କୃତାନି ଯାନି ପାପାନି ନରୈଃ ସଂଵତ୍ସରାଵଧି
ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପାପ କରିଥାନ୍ତି—
ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵାସିସଂଭେଦେ ସଂତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ
ମଣିଷ ତଳୱାର ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ—
ଲୋଲାର୍କସଂଗମେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦାନଂ ହୋମଂ ସୁରାର୍ଚନମ୍
ଲୋଲାର୍କ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ, ହୋମ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ—
ସୂର୍ଯୋପରାଗେ ଲୋଲାର୍କେ ସ୍ନାନଦାନାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଲୋଲାର୍କରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ—
ଲୋଲାର୍କେ ରଥସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗଂଗାସିସଂଗମେ
ରଥସପ୍ତମୀ ଦିନେ, ଗଙ୍ଗା ଓ ତଳୱାର ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ, ଲୋଲାର୍କରେ ସ୍ନାନ କଲେ—
ପ୍ରତ୍ଯର୍କଵାରଂ ଲୋଲାର୍କଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ଶୁଚିଵ୍ରତଃ
ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରବିବାର ପବିତ୍ର ଉପବାସ ରଖି, ଲୋଲାର୍କ ଦର୍ଶନ କରେ—
ନ ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ନୋ ପାମା ନ ଦଦ୍ରୁର୍ନ ଵିଚର୍ଚିକା
ତାଙ୍କୁ କେବେ ଦୁଃଖ, ଚର୍ମ ରୋଗ, କୁଷ୍ଠ ଓ ଚିରକା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵାରାଣସ୍ଯାମୁଷିତ୍ଵାପି ଯୋ ଲୋଲାର୍କଂ ନ ସେଵତେ
ଯିଏ ବାରାଣସୀରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋଲାର୍କର ସେବା କରେନାହିଁ—
ସର୍ଵେଷାଂ କାଶିତୀର୍ଥାନାଂ ଲୋଲାର୍କଃ ପ୍ରଥମଂ ଶିରଃ
କାଶୀର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋଲାର୍କ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତୀର୍ଥାଂତରାଣି ସର୍ଵାଣି ଭୂମୀଵଲଯଗାନ୍ଯପି 4.1.46.
ପୃଥିବୀକୁ ଘେରିଥିବା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ—
ସର୍ଵେଷାମେଵ ତୀର୍ଥାନାଂ ସ୍ନାନାଦ୍ଯଲ୍ଲଭ୍ଯତେ ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ନାର୍ଥଵାଦୋଯମୁଦିତଃ ସ୍ତୁତିଵାଦୋ ନ ଵୈ ମୁନେ
ଏହା କେବଳ ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ଅତିଶୟୋକ୍ତି ନୁହେଁ, ମୁନି।
ଯତ୍ର ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଯତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗତରଂଗିଣୀ
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ନଦୀ ବହୁଛି—
ଉଦାହରଂତି ଯେ ମୂଢାଃ କୁତର୍କବଲଦର୍ପିତାଃ
ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମନ୍ଦ ଲୋକେ ଭୁଲ୍ ତର୍କରେ ଅହଂକାରିତାରେ ଭରିଯାଇ, ଉଦାହରଣ ଦେଉଛନ୍ତି—
କସ୍ଯଚିତ୍କାଶିତୀର୍ଥସ୍ଯ ମହିମ୍ନୋ ମହତସ୍ତୁଲାମ୍
