ବ୍ରୂହି କାର୍ଯଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପି ଜୀଵିତମାତ୍ମନଃ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କହନ୍ତୁ କଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯଦି ଏହା ଆପଣଙ୍କର ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥାଏ ମଧ୍ୟ।
ଅଗାଧଂ ନନ୍ଦିନୀ ତତ୍ର ପତିତା ଧେନୁରୁତ୍ତମା ॥ 7.3.1.
ସେଠାରେ ନନ୍ଦିନୀ ନାମକ ସେ ଉତ୍ତମ ଗାଈ ଗଭୀର ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଯତ୍ନାଦାକର୍ଷିତା ତସ୍ମାଦ୍ଭୂଯଃ ପତନଜାଦ୍ଭଯାତ୍
ପଡ଼ିଯିବା ଭୟରେ ତାକୁ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ଟାଣିକରି ବାହାର କରାଗଲା।
ତସ୍ମାତ୍କଞ୍ଚିନ୍ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତତ୍ର ପ୍ରେଷଯ ଭୂଧରମ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ସେଠାକୁ ପଠାନ୍ତୁ, ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତ୍ପ୍ରମାଣଂ ନଗଂ କଂଚିତ୍ପ୍ରେଷଯାମି ଵିଚିଂତ୍ଯ ଚ
ମୁଁ ଭାବିବା ପରେ ଯେଉଁ ପର୍ବତ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବ, ସେହି ପର୍ବତକୁ ପଠାଇବି।
ନ ସଂଖ୍ଯା ଵିଦ୍ଯତେଽଧସ୍ତାତ୍ତସ୍ଯ ପର୍ଵତସତ୍ତମ
ତଳେ କେତେ ଅଛି ତାହାର ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, ହେ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଭୂତ୍କୌତୂହଲଂ ତେନ ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ଏହା ଦେଖି ସେ ମନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଲା; ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିସ୍ତାରରେ କହ।
ଅହିଲ୍ଯା ଦଯିତା ତସ୍ଯ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଅହିଲ୍ୟା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ଶିଷ୍ଯାନଧ୍ଯାପଯାମାସ ସ ମୁନିଃ ଶତଶସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ସେ ମୁନି ଶତଶଃ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯାନ୍ଯୋଽପି ଚ ଯଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ।
ନ ତଂ ଵିସର୍ଜଯାମାସ ଜରଯାପି ପରିପ୍ଲୁତମ୍
ବୟସ୍କ ହୋଇଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ନାହିଁ।
ଜାତକାର୍ଯସମାଯୁକ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯାପାରଂଗତୋଽପି ସଃ
ସେ ଦେଶକାଳ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ପ୍ରଭୂତାନି ସମାଦାଯ ଆଶ୍ରମଂ ପରମଂ ଗତଃ
ଅନେକ ଜିନିଷ ନେଇ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
କାଷ୍ଠଲଗ୍ନାଂ ତଦା ଶ୍ଵେତାଂ ଜଟାମେକାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ
ସେ ସମୟରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଶ୍ୱେତ ଜଟା କାଠରେ ଲଗା ଅଛି।
ଧିଗ୍ଧିଙ୍ମେ ଜୀଵିତଂ ନଷ୍ଟଂ କୁତଃ କାର୍ଯରତସ୍ଯ ଚ
ହାୟ, ମୋର ଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହେଲା—କିପରି ଏହିପରି ଘଟଣା କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବା ମୋ ପାଇଁ ହେଲା?
ଭଵିଷ୍ଯତି କୁଲଚ୍ଛେଦଃ ଶୈଥିଲ୍ଯାନ୍ମମ ଦୁର୍ମତେଃ
ମୋର ଅବହେଳା ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଗୋତିଏ ଦିନ ଗୋତ୍ର ନାଶ ହେବ।
ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ତଥା କ୍ଷିପ୍ରଂ ଗୌତମାଯ ନିେଵେଦିତମ୍ 7.3.2.
ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଏଭଳି ଭାବରେ ଶୀଘ୍ର ଗୌତମଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଆଗଲା।
ଵତ୍ସ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ବେଟା, ତୁମେ ଘରକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ସୋଽପି ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଗୁରୁଂ ପ୍ରତି
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତେନୈଵ ପରିପୂର୍ଣତ୍ଵଂ ଜାତଂ ମେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହୋଇଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଉତ୍ତଂକ ଉଵାଚ କିଂଚିଦ୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ସ୍ଵାମିନ୍ସନ୍ତୋଷୋ ଜାଯତେ ମମ
ଉତ୍ତଙ୍କ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅଛି; ଏଥିରେ ମୋର ସନ୍ତୋଷ ମିଳିଛି।
ନେଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଧନଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସୁଖଂ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଆପଣ ସୁଖରେ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ସୋଽପି ମାତରଂ ଚାଭ୍ଯଭାଷତ
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି କଥା ପରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମଦଯନ୍ତୀ ପ୍ରିଯା ତସ୍ଯ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ମଦୟନ୍ତୀ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଯିଏ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କୁଣ୍ଡଲେଽଥାନଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମଦଯଂତ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁତ୍ରକ
ପୁଅ, ମଦୟନ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ ଶୀଘ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ଆଣ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯା ସ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଵରଂ ତଦା
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ତଦା ଵିପ୍ରଂ ଭକ୍ଷଣାର୍ଥମୁପସ୍ଥିତମ୍ 7.3.2.
ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ସେଇ ସମୟରେ କହିଲେ।
ଦେହି ମେ କୁଣ୍ଡଲେ ତାତ ଦତ୍ତ୍ଵାଽହଂ ଗୁରଵେ ପୁନଃ
ପ୍ରିୟ, ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ; ମୁଁ ଏହା ନେଇ ପୁଣି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି।
ତାଂ ତ୍ଵମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଜୀଵିତଵ୍ଯଭଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜୀବନର ଭୟରୁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚ।
ଯାଚ୍ଯତାଂ ମମ ଵାକ୍ଯେନ ସା ତେ ଦାସ୍ଯତି କୁଣ୍ଡଲେ
ମୋର କଥା ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର; ସେ ତୁମକୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେବେ।