ଦେହି ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ଦେଵି ସୌଦାସସ୍ତ୍ଵାଂ ସମାଦିଶତ୍
ଦେବୀ, ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ; ସୌଦାସ ତୁମକୁ ଏହି ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଭିଜ୍ଞାନଂ ତ୍ଵମାନୀଯ ନୃପସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜ ଦର୍ଶଯ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜାଙ୍କ ପରିଚୟଚିହ୍ନ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଖା।
ସ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଂ ଭୂପମଭିଜ୍ଞାନମଯାଚତ
ସେ ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପରିଚୟଚିହ୍ନ ଚାହିଲେ।
ଗତ୍ଵୈଵଂ ବ୍ରୂହି ତାଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ମମ ଵାକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯାଇ ସେ ସାଧ୍ବୀଙ୍କୁ ଏମିତି କହ; ମୋର କଥା ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚା।
ତତୋଽସୌ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଗୃହ୍ଣ ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ଦ୍ଵିଜ
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ କହିଲେ, 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ନିଅ।'
ଏତେ ଚ ଵାଂଛତେ ନିତ୍ଯଂ ତକ୍ଷକୋ ଦ୍ଵିଜ କୁଣ୍ଡଲେ କୌତୁକାତ୍ପୁନରାଗତ୍ଯ ରାଜାନଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍॥7.3.2.
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତକ୍ଷକ ସବୁବେଳେ ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ଚାହେ; ଉତ୍ସୁକତାରୁ ସେ ପୁଣି ଫେରି ରାଜାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଅଭିଜ୍ଞାନାନ୍ମଯା ଭୂପ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଦୀପ୍ତକୁଣ୍ଡଲେ
ହେ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ଉଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ଆସିଲା, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିପାରିଲି।
କୌତୁକାଦ୍ଵଦ ମେ ରାଜନ୍ସ୍ଵକାର୍ଯେ ଚ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍
ମୋତେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ରାଜା, ଆମେ କିଛି ଜିଜ୍ଞାସା ରହିଛି, ଏବଂ ତୁମର ଅବସ୍ଥା କେମିତି ଅଛି ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ କହ।
ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦୁର୍ଗତିଦାଃ ସଦ୍ଯୋ ମମ ଯଥା ପୁରା
ଯେମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବବେଳେ ଯେପରି ମୋ ପାଇଁ ତକ୍ଷଣାତ୍ ଏମିତି ହେଲେ।
ଏତାଵାନ୍ମମ ଶାପୋଽଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏତେ ମାତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପ ଅଟେ।
ତଦା ଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ଧାମ ଚାପନ୍ନୋ ଗଚ୍ଛ ଵିପ୍ର ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ, ଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପ୍ରଣାମ ନିଅ।
ଗଚ୍ଛଂଶ୍ଚାତିକ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଽପଶ୍ଯଦ୍ବିଲ୍ଵଫଲାନି ସଃ
ସେ ଯିବା ସମୟରେ ବହୁତ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ବେଲ ଫଳ ଦେଖିଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣାଜିନେ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୁଣ୍ଡଲେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଭୂତଲେ
ତାପରେ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମରେ ବାନ୍ଧି ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ—
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ତକ୍ଷକଃ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମଃ
ଏହି ସମୟରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତକ୍ଷକ ଆସିଲେ—
ଅଥୋତ୍ତଂକଃ ଫଲାହାରୀ ଅଵତୀର୍ଯ ଧରାତଲେ
ତାପରେ ଉତ୍ତଙ୍କ, ଫଳ ଉଠାଇ ନେଇ, ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ମୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସମୀପଂ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମଃ 7.3.2.
ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଆସୁଥିବା ଓ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଉତ୍ତଂକୋଽପି ବିଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତମସାଵୃତମ୍
ଉତ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଗହ୍ୱରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଢୁକିଗଲେ।
ତଂ ତଥା ଦୁଃଖିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସକ୍ଲେଶଂ ଗୁରୁକାର୍ଯତଃ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଵିଦାରଯାମାସ ସ ଶୀଘ୍ରଂ ଧରଣୀତଲମ୍
ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିର ପୃଷ୍ଠକୁ ଫାଟିଦେଲେ।
ସୋଽପଶ୍ଯଦ୍ଵାଜିନଂ ତତ୍ର ସର୍ଵଶ୍ଵେତଂ ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ଏବଂ ଗୁଣବାନ ଘୋଡ଼ା ଦେଖିଲେ।
ସ ଚକାର ତଥା ଶୀଘ୍ରଂ ତତୋ ଧୂମୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ସେ ଏହି କାମ ତୁରନ୍ତ କଲେ, ତାପରେ ଧୂଆଁ ଉଠିଲା।
ତତଶ୍ଚ ଵ୍ଯାକୁଲାଃ ସର୍ଵେ ପନ୍ନଗାଃ ସମୁପାଦ୍ରଵନ୍ ଉତ୍ତଂକାଯ ତତୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଯଯୁର୍ଗୃହମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସର୍ପ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ; ସେମାନେ ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କୁ ଦେଇ, ପ୍ରଣାମ କରି ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯାଽଽରାଧିତଃ ପୂର୍ଵମୁପାଧ୍ଯାଯନିଦେଶତଃ
ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ—
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ଦୁଃଖିତଂ ପ୍ରାପ୍ତମିହ ପ୍ରାପ୍ତଃ କୃପାପରଃ
ସେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛ, ଏହା ଜାଣି, କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ।
ନଯାମି ତତ୍ର ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଗୁରୁଃ ସର୍ଵଗୁଣାଲଯଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ ଥିବା ଗୁରୁ ବସିଛନ୍ତି।
ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ସମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଗୌତମସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍ 7.3.2.
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଗୌତମଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ସ୍ନାତା ଚାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭର୍ତାରଂ ସାଧ୍ଵୀ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ
ସ୍ନାନ କରି ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶିଥିଲୋ ଗୁରୁକୃତ୍ଯେଷୁ ସ ଯଦାଲକ୍ଷିତୋ ମଯା
ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସେ ଗୁରୁଙ୍କ କାମରେ ଅଲସ ହୋଇଯାଇଛି।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନୋ ହୃଷ୍ଟଃ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ହସୁଥିବା, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ଏବଂ କଣରେ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ସାଧ୍ଵୀ କର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଏହା ଦେଖି ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସେଇ କୁଣ୍ଡଳ ତୁରନ୍ତ ନିଜ କଣରେ ପିନ୍ଧିଲେ।