀର୍ଣଂ ନରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପକ୍ଷିରାଟ୍ସମଭାଷତ
ସେଇ ମଣିଷଟିଏ ବାହାରିଯିବାକୁ ଦେଖି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା କଥା କହିଲେ।
ସ ତଦାହେତି ଵିପ୍ରୋହଂ ପୃଷ୍ଟଃ ସନ୍ଗରୁଡାଗ୍ରତଃ
ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପଚାରାଯିବା ପରେ, ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଦ୍ୱିଜ'।
ତଂ ପ୍ରେଷ୍ଯ ଗରୁଡୋ ଦୂରଂ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵାଥ ଭୂରିଶଃ
ଗରୁଡ଼ ସେଉଁଠିଠାରୁ ତାକୁ ଦୂରକୁ ପଠାଇ, ପରେ ଅନେକଙ୍କୁ ଖାଇଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତିଗ୍ମତେଜସ୍କଂ ଜ୍ଵାଲାତତଦିଗଂତରମ୍
ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ତେଜ ଓ ଜ୍ୱାଳା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି—
ତେ ସନ୍ନହ୍ଯଂତ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଜ୍ଜୀକୃତ ବଲାଯୁଧାଃ
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଜି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ।
ତିର୍ଯଗ୍ଗତୀରଵିର୍ନାଯଂ ନାଯମଗ୍ନିଃ ସଧୂମଵାନ୍
ଏହା କୌଣସି ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଚଳିଥିବା କିମ୍ବା ଧୂଆଁ ହେଉଥିବା ଅଗ୍ନି ନୁହେଁ।
ନ ଦୈତ୍ଯେଷୁ ପ୍ରଭେଦୃକ୍ସ୍ଯାନ୍ନାକୃତିର୍ଦାନଵେଷ୍ଵିଯମ୍
ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଭାଗକରିଦେଉଥିବା ଅଗ୍ନି ନାହିଁ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆକୃତି ମିଳେନାହିଁ।
ଯାଵତ୍ସଂଭାଵଯଂତୀତି ନୀତିଜ୍ଞା ଅପି ନିର୍ଜରାଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅମର ରହନ୍ତି।
ନିପେତୁଃ ପକ୍ଷଵାତେନ ସାଯୁଧାଶ୍ଚ ସଵାହନାଃ 4.1.50.
ପକ୍ଷୀର ପଖାର ବାତାସରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯାନ ସହିତ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲେ।