ଉତ୍ତଂକ ଉଵାଚ କିଂଚିଦ୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ସ୍ଵାମିନ୍ସନ୍ତୋଷୋ ଜାଯତେ ମମ
ଉତ୍ତଙ୍କ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅଛି; ଏଥିରେ ମୋର ସନ୍ତୋଷ ମିଳିଛି।
ନେଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଧନଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସୁଖଂ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଆପଣ ସୁଖରେ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ସୋଽପି ମାତରଂ ଚାଭ୍ଯଭାଷତ
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି କଥା ପରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମଦଯନ୍ତୀ ପ୍ରିଯା ତସ୍ଯ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ମଦୟନ୍ତୀ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଯିଏ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କୁଣ୍ଡଲେଽଥାନଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମଦଯଂତ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁତ୍ରକ
ପୁଅ, ମଦୟନ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ ଶୀଘ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ଆଣ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯା ସ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଵରଂ ତଦା
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ତଦା ଵିପ୍ରଂ ଭକ୍ଷଣାର୍ଥମୁପସ୍ଥିତମ୍ 7.3.2.
ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ସେଇ ସମୟରେ କହିଲେ।
ଦେହି ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ତାତ ଦତ୍ତ୍ଵାଽହଂ ଗୁରଵେ ପୁନଃ
ପ୍ରିୟ, ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ; ମୁଁ ଏହା ନେଇ ପୁଣି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି।
ତାଂ ତ୍ଵମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଜୀଵିତଵ୍ଯଭଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜୀବନର ଭୟରୁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚ।
ଯାଚ୍ଯତାଂ ମମ ଵାକ୍ଯେନ ସା ତେ ଦାସ୍ଯତି କୁଣ୍ଡଲେ
ମୋର କଥା ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର; ସେ ତୁମକୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେବେ।
ଦେହି ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ଦେଵି ସୌଦାସସ୍ତ୍ଵାଂ ସମାଦିଶତ୍
ଦେବୀ, ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ; ସୌଦାସ ତୁମକୁ ଏହି ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଭିଜ୍ଞାନଂ ତ୍ଵମାନୀଯ ନୃପସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜ ଦର୍ଶଯ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜାଙ୍କ ପରିଚୟଚିହ୍ନ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଖା।
ସ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଂ ଭୂପମଭିଜ୍ଞାନମଯାଚତ
ସେ ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପରିଚୟଚିହ୍ନ ଚାହିଲେ।
ଗତ୍ଵୈଵଂ ବ୍ରୂହି ତାଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ମମ ଵାକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯାଇ ସେ ସାଧ୍ବୀଙ୍କୁ ଏମିତି କହ; ମୋର କଥା ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚା।
ତତୋଽସୌ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଗୃହ୍ଣ ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ଦ୍ଵିଜ
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ କହିଲେ, 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ନିଅ।'
ଏତେ ଚ ଵାଂଛତେ ନିତ୍ଯଂ ତକ୍ଷକୋ ଦ୍ଵିଜ କୁଣ୍ଡଲେ କୌତୁକାତ୍ପୁନରାଗତ୍ଯ ରାଜାନଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍॥7.3.2.
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତକ୍ଷକ ସବୁବେଳେ ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ଚାହେ; ଉତ୍ସୁକତାରୁ ସେ ପୁଣି ଫେରି ରାଜାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଅଭିଜ୍ଞାନାନ୍ମଯା ଭୂପ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଦୀପ୍ତକୁଣ୍ଡଲେ
ହେ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ଉଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ଆସିଲା, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିପାରିଲି।
କୌତୁକାଦ୍ଵଦ ମେ ରାଜନ୍ସ୍ଵକାର୍ଯେ ଚ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍
ମୋତେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ରାଜା, ଆମେ କିଛି ଜିଜ୍ଞାସା ରହିଛି, ଏବଂ ତୁମର ଅବସ୍ଥା କେମିତି ଅଛି ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ କହ।
ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦୁର୍ଗତିଦାଃ ସଦ୍ଯୋ ମମ ଯଥା ପୁରା
ଯେମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବବେଳେ ଯେପରି ମୋ ପାଇଁ ତକ୍ଷଣାତ୍ ଏମିତି ହେଲେ।
ଏତାଵାନ୍ମମ ଶାପୋଽଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏତେ ମାତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପ ଅଟେ।
ତଦା ଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ଧାମ ଚାପନ୍ନୋ ଗଚ୍ଛ ଵିପ୍ର ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ, ଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପ୍ରଣାମ ନିଅ।
ଗଚ୍ଛଂଶ୍ଚାତିକ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଽପଶ୍ଯଦ୍ବିଲ୍ଵଫଲାନି ସଃ
ସେ ଯିବା ସମୟରେ ବହୁତ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ବେଲ ଫଳ ଦେଖିଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣାଜିନେ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୁଣ୍ଡଲେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଭୂତଲେ
ତାପରେ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମରେ ବାନ୍ଧି ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ—
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ତକ୍ଷକଃ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମଃ
ଏହି ସମୟରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତକ୍ଷକ ଆସିଲେ—
ଅଥୋତ୍ତଂକଃ ଫଲାହାରୀ ଅଵତୀର୍ଯ ଧରାତଲେ
ତାପରେ ଉତ୍ତଙ୍କ, ଫଳ ଉଠାଇ ନେଇ, ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ମୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସମୀପଂ ପନ୍ନଗୋତ୍ତମଃ 7.3.2.
ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଆସୁଥିବା ଓ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଉତ୍ତଂକୋଽପି ବିଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତମସାଵୃତମ୍
ଉତ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଗହ୍ୱରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଢୁକିଗଲେ।
ତଂ ତଥା ଦୁଃଖିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସକ୍ଲେଶଂ ଗୁରୁକାର୍ଯତଃ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଵିଦାରଯାମାସ ସ ଶୀଘ୍ରଂ ଧରଣୀତଲମ୍
ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିର ପୃଷ୍ଠକୁ ଫାଟିଦେଲେ।
ସୋଽପଶ୍ଯଦ୍ଵାଜିନଂ ତତ୍ର ସର୍ଵଶ୍ଵେତଂ ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ଏବଂ ଗୁଣବାନ ଘୋଡ଼ା ଦେଖିଲେ।