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥର ମହିମାକୁ କାଶୀର ଅପାର ମହିମା ସହିତ ତୁଳନା କରିବା ପାଇଁ—
ନାସ୍ତିକା ଵେଦବାହ୍ଯାଶ୍ଚ ଶିଶ୍ନୋଦରପରାଯଣାଃ
ସେମାନେ ଅନାସ୍ତିକ, ବେଦ ବାହାରରେ ଥିବା, ଏବଂ ମାତ୍ର ଦେହ ଓ ପେଟର ଆସକ୍ତିରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକ।
ଲୋଲାର୍କକରନିଷ୍ଟପ୍ତା ଅସିଧାର ଵିଖଂଡିତାଃ
ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ପୋଡ଼ିଯିବା, ତଳୱାରର ଧାରରେ କଟାଯିବା—
ମହିମାନମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲୋଲାର୍କସ୍ଯ ନରୋତ୍ତମଃ
ଏହି ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ମହିମା ଶୁଣି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ—
ତତ୍ର ନାମ୍ନୋତ୍ତରାର୍କେଣ ରଶ୍ମିମାଲୀ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସେଠାରେ 'ଉତ୍ତରାର୍କ' ନାମରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା ବସିଛନ୍ତି।
ତାପଯନ୍ଦୁଃଖସଂଘାତଂ ସାଧୂନାପ୍ଯାଯଯନ୍ରଵିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପର ଦୁଃଖକୁ ଏକଠା କରି, ସଦ୍ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିଲେ।
ତତ୍ରେତିହାସୋ ଯୋ ଵୃତ୍ତସ୍ତଂ ନିଶାମଯ ସୁଵ୍ରତ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଣା ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ହେ ଶୁଭବ୍ରତ, ସେଥିରେ କାନ ଦିଅ।
ଆସୀତ୍କାଶ୍ଯାଂ ଶୁଭାଚାରଃ ସଦାତିଥିଜନପ୍ରିଯଃ
କାଶୀରେ ଏକ ଭଲ ଆଚରଣର, ସଦା ଅତିଥି ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ।
ଭର୍ତୃଶୁଶ୍ରୂଷଣରତା ଗୃହକର୍ମସୁପେଶଲା
ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଘରଣୀ ଥିଲେ, ସ୍ୱାମୀ ସେବାରେ ଲାଗିଥିବା, ଘର କାମରେ ଦକ୍ଷ।
ମୂଲର୍କ୍ଷପ୍ରଥମେପାଦେ ତଥା କେଂଦ୍ରେ ବୃହସ୍ପତୌ
ଯେତେବେଳେ ମୂଳ ରାଶିର ପ୍ରଥମ ପଦ ଉଦିତ ହେଲା, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ—
ସୁରୂପା ଵିନଯାଚାରା ପିତ୍ରୋଶ୍ଚ ପ୍ରିଯକାରିଣୀ
ସେ ଝିଅ ଦେଖିଲେ ଶୁଭ ରୂପର, ନମ୍ର ଆଚରଣର, ଏବଂ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁଥିଲେ।
ଯଥାଯଥା ସମୈଧିଷ୍ଟ ସା କନ୍ଯା ପିତୃମଂଦିରେ
ସମୟ ଯେପରି ଯେପରି ଗଲା, ସେ ଝିଅ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ବୟସରେ ପକ୍ୱ ହେଲେ।
କସ୍ମୈ ଦେଯା ଵରା କନ୍ଯା ସୁରମ୍ଯେଯଂ ସୁଲକ୍ଷଣା
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍ତମ ଲକ୍ଷଣର ଝିଅକୁ କାହା ପାଖରେ ବିବାହ କରାଯିବ?
କୁଲେନ ଵଯସା ଚାପି ଶୀଲେନାପି ଶ୍ରୁତେନ ଚ 4.1.47.
ଗୋତ୍ର, ବୟସ, ଚରିତ୍ର ଓ ଶିକ୍ଷା ଭାବି—
ଇତି ଚିଂତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଜ୍ଵରୋଭୂଦତିଦାରୁଣଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଧରିଲା।
ତନ୍ମୂଲର୍କ୍ଷଵିପାକେନ ଚିଂତାଖ୍ଯେନ ଜ୍ଵରେଣ ଚ
ସେ ମୂଳ ରାଶିର ପ୍ରଭାବ ଓ ଚିନ୍ତା ନାମକ ଜ୍ୱରରୁ ଏହି ଦୁଃଖ ଆସିଲା।