ନିଜମୂର୍ତିମଯଂ ଲିଂଗମଵିଜ୍ଞାତଂ ଵିଧେରପି
ତାଙ୍କର ନିଜ ଆକୃତିରୁ ତିଆରି ଏକ ଲିଙ୍ଗ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଜଣା ଥିଲା, ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।
ଵିପନ୍ନାନାଂ ଚ ଜଂତୂନାଂ ଦାତୁଂ ନୈଃଶ୍ରେଯସୀଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀ ଦେବାକୁ।
ମଂଦରାଦ୍ରିଗତେନାପି କ୍ଷେତ୍ରଂ ନୈତତ୍ପିନାକିନା
ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ପିନାକୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ପୁରା ନଂଦଵନଂ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରମେତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ପୂର୍ବେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନନ୍ଦବନ ନାମରେ ଡାକାଯାଉଥିଲା।
ନାମାଵିମୁକ୍ତମଭଵଦୁଭଯୋଃ କ୍ଷେତ୍ରଲିଂଗଯୋଃ
'ଅବିମୁକ୍ତ' ନାମ ଦୁଇଁ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଲିଙ୍ଗ, ଉପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରେଽଵିମୁକ୍ତକେ
ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଦେଖି।
ଅର୍ଚଂତି ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵେଶଂ ଵିଶ୍ଵେଶୋର୍ଚତି ଵିଶ୍ଵକୃତ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ପୁରା ନ ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗଂ କସ୍ଯଚିତ୍କେନଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ପୁରୁଣା କାଳରେ କେହି କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିନଥିଲେ।
ଆକାରମଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଚ୍ଯୁତାଦଯଃ
ଯେଉଁଠି ଆକାରରେ କେବେ ଅଲଗା ହେଉନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖିଥିଲେ—
ଆଦିଲିଂଗମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତମଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ମହତ୍ 4.1.39.
ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ମୂଳ ଲିଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଅବିମୁକ୍ତ ନାଥ, ମହାପ୍ରଭୁ।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ ନାମାପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜନ୍ମାର୍ଜିତାଦଘାତ୍
‘ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର’ ନାମଟି କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମରୁ ଜମା ହୋଇଥିବା ପାପ ଦୂର ହୁଏ।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଦୂରଗତୋପି ଚ
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ମନେ କଲେ—
ଅଵିମୁକ୍ତେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରେଽଵିମୁକ୍ତମଵଲୋକ୍ଯ ଚ
ଅବିମୁକ୍ତ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଅବିମୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—
ଯତ୍କୃତଂ ଜ୍ଞାନଵିଭ୍ରଂଶାଦେନଃ ପଂଚସୁ ଜନ୍ମସୁ
ପାଞ୍ଚଟି ଜନ୍ମରେ ଜ୍ଞାନ ହରାଇ ଯେଉଁ ପାପ କରାଯାଇଥିଲା—
ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହାଲିଂଗମଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହାଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ ଜଣେ ମଣିଷ—
ସ୍ତୁତ୍ଵା ନତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାମତି
ଯେଉଁଠି ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ଯେତେ ବୁଝିପାରିବେ, ସେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କରି, ଶିର ନମାଇ, ପୂଜା କରି—
ଅନାଦିମଦିଦଂ ଲିଂଗଂ ସ୍ଵଯଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରାର୍ଚିତମ୍
ଏହି ଆଦିହୀନ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ ପୂଜନ୍ତି।
ସଂତି ଲିଂଗାନ୍ଯନେକାନି ପୁଣ୍ଯେଷ୍ଵାଯତନେଷୁ ଚ
ପବିତ୍ର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକରେ ଅନେକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
କୃଷ୍ଣାଯାଂ ମାଘଭୂତାଯାମଵିମୁକ୍ତେଶ ଜାଗରାତ୍
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣାପକ୍ଷର ରାତିରେ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଜାଗିଥାନ୍ତି।
ନାନାଯତନଲିଂଗାନି ଚତୁର୍ଵର୍ଗପ୍ରଦାନ୍ଯପି 4.1.39.
ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ଦିରର ଲିଙ୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
କିଂ ବିଭେତି ନରୋ ଧୀରଃ କୃତାଦଘଶିଲୋଚ୍ଚଯାତ୍
ଏତେ ପାପ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଲୋକ କାହିଁକି ଡରିବେ?
କ୍ଵାଵିମୁକ୍ତଂ ମହାଲିଂଗଂ ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲୋଦଯମ୍
ଅବିମୁକ୍ତ କେଉଁଠି, ସେଇ ମହାଲିଙ୍ଗ କେଉଁଠି, ଯାହା ଚାରି ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ?
ଅଵିମୁକ୍ତେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଶ୍ଵେଶସମଧିଷ୍ଠିତେ
ଅବିମୁକ୍ତ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ ବସିଛନ୍ତି—
ଦ୍ରଷ୍ଟାରମଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦଂଡଧରୋ ଯମଃ
ଅବିମୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବା ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ—
ଧନ୍ଯଂ ତନ୍ନେତ୍ରନିର୍ମାଣଂ କୃତକୃତ୍ଯୌ ତୁ ତୌ କରୌ
ଯେ ଚକ୍ଷୁ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରେ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ; ଏବଂ ଯେ ହାତ ଏହି କାମ କରେ, ସେମାନେ ସଫଳ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯମଵିମୁକ୍ତେଶଂ ଯୋ ଜପେନ୍ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଯିଏ ନିୟମିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ଅବିମୁକ୍ତଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—
ଅଵିମୁକ୍ତଂ ମହାଲିଂଗଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗ୍ରାମାଂତରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
—ଅବିମୁକ୍ତରେ ମହାଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି, ପରେ ଅନ୍ୟ ଗାଁକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଅଥୋ କିମସି ଶୁଶ୍ରୂଷୁଃ କଥଯିଷ୍ଯାମି ତତ୍ପୁନଃ
ଏବେ, ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ତେଣୁ ପୁଣିଥରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଅତୀଵ ସୁଶ୍ରୁତେ ଜାତେ ତଥାପି ନ ଧିନୋମ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ବହୁତ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛ, ତଥାପି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦୋଷ ଦେଉନି।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚାପ୍ଯଵିମୁକ୍ତକମ୍
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଅବିମୁକ୍ତ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ର—