ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ ସଂତି ନ କିଂ ପୁରଃ ଶତଂ ସମସ୍ତକୌତୂହଲଜନ୍ମଭୂମଯଃ
ସ୍ୱର୍ଗରେ କି ଏପରି ଶତଶଃ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ସ ଥିବା ସ୍ଥାନ ନାହିଁ କି?
ନ କେଵଲଂ କାଶିଵିଯୋଗଜୋ ଜ୍ଵରଃ ପ୍ରବାଧତେ ତ୍ଵାଂ ତୁ ତଥା ଯଥାତ୍ର ମାମ୍
କେବଳ କାଶୀ ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆପଣଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉନାହିଁ, ଏଠାରେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଭଳି ଭଳି ଦୁଃଖିତ କରୁଛି।
ମଯା ନ ମେନେ ମମଜନ୍ମଭୂମିକା ଵିଯୋଗଜନ୍ମା ପରିଦାଘଈଶିତଃ
ମୁଁ ମୋ ଜନ୍ମଭୂମିର ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲି, ଯାହା ଏବେ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୋଡ଼ୁଛି।
ନ ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୋତ୍ର ସମକ୍ଷମୀକ୍ଷିତାସ୍ତନୂଭୃତା କେନଚିଦେଵ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଏଠାରେ, ମୋକ୍ଷ ଦେବୀଙ୍କୁ କେବେ କୌଣସି ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିନାହାନ୍ତି।
ନ ମୁକ୍ତିରସ୍ତୀହ ତଥା ସମାଧିନା ସ୍ଥିରେଂଦ୍ରିଯତ୍ଵୋଜ୍ଝିତ ତତ୍ସମାଧିନା
ଏଠାରେ, ଯେ ସମାଧିରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ, ସେପରି ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ।
ନ ନାକଲୋକେ ସୁଖମସ୍ତି ତାଦୃଶଂ କୁତସ୍ତୁ ପାତାଲତଲେଽତିସୁଂଦରେ
ଏପରି ସୁଖ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ, ତେଣୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ପାତାଳରେ କେମିତି ମିଳିପାରିବ?
କ୍ଷେତ୍ରେ ତ୍ରିଶୂଲିନ୍ଭଵତୋଽଵିମୁକ୍ତେ ଵିମୁକ୍ତିଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ନ କଦାପି ମୁକ୍ତେ
ହେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଆପଣଙ୍କ ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ମୁକ୍ତିର ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେବେ ମୁକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଅନୁପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଷଡଂଗଯୋଗାନ୍ନହି ତାଦୃଶୀ ନୃଭିଃ ଶରୀରସିଦ୍ଧିଃ ସହସାତ୍ର ଲଭ୍ଯତେ 4.1.44.
ଏଠାରେ, ଷଡଂଗ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଦେହସିଦ୍ଧି ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ସହଜରେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵରଂ ହି ତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵମବୁଦ୍ଧିଵୈଭଵଂ ନ ମାନଵତ୍ଵଂ ବହୁବୁଦ୍ଧିଭାଜନମ୍
ବହୁ ବୁଦ୍ଧି ଭରା ମଣିଷ ହେବାଠାରୁ, ବୁଦ୍ଧିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ନଥିବା ପଶୁ ହେବା ଅଧିକ ଭଲ।
ଦୃଶୌ କୃତାର୍ଥେ କୃତକାଶିଦର୍ଶନେ ତନୁଃକୃତାର୍ଥା ଶିଵକାଶିଵାସିନୀ
କାଶୀକୁ ଦେଖିଲେ ଆଖିର କାମ ସାରିଯାଏ; ଶିବମୟ କାଶୀରେ ରହିଲେ ଦେହର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।
ଵରଂ ହି ତତ୍କାଶିରଜୋତି ପାଵନଂ ରଜସ୍ତମୋଧ୍ଵଂସି ଶଶିପ୍ରଭୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
କାଶୀର ଧୂଳି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ରାଗ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ—ସେଇ ଧୂଳି ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ।
ନ ଦେଵଲୋକୋ ନ ଚ ସତ୍ଯଲୋକୋ ନ ନାଗଲୋକୋ ମଣିକର୍ଣିକାଯାଃ
ଦେବଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ କିମ୍ବା ନାଗଲୋକ—କୌଣସିଠାରୁ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ସମାନ ନୁହେଁ।
ମହାମହୋଭୂର୍ମଣିକର୍ଣିକାସ୍ଥଲୀ ତମସ୍ତତିର୍ଯତ୍ର ସମେତି ସଂକ୍ଷଯମ୍
ମହାପବିତ୍ର ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅଜ୍ଞାନର ଶେଷ ହୁଏ।
କିମୁ ନିର୍ଵାଣପଦସ୍ଯ ଭଦ୍ରପୀଠଂ ମୃଦୁଲଂ ତଲ୍ପମଥୋନୁମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ
ତେବେ ମୁକ୍ତିର ଶୁଭାସନ, ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ତିମ ମୋକ୍ଷର ସଉଭାଗ୍ୟ—ସେଗୁଡିକ କେମିତି!
ସମତୀତଵିମୁକ୍ତଜଂତୁସଂଖ୍ଯା କ୍ରିଯତେ ଯତ୍ର ଜନୈଃ ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟୈଃ
ସେଠାରେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ସୁଖରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ଗଣନା କରନ୍ତି।
ପୁନର୍ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ କାଶୀପ୍ରାପ୍ତ୍ଯୈ ପିନାକିନମ୍
ପୁନି ସେ କାଶୀ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପିନାକଧାରୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଶ୍ରୀପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରମଥାଧିପ ସର୍ଵେଶ ନିତ୍ଯସ୍ଵାଧୀନଵର୍ତନ
ଶ୍ରୀପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରମଥନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର, ତୁମେ ସଦା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବସିଥାଅ।
ସ୍କନ୍ଦ ଉଵାଚ ଜିତପୀଯୂଷମାଧୁର୍ଯାଂ କାଶୀସ୍ତଵନସୁଂଦରୀମ୍ 4.1.44.
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: କାଶୀର ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଅମୃତର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ, କହାଯାଇଛି।
ଶ୍ରୀଦେଵଦେଵ ଉଵାଚ ଅଯି ପ୍ରିଯତମେ ଗୌରି ତ୍ଵଦ୍ଵା ଗମୃତସୀକରୈଃ
ଶ୍ରୀଦେବଦେବ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରିୟ ଗୌରୀ, ତୁମ ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦ ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁରେ ଭିଜିଥାଏ।
ତ୍ଵଂ ଜାନାସି ମହାଦେଵି ମମ ଯତ୍ତନ୍ମହଦ୍ଵ୍ରତମ୍
ତୁମେ ଜାଣୁଛ, ହେ ମହାଦେବୀ, ମୋର ସେ ମହାବ୍ରତ କ'ଣ।
ପିତାମହସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଦିଵୋଦାସେ ମହୀପତୌ
ପିତାମହଙ୍କର ଆଦେଶରେ ଦିବୋଦାସ ରାଜାଙ୍କୁ
କଥଂ ସ ରାଜା ଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ପ୍ରଜାପାଲନତତ୍ପରଃ
ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାରେ ଲାଗିଥିବା ରାଜା କିପରି,
ଅଧର୍ମଵର୍ତିନୋ ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଘ୍ନଃ ସ୍ଯାନ୍ନେତରସ୍ଯ ତୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଅଧର୍ମ କରୁଥିବାକୁ ବାଧା ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଦୋଷ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ତାହା ଛାଡି,
ଧର୍ମଵର୍ତ୍ମାନୁସରତାଂ ଯୋ ଵିଘ୍ନଂ ସମୁପାଚରେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମର ପଥ ଚାଲୁଥିବାକୁ ବାଧା ଦିଏ,
ଵିନାଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ତଂ ଭୂପଂ ନୋତ୍ସାଦଯିତୁମୁତ୍ସହେ
କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିଲେ, ସେ ଭୂପତିଙ୍କୁ ମୁଁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ନ ଜରା ତମତିକ୍ରାମେନ୍ନ ତଂ ମୃତ୍ଯୁର୍ଜିର୍ଘାଂସତି
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଆସେ ନାହିଁ।
ଇତି ସଂଚିଂତଯନ୍ଦେଵୋ ଯୋଗିନୀଚକ୍ରମଗ୍ରତଃ
ଏଭଳି ଭାବି ଦେବତା ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଚକ୍ର ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଅଥ ଦେଵ୍ଯା ସମାଲୋଚ୍ଯ ଵ୍ଯୋମକେଶୋ ମହାମୁନେ 4.1.44.
ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ବ୍ୟୋମକେଶ ମହାମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସତ୍ଵରଂ ଯାତ ଯୋଗିନ୍ଯୋ ମମ ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ଯୋଗିନୀମାନେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋର ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ଯାଅ।
ସ୍ଵଧର୍ମଵିଚ୍ଯୁତଃ କାଶୀଂ ଯଥା ତୂର୍ଣଂ ତ୍ଯଜେନ୍ନୃପଃ
ଯେପରି ଏକ ରାଜା ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବିମୁଖ ହେଲେ ବେଗେ ବାରାଣସୀ ଛାଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି,