ତଦା ଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ଧାମ ଚାପନ୍ନୋ ଗଚ୍ଛ ଵିପ୍ର ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ, ଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପ୍ରଣାମ ନିଅ।
ଗଚ୍ଛଂଶ୍ଚାତିକ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଽପଶ୍ଯଦ୍ବିଲ୍ଵଫଲାନି ସଃ
ସେ ଯିବା ସମୟରେ ବହୁତ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ବେଲ ଫଳ ଦେଖିଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣାଜିନେ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୁଣ୍ଡଲେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଭୂତଲେ
ତାପରେ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମରେ ବାନ୍ଧି ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ—
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ତକ୍ଷକଃ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମଃ
ଏହି ସମୟରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତକ୍ଷକ ଆସିଲେ—
ଅଥୋତ୍ତଂକଃ ଫଲାହାରୀ ଅଵତୀର୍ଯ ଧରାତଲେ
ତାପରେ ଉତ୍ତଙ୍କ, ଫଳ ଉଠାଇ ନେଇ, ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ମୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସମୀପଂ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମଃ 7.3.2.
ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଆସୁଥିବା ଓ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଉତ୍ତଂକୋଽପି ବିଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତମସାଵୃତମ୍
ଉତ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଗହ୍ୱରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଢୁକିଗଲେ।
ତଂ ତଥା ଦୁଃଖିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସକ୍ଲେଶଂ ଗୁରୁକାର୍ଯତଃ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଵିଦାରଯାମାସ ସ ଶୀଘ୍ରଂ ଧରଣୀତଲମ୍
ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିର ପୃଷ୍ଠକୁ ଫାଟିଦେଲେ।
ସୋଽପଶ୍ଯଦ୍ଵାଜିନଂ ତତ୍ର ସର୍ଵଶ୍ଵେତଂ ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ଏବଂ ଗୁଣବାନ ଘୋଡ଼ା ଦେଖିଲେ।
ସ ଚକାର ତଥା ଶୀଘ୍ରଂ ତତୋ ଧୂମୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ସେ ଏହି କାମ ତୁରନ୍ତ କଲେ, ତାପରେ ଧୂଆଁ ଉଠିଲା।
ତତଶ୍ଚ ଵ୍ଯାକୁଲାଃ ସର୍ଵେ ପନ୍ନଗାଃ ସମୁପାଦ୍ରଵନ୍ ଉତ୍ତଂକାଯ ତତୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଯଯୁର୍ଗୃହମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସର୍ପ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ; ସେମାନେ ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କୁ ଦେଇ, ପ୍ରଣାମ କରି ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯାଽଽରାଧିତଃ ପୂର୍ଵମୁପାଧ୍ଯାଯନିଦେଶତଃ
ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ—
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ଦୁଃଖିତଂ ପ୍ରାପ୍ତମିହ ପ୍ରାପ୍ତଃ କୃପାପରଃ
ସେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛ, ଏହା ଜାଣି, କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ।
ନଯାମି ତତ୍ର ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଗୁରୁଃ ସର୍ଵଗୁଣାଲଯଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ ଥିବା ଗୁରୁ ବସିଛନ୍ତି।
ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ସମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଗୌତମସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍ 7.3.2.
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଗୌତମଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ସ୍ନାତା ଚାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭର୍ତାରଂ ସାଧ୍ଵୀ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ
ସ୍ନାନ କରି ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶିଥିଲୋ ଗୁରୁକୃତ୍ଯେଷୁ ସ ଯଦାଲକ୍ଷିତୋ ମଯା
ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସେ ଗୁରୁଙ୍କ କାମରେ ଅଲସ ହୋଇଯାଇଛି।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନୋ ହୃଷ୍ଟଃ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ହସୁଥିବା, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ଏବଂ କଣରେ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ସାଧ୍ଵୀ କର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଏହା ଦେଖି ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସେଇ କୁଣ୍ଡଳ ତୁରନ୍ତ ନିଜ କଣରେ ପିନ୍ଧିଲେ।
ଯଥା ମେ ଚିଂତ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ ଧେନ୍ଵର୍ଥଂ ଶ୍ଵଭ୍ରପୂରଣେ
ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଭାବୁଛି, ଗାଈ ପାଇଁ ଏହି ଗଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବା ଦରକାର।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୂରଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନାନ୍ଯଃ ଶକ୍ତୋଽତ୍ର କର୍ମଣି
ସେଥିପାଇଁ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ପୂରଣ କର; ଏହି କାମରେ ଅନ୍ୟ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
ଚିନ୍ତଯାମାସ ତତ୍କାର୍ଯଂ ଵିଵରସ୍ଯ ପ୍ରପୂରଣେ
ସେ ଗଡ଼ିକୁ କିପରି ପୂରଣ କରିବେ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଚିରଂ ଵିଚାର୍ଯ ତମୃଷିମିଦମାହ ନଗୋତ୍ତମଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭାବି, ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ:
ପକ୍ଷଚ୍ଛେଦସ୍ତୁ ଶକ୍ରେଣ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ପୁରା କୃତଃ
ଏହାଁର ସମସ୍ତଙ୍କ ପକ୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କାଟିଦେଇଥିଲେ।
ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ ଅସ୍ତ୍ଯୁପାଯୋ ନଗାନାଂ ତୁ ତତ୍ର ନେତୁଂ ମହାନଗ
ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ହଁ, ପାହାଡ଼ମାନେ ସେଠାକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଅଛି, ହେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼।
ତସ୍ଯାର୍ବୁଦ ଇତି ଖ୍ପାତୋ ଵଯସ୍ଯଃ ପରମଂ ପ୍ରିଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ଅର୍ବୁଦ, ଛୁଆବେଳାରୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ।
ସ ଵା ଊର୍ଧ୍ଵଗତିଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ କ୍ଷଣାନ୍ନେଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯଃ
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୀଘ୍ର ଉପରକୁ ଯାଇ, ଏଠାକୁ ଏନେଇଦେବେ।
ଆଦେଶୋ ଦୀଯତାମସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ କର୍ତୁଂ ଚ ନାର୍ହସି
ତାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦୁଃଖେନ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିଂତଯାମାସ ଭୂଧରଃ
ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, ପାହାଡ଼ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।