କିଂ ବିଭେତି ନରୋ ଧୀରଃ କୃତାଦଘଶିଲୋଚ୍ଚଯାତ୍
ଏତେ ପାପ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଲୋକ କାହିଁକି ଡରିବେ?
କ୍ଵାଵିମୁକ୍ତଂ ମହାଲିଂଗଂ ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲୋଦଯମ୍
ଅବିମୁକ୍ତ କେଉଁଠି, ସେଇ ମହାଲିଙ୍ଗ କେଉଁଠି, ଯାହା ଚାରି ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ?
ଅଵିମୁକ୍ତେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଶ୍ଵେଶସମଧିଷ୍ଠିତେ
ଅବିମୁକ୍ତ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ ବସିଛନ୍ତି—
ଦ୍ରଷ୍ଟାରମଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦଂଡଧରୋ ଯମଃ
ଅବିମୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବା ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ—
ଧନ୍ଯଂ ତନ୍ନେତ୍ରନିର୍ମାଣଂ କୃତକୃତ୍ଯୌ ତୁ ତୌ କରୌ
ଯେ ଚକ୍ଷୁ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରେ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ; ଏବଂ ଯେ ହାତ ଏହି କାମ କରେ, ସେମାନେ ସଫଳ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯମଵିମୁକ୍ତେଶଂ ଯୋ ଜପେନ୍ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଯିଏ ନିୟମିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ଅବିମୁକ୍ତଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—
ଅଵିମୁକ୍ତଂ ମହାଲିଂଗଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗ୍ରାମାଂତରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
—ଅବିମୁକ୍ତରେ ମହାଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି, ପରେ ଅନ୍ୟ ଗାଁକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଅଥୋ କିମସି ଶୁଶ୍ରୂଷୁଃ କଥଯିଷ୍ଯାମି ତତ୍ପୁନଃ
ଏବେ, ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ତେଣୁ ପୁଣିଥରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଅତୀଵ ସୁଶ୍ରୁତେ ଜାତେ ତଥାପି ନ ଧିନୋମ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ବହୁତ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛ, ତଥାପି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦୋଷ ଦେଉନି।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚାପ୍ଯଵିମୁକ୍ତକମ୍
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଅବିମୁକ୍ତ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ର—
ସ୍ଵଶ୍ରେଯୋ ଦାତୁରେତସ୍ଯା ଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ମହାମତେ
—ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ଅବିମୁକ୍ତକୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସମୀହିତାର୍ଥ ସଂସିଦ୍ଧିର୍ଲଭ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଭାରତଃ
ହେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଭାରତ, ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ, ତାହା ସଫଳ ହୁଏ।
ଶ୍ରୁତିଵର୍ତ୍ମଜୁଷଃ ପୁଂସଃ ସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ନଶ୍ଯତୋ ମୁନେ
ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରର ମାର୍ଗ ଅନୁସରେ, ହେ ମୁନି, ନିଷିଦ୍ଧ ବସ୍ତୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାଙ୍କର ନାଶ ହୁଏ।
ଵର୍ଜିତସ୍ଯ ଵିଧାନେନ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ଯାକରଣେନ ଵୈ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଅନୁସରଣ ନ କଲେ କିମ୍ବା ଯାହା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ସେଥିରେ ଅବହେଳା କଲେ—
ନିଷିଦ୍ଧାଚରଣଂ ତସ୍ମାତ୍କଥଯିଷ୍ଯେ ତଵାଗ୍ରତଃ
—ଏବଂ ନିଷିଦ୍ଧ କାମ କଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହା ତୁମ ସାମ୍ନାରେ କହିବି।
ପଲାଂଡୁଂ ଵିଡ୍ଵରାହଂ ଚ ଶେଲୁଂ ଲଶୁନ ଗୃଂଜନେ
ପିଆଜ, ବନଶୁକୁର ମାଂସ, କଣ୍ଟାଳିଆ, ରସୁଣ, ଗୁଞ୍ଜନା ଗଛ—
ଵ୍ରଶ୍ଚନାନ୍ଵୃକ୍ଷନିର୍ଯାସାନ୍ପାଯସାପୂପଶଷ୍କୁଲୀଃ 4.1.40.
—ମୂଳା, ଗଛର ରସ, ଖୀର, ପିଠା, ଶଶ୍କୁଳୀ—
ପଯ ଐକଶଫଂ ହେଯଂ ତଥା କ୍ରାମେଲକାଵିକମ୍
—ଖୀର, ଏକ-ନଖୀ ପଶୁ, କ୍ରାନ୍ତି ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲୀ ହାଁସ—
ଟିଟ୍ଟିଭଂ କଲଵିଂକଂ ଚ ହଂସଂ ଚକ୍ରଂ ପ୍ଲଵଂବକମ୍
—ଟିଟିଭା, କଳବିଙ୍କା, ହଁସ, ଚକ୍ରବାକ, ପ୍ଲବଙ୍ଗବକ—
ଜାଲପାଦାନ୍ଖଂଜରୀଟାନ୍ବୁଡିତ୍ଵା ମତ୍ସ୍ଯଭକ୍ଷକାନ୍
—ଜାଲାପାଦୀ ପକ୍ଷୀ, ଖଞ୍ଜରୀଟା, ବୁଡିତ୍ବା, ମାଛ ଖାଉଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ—
ହଵ୍ଯକଵ୍ଯନିଯୁକ୍ତୌ ତୁ ଭକ୍ଷ୍ଯୌ ପାଠୀନରୋହିତୌ
—ପାଠୀନ ଏବଂ ରୋହିତ ମାଛ, ଯାହା ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ—
ଶ୍ଵାଵିଦ୍ଗୋଧେ ପ୍ରଶସ୍ତେ ଚ ଜ୍ଞାତାଶ୍ଚ ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ
—ବନଶୁଆ, ଗୋଧି, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ମଧ୍ୟରୁ ଚିହ୍ନଟ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ।
ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ପଶୁହିଂସା ଯା ସା ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯା ନେତରା କ୍ଵଚିତ୍
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପଶୁ ବଳି ଦିଆଯାଇଥିଲେ, ସେଥିରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରେ ଏହା କେବେ ଭଲ ନୁହେଁ।
ପ୍ରାଣାତ୍ଯଯେ କ୍ରତୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଭୈଷଜେ ଵିପ୍ରକାମ୍ଯଯା
ଜୀବନ ଭୟ, ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃ ତର୍ପଣ, ଔଷଧ ପାଇଁ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ—
ନ ତାଦୃଶଂ ଭଵେତ୍ପାପଂ ମୃଗଯାଵୃତ୍ତିକାଂକ୍ଷିଣଃ
ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେପରି ଅପରାଧ ହୁଏ, ଶିକାର କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସେପରି ପାପ ନାହିଁ।
ମଖାର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସୃଷ୍ଟାଃ ପଶୁ ଦ୍ରୁମ ମୃଗୌଷଧୀଃ
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ପଶୁ, ଗଛ, ମୃଗ ଓ ଔଷଧୀ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ପିତୃଦେଵକ୍ରତୁକୃତେ ମଧୁପର୍କାର୍ଥମେଵ ଚ 4.1.40.
ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରତୁ ଓ ମଧୁପର୍କ ଦାନ ପାଇଁ ଏହା ହୋଇଥାଏ।
ଯୋ ଜଂତୂନାତ୍ମପୁଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ହିନସ୍ତି ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଯିଏ ନିଜ ଶରୀର ପୋଷଣ ପାଇଁ ଜୀବକୁ ମାରେ, ଏବଂ ଅବିବେକୀ ଅଟୁଟିଥାଏ—
ଭୋକ୍ତାନୁମଂତା ସଂସ୍କର୍ତା କ୍ରଯିଵିକ୍ରଯି ହିଂସକାଃ
ଯିଏ ଖାଏ, ଅନୁମତି ଦିଏ, ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ, କିଣେ, ବିକ୍ରି କରେ, କିମ୍ବା ମାରେ—
ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦମଶ୍ଵମେଧେନ ଶତଂ ଵର୍ଷାଣି ଯୋ ଯଜେତ୍
ଯିଏ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶତବର୍ଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରେ—