ଆରୋପ୍ଯ ଶୂଦ୍ରାଂ ଶଯନେ ଵିପ୍ରୋ ଗଚ୍ଛେଦଧୋଗତିମ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଣେ ଶୂଦ୍ରା ନାରୀକୁ ନିଜ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖନ୍ତି, ସେ ଅଧୋଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଦୈଵପିତ୍ର୍ଯାତିଥେଯାନି ତତ୍ପ୍ରଧାନାନି ଯସ୍ଯ ତୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା, ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ମନେ କରାଯାଏ—
ଜାମଯୋ ଯାନି ଗେହାନି ଶପଂତ୍ଯପ୍ରତିପୂଜିତାଃ
ଘରରେ ଯଦି ଜଣେ ଜଣେ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀମାନେ ଯଥାଯଥ ଆଦର ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଶାପ ଦିଅନ୍ତି।
ତଦଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯାଃ ସୁଵାସିନ୍ଯୋ ଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନାଶନୈଃ
ସେହିପାଇଁ, ସେମାନେ ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନର ସହିତ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଯତ୍ର ନାର୍ଯଃ ପ୍ରମୁଦିତା ଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନାଶନୈଃ
ଯେଉଁଘରେ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଖୁସି ରହନ୍ତି—
ଯତ୍ର ତୁଷ୍ଯତି ଭର୍ତ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତ୍ରିଯା ଭର୍ତା ଚ ତୁଷ୍ଯତି 4.1.40.
ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପତି ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଏବଂ ପତି ମଧ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ—
ଅହୁତଂ ଚ ହୁତଂ ଚୈଵ ପ୍ରହୁତଂ ପ୍ରାଶିତଂ ତଥା
ଅପ୍ରଦତ୍ତ, ପ୍ରଦତ୍ତ, ଭଲଭାବରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଓ ଭୋଜିତ ଦାନ—
ଜପୋଽହୁତୋହୁତୋ ହୋମଃ ପ୍ରହୁତୋ ଭୌତିକୋ ବଲିଃ
ଯଜ୍ଞରେ ଅପ୍ରଦତ୍ତ ହେଉଛି ଜପ, ଅଗ୍ନିକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ହେଉଛି ପ୍ରଦତ୍ତ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ହେଉଛି ଭଲଭାବରେ ପ୍ରଦତ୍ତ, ଓ ଭୋଜନ ଦିଆଯାଇଥିବା ହେଉଛି ଭୌତିକ ବଳି।
ପଂଚଯଜ୍ଞାନିମାନ୍କୁର୍ଵନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନାଵସୀଦତି
ଏହି ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ଅପମାନରେ ପଡ଼ନାହାନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କୁଶଲଂ ପୃଚ୍ଛେଦ୍ବାହୁଜାତମନାମଯମ୍
ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜାତମାତ୍ରଃ ଶିଶୁସ୍ତାଵଦ୍ଯାଵଦଷ୍ଟୌ ସମାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ଆଠ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିଶୁ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ଭରଣଂ ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟାଦୃଷ୍ଟଫଲୋଦଯମ୍
ନିର୍ଭରଶୀଳମାନେ ପାଇଁ ଜୀବିକା ଦେବାରେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।
ମାତାପିତାଗୁରୁପତ୍ନୀଃ ତ୍ଵପତ୍ଯାନି ସମାଶ୍ରିତାଃ
ମାଆ, ବାପା, ଗୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେ ଯଥାଯଥ ଦେଖାଶୁଣା ପାଇଁ।
ସ ଜୀଵତି ପୁମାନ୍ଯୋଽତ୍ର ବହୁଭିଶ୍ଚୋପଜୀଵ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ସେଉଁଠି ସେ ପ୍ରକୃତରେ ବଞ୍ଚିଥାଏ।
ଦୀନାନାଥଵିଶିଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ଦାତଵ୍ଯଂ ଭୂତିକାମ୍ଯଯା
ଦୁଃଖୀ, ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ବିଶିଷ୍ଟମାନେ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିଭାଗଶୀଲସଂଯୁକ୍ତୋ ଦଯାଵାଂଶ୍ଚ କ୍ଷମାଯୁତଃ 4.1.40.
ଯେଉଁଠାରେ ବଣ୍ଟନରେ ନ୍ୟାୟ, ଦୟା ଓ କ୍ଷମା ଥାଏ—
ଶର୍ଵରୀମଧ୍ଯ ଯାମୌ ଯୌ ହୁତଶେଷଂ ଚ ଯଦ୍ଧଵିଃ
ରାତିର ଦୁଇଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ହବିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ—
ନଵୈତାନି ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ କାର୍ଯାଣ୍ଯଭ୍ଯାଗତେ ସଦା
ଏହି କାମଗୁଡ଼ିକ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଥି ଆସିଲେ କେବେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥାନମିହାଯାତ ସସ୍ନେହଂ ପୂର୍ଵଭାଷଣମ୍
ଏଠାରେ ଅତିଥିକୁ ଦେଖି ଉଠିବା, ସ୍ନେହରେ ସାମ୍ନାକୁ ଯିବା ଓ ପ୍ରଥମେ କଥା କହିବା—
ତଥେଷଦ୍ଵ୍ଯଯଯୁକ୍ତାନି କାର୍ଯାଣ୍ଯେତାନି ଵୈ ନଵ
ଏହି ନବଟି କାମ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ କରିବା ଦରକାର।
ଶଯ୍ଯାତୃଣଜଲାଭ୍ଯଂଗ ଦୀପା ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯ ସିଦ୍ଧିଦାଃ
ଶୋଇବା ପାଇଁ ଛାନ, ତର, ପାଣି, ତେଲ ଲଗାଇବା ଓ ଦୀପ—ଏଗୁଡ଼ିକ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ସଫଳତା ଦିଏ।
ପୈଶୁନ୍ଯଂ ପରଦାରାଶ୍ଚ ଦ୍ରୋହଃ କ୍ରୋଧାନୃତାପ୍ରିଯମ୍
ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା, ପରସ୍ତ୍ରୀ, ଦ୍ରୋହ, କ୍ରୋଧ, ମିଥ୍ୟା କଥା, କଠୋର ଭାଷଣ—
ନଵାଵଶ୍ଯକକର୍ମାଣି କାର୍ଯାଣି ପ୍ରତିଵାସରମ୍
ନବଟି ଆବଶ୍ୟକ ଦୈନିକ କାମ ପ୍ରତିଦିନ କରିବା ଦରକାର।
ଵେଶ୍ଵଦେଵଂ ତଥାତିଥ୍ଯଂ ନଵମଂ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ଗୃହଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ଅତିଥି ସେବା ଓ ନବମ ହେଉଛି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ।
ଜନ୍ମର୍କ୍ଷଂ ମୈଥୁନଂ ମଂତ୍ରୋ ଗୃହଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ଚ ଵଂଚନମ୍
ଜନ୍ମତିଥି, ମିଳନ, ମନ୍ତ୍ର, ଘରର ଗୁପ୍ତ କଥା ଖୋଲିଦେବା ଓ ଠକେଇ—
ନଵୈତାନି ପ୍ରକାଶ୍ଯାନି ରହଃ ପାପମକୁତ୍ସିତମ୍ କନ୍ଯାଦାନଂ ଗୁଣୋତ୍କର୍ଷୋ ନାନ୍ଯତ୍କେନାପି କୁତ୍ରଚିତ୍ ।। 4.1.40.
ଏହି ନବଟି କଥା କେବେ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଗୁପ୍ତ ପାପକୁ କେବେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କନ୍ୟା ଦାନ ଓ ଗୁଣର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଖୋଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପାତ୍ର ମିତ୍ର ଵିନୀତେଷୁ ଦୀନାନାଥୋପକାରିଷୁ
ଯୋଗ୍ୟ, ବନ୍ଧୁ, ଶିଷ୍ଟ, ଦୁଃଖୀ ଓ ଅନାଥଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ—
ନିଷ୍ଫଲଂ ନଵସୂତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଚାଟଚାରଣତସ୍କରେ
ଚାଟୁକାର, ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁରୁଥିବା ଓ ଚୋରଙ୍କୁ ନୂତନ ଜିନିଷ ଦେଲେ କୌଣସି ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଆପସ୍ତ୍ଵପି ନ ଦେଯାନି ନଵଵସ୍ତୂନି ସର୍ଵଥା
ପାଣି ମଧ୍ୟ ନୂତନ ଦାନ ଭାବେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ୍ଯାସାଧୀକୁଲଵୃତ୍ତିଂ ଚ ନିକ୍ଷେପଂ ସ୍ତ୍ରୀଧନଂ ସୁତମ୍
ଅମାନତ, ନିର୍ଭର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା, ରଖିଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି, ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କ ଧନ ଓ ପୁଅ—