ନ ତଂ ଵିସର୍ଜଯାମାସ ଜରଯାପି ପରିପ୍ଲୁତମ୍
ବୟସ୍କ ହୋଇଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ନାହିଁ।
ଜାତକାର୍ଯସମାଯୁକ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯାପାରଂଗତୋଽପି ସଃ
ସେ ଦେଶକାଳ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ପ୍ରଭୂତାନି ସମାଦାଯ ଆଶ୍ରମଂ ପରମଂ ଗତଃ
ଅନେକ ଜିନିଷ ନେଇ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
କାଷ୍ଠଲଗ୍ନାଂ ତଦା ଶ୍ଵେତାଂ ଜଟାମେକାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ
ସେ ସମୟରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଶ୍ୱେତ ଜଟା କାଠରେ ଲଗା ଅଛି।
ଧିଗ୍ଧିଙ୍ମେ ଜୀଵିତଂ ନଷ୍ଟଂ କୁତଃ କାର୍ଯରତସ୍ଯ ଚ
ହାୟ, ମୋର ଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହେଲା—କିପରି ଏହିପରି ଘଟଣା କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବା ମୋ ପାଇଁ ହେଲା?
ଭଵିଷ୍ଯତି କୁଲଚ୍ଛେଦଃ ଶୈଥିଲ୍ଯାନ୍ମମ ଦୁର୍ମତେଃ
ମୋର ଅବହେଳା ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଗୋତିଏ ଦିନ ଗୋତ୍ର ନାଶ ହେବ।
ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ତଥା କ୍ଷିପ୍ରଂ ଗୌତମାଯ ନିେଵେଦିତମ୍ 7.3.2.
ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଏଭଳି ଭାବରେ ଶୀଘ୍ର ଗୌତମଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଆଗଲା।
ଵତ୍ସ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ବେଟା, ତୁମେ ଘରକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ସୋଽପି ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଗୁରୁଂ ପ୍ରତି
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତେନୈଵ ପରିପୂର୍ଣତ୍ଵଂ ଜାତଂ ମେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହୋଇଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଉତ୍ତଂକ ଉଵାଚ କିଂଚିଦ୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ସ୍ଵାମିନ୍ସନ୍ତୋଷୋ ଜାଯତେ ମମ
ଉତ୍ତଙ୍କ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅଛି; ଏଥିରେ ମୋର ସନ୍ତୋଷ ମିଳିଛି।
ନେଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଧନଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସୁଖଂ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଆପଣ ସୁଖରେ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ସୋଽପି ମାତରଂ ଚାଭ୍ଯଭାଷତ
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି କଥା ପରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମଦଯନ୍ତୀ ପ୍ରିଯା ତସ୍ଯ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ମଦୟନ୍ତୀ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଯିଏ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କୁଣ୍ଡଲେଽଥାନଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମଦଯଂତ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁତ୍ରକ
ପୁଅ, ମଦୟନ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ ଶୀଘ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ଆଣ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯା ସ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଵରଂ ତଦା
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ତଦା ଵିପ୍ରଂ ଭକ୍ଷଣାର୍ଥମୁପସ୍ଥିତମ୍ 7.3.2.
ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ସେଇ ସମୟରେ କହିଲେ।
ଦେହି ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ତାତ ଦତ୍ତ୍ଵାଽହଂ ଗୁରଵେ ପୁନଃ
ପ୍ରିୟ, ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ; ମୁଁ ଏହା ନେଇ ପୁଣି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି।
ତାଂ ତ୍ଵମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଜୀଵିତଵ୍ଯଭଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜୀବନର ଭୟରୁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚ।
ଯାଚ୍ଯତାଂ ମମ ଵାକ୍ଯେନ ସା ତେ ଦାସ୍ଯତି କୁଣ୍ଡଲେ
ମୋର କଥା ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର; ସେ ତୁମକୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେବେ।
ଦେହି ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ଦେଵି ସୌଦାସସ୍ତ୍ଵାଂ ସମାଦିଶତ୍
ଦେବୀ, ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ; ସୌଦାସ ତୁମକୁ ଏହି ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଭିଜ୍ଞାନଂ ତ୍ଵମାନୀଯ ନୃପସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜ ଦର୍ଶଯ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜାଙ୍କ ପରିଚୟଚିହ୍ନ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଖା।
ସ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଂ ଭୂପମଭିଜ୍ଞାନମଯାଚତ
ସେ ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପରିଚୟଚିହ୍ନ ଚାହିଲେ।
ଗତ୍ଵୈଵଂ ବ୍ରୂହି ତାଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ମମ ଵାକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯାଇ ସେ ସାଧ୍ବୀଙ୍କୁ ଏମିତି କହ; ମୋର କଥା ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚା।
ତତୋଽସୌ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଗୃହ୍ଣ ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ଦ୍ଵିଜ
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ କହିଲେ, 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ନିଅ।'
ଏତେ ଚ ଵାଂଛତେ ନିତ୍ଯଂ ତକ୍ଷକୋ ଦ୍ଵିଜ କୁଣ୍ଡଲେ କୌତୁକାତ୍ପୁନରାଗତ୍ଯ ରାଜାନଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍॥7.3.2.
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତକ୍ଷକ ସବୁବେଳେ ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ଚାହେ; ଉତ୍ସୁକତାରୁ ସେ ପୁଣି ଫେରି ରାଜାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଅଭିଜ୍ଞାନାନ୍ମଯା ଭୂପ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଦୀପ୍ତକୁଣ୍ଡଲେ
ହେ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ଉଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ଆସିଲା, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିପାରିଲି।
କୌତୁକାଦ୍ଵଦ ମେ ରାଜନ୍ସ୍ଵକାର୍ଯେ ଚ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍
ମୋତେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ରାଜା, ଆମେ କିଛି ଜିଜ୍ଞାସା ରହିଛି, ଏବଂ ତୁମର ଅବସ୍ଥା କେମିତି ଅଛି ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ କହ।
ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦୁର୍ଗତିଦାଃ ସଦ୍ଯୋ ମମ ଯଥା ପୁରା
ଯେମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବବେଳେ ଯେପରି ମୋ ପାଇଁ ତକ୍ଷଣାତ୍ ଏମିତି ହେଲେ।
ଏତାଵାନ୍ମମ ଶାପୋଽଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏତେ ମାତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପ ଅଟେ।