କଲଶୋଦ୍ଭଵ ତେ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସର୍ଵେ ସର୍ଵାଘନାଶନାଃ
ଘଟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ତୁମ ଦୟାରେ ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।
ଖଖୋଲ୍କୋ ନାମ ଭଗଵାନାଦିତ୍ଯ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ପ୍ରଭୁ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଖଖୋଲ୍କ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
ଯଥା ଖଖୋଲ୍କ ଇତ୍ଯାଖ୍ଯା ତସ୍ଯାଦିତ୍ଯସ୍ଯ ତଚ୍ଛୃଣୁ
ସେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ କାହିଁକି ଖଖୋଲ୍କ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି କଥା ଶୁଣ।
କଶ୍ଯପସ୍ଯ ଚ ତେ ପତ୍ନ୍ଯୌ ମାରୀଚେଃ ପ୍ରାକ୍ପ୍ରଜାପତେଃ
କଶ୍ୟପ ଓ ମାରୀଚିଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ, ସେମାନେ ତୁମର।
ଅଖଂଡିତା ଗତିସ୍ତେସ୍ତି ଯତୋ ଗଗନମଂଡଲେ
ଆକାଶ ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଅବିରତ ଗତି ଅଛି।
ଯୋସାଵୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵା ଵାଜୀ ଶ୍ରୂଯତେ ସଵିତୂରଥେ
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଘୋଡ଼ା ସବିତାଙ୍କ ରଥକୁ ଯୋଗାଯାଇଛି ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।
ପଣଂ ଚ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣି ତୁଭ୍ଯଂ ଯୋ ରୋଚତେନଘେ
ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେହିପାଇଁ ଆପଣ ଦାଉ ଲଗା।
ତ୍ଵଜ୍ଜଯେ କା ଚ ମେ ପ୍ରୀତିର୍ମଜ୍ଜଯେ କିଂ ନୁ ତେ ସୁଖମ୍
ତୁମ ଜୟରେ ମୋ ପାଇଁ କଣ ଆନନ୍ଦ, ଏବଂ ମୋ ଜୟରେ ତୁମ ପାଇଁ କଣ ସୁଖ?
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପଣୋ ନ କର୍ତଵ୍ଯୋ ମିଥଃ ସ୍ନେହମଭୀପ୍ସତା
ଏହି କଥା ଜାଣି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେଠାରେ ଦାଉ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଦ୍ରୂରୁଵାଚ ଖେଲସ୍ଯ ଵ୍ଯଵହାରୋଯଂ ପଣେ ଯତ୍କିଂଚିଦୁଚ୍ଯତେ ।। 4.1.50.
କଦ୍ରୂ କହିଲେ: ଖେଳର ନିୟମ ଏହା, ଦାଉରେ ଯାହା କୁହାଯାଏ।
ଅଥ ତାଂ ଵିନତାମାହ କଦ୍ରୂଃ କୁଟିଲମାନସା
ତାପରେ କୁଟିଳ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ କଦ୍ରୂ ଭିନତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ସା ଭଵେଦ୍ଦାସୀ ପରାଜୀଯେତ ଯା ଯଯା
ଯିଏ ହାରିବେ, ସେ ଜିତିଥିବାଙ୍କର ଦାସୀ ହେଉ।
ଇତ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ପଣୀକୃତ୍ଯ ସର୍ପିଣ୍ଯପି ପତତ୍ତ୍ରିଣୀ
ଏଭଳି, ଏକାପରେ ଏକେ ଦାଉ ଲଗାଇ, ସର୍ପମାନେ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ।
କଦାଗଂତଵ୍ଯମିତି ଚ ଚକ୍ରାତେ ତେ ଗମାଵଧିମ୍
କେବେ ଯିବାକୁ, ବୋଲି ସେମାନେ ଯିବା ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।
ଵିନତାଯାଂ ଗତାଯାଂ ତୁ କଦ୍ରୂରାହୂଯ ଚାଂଗଜାନ୍
ବିନତା ଚାଲିଗଲାପରେ, କଦ୍ରୂ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ଡାକିଲେ।
ତୁରଂଗମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସଂ ପ୍ରୋଦ୍ଭୂତଂ କ୍ଷୀରନୀରଧେଃ
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଘୋଡ଼ା କ୍ଷୀର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
କାର୍ଯକାରଣରୂପସ୍ଯ ସାଦୃଶ୍ଯମଧିଗଚ୍ଛତି
ସେ କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ଆକୃତିକୁ ଅନୁକରଣ କରିଥାଏ।
ତସ୍ଯ ଵାଲଧିମଧ୍ଯାସ୍ଯ କୃଷ୍ଣକୁଂତଲତାଂ ଗତାଃ
ତାଙ୍କ ପୁଛର ମଧ୍ୟଭାଗର କେଶ କଳା ଓ ଗୁଞ୍ଚିଆ ହୋଇଗଲା।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ମାତୁଃ କାଦ୍ରଵେଯାଃ ପରସ୍ପରମ୍
ମାଆଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କାଦ୍ରୁର ସନ୍ତାନମାନେ ପରସ୍ପରେ କହିଲେ—
ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ମୃଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଦାସ୍ଯତ୍ଯଦ୍ଯ ପ୍ରସୂରିତି ।। 4.1.50.
ଆଜି ମାଆ ଆମକୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବେ ବୋଲି ସେମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ମୃଷ୍ଟଂ ତିଷ୍ଠତୁ ତଦ୍ଦୂରଂ ଵିଷାଦପ୍ଯଧିକଂ କଟୁ
ସେଇ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଦୂରେ ରୁହୁ, ଏହା ବିଷଠାରୁ ଅଧିକ କଢ଼ା।
ଵଯଂ ନ ଯାମୋ ଯଦ୍ଭାଵ୍ଯଂ ତଦସ୍ମାକଂ ଭଵତ୍ଵିହ
ଆମେ ଯିବୁନାହିଁ; ଯାହା ହେବାକୁ ଲିଖାଅଛି, ଏଠି ଆମ ସହିତ ହେଉ।
ଅକର୍ଣାଃ କୂରହୃଦଯାଃ ପିତରୌ ଵ୍ରୀଡଯଂତି ତେ
ତୁମେ କାନ୍ଧିଆ ଓ କଠୋର ହୃଦୟର, ଏଭଳି କରି ତୁମେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜା ଦେଉଛ।
ପିତ୍ରୋର୍ଗିରଂ ନିରାକୃତ୍ଯ ଯେ ତିଷ୍ଠେଯୁଃ ସୁଦୁର୍ମଦାଃ
ଯେମାନେ ପିତାମାତାଙ୍କ କଥା ଅମାନ୍ୟ କରି ଅଡ଼ିଆ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅହଂକାରୀ।
ତେଷାଂ ଵଚନମାକର୍ଣ୍ଯ ନଯାମ ଇତି ସୋରଗୀ
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, 'ଚଳ, ଯିବା।'
ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯା ଭଵତ ଯୂଯଂ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଲଂଘନାତ୍
ମୋ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବାରୁ, ତୁମେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ହେବ।
ଇତି ଶାପାନଲାଦ୍ଭୀତୈଃ କୈଶ୍ଚିତ୍ପାତାଲମାଶ୍ରିତମ୍
ତାଙ୍କ ଶାପର ଭୟରେ କିଛି ଲୋକ ପାତାଳକୁ ଶରଣ ନେଲେ।
ତେ ପୁଚ୍ଛମୌଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସମଧିଗମ୍ଯ ମହାଧିଯଃ
ସେମାନେ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଛ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍କ୍ଷ୍ଵେଡାନଲ ଧୂମୌଘୈଃ ଫୂତ୍କାରଭରନିଃସୃତୈଃ
ସେମାନଙ୍କ ଫୁସ୍କାର, ଅଗ୍ନି ଓ ଧୂଆଁର ଝଟକାରେ—
ଵିନତାପୃଷ୍ଠମାରୁହ୍ଯ କଦ୍ରୂଃ ସ୍ନେହଵଶାତ୍ତତଃ 4.1.50.
ପ୍ରେମବଶତଃ କଦ୍ରୁ ଭିନତାଙ୍କ ପଛେ ଚଢ଼ିଲେ।