ଯଦି ସା ପତିହଂତ୍ରୀ ସ୍ଯାଦ୍ଦୂରତସ୍ତାଂ ତ୍ଯଜେତ୍ସୁଧୀଃ ନିତଂବିନୀ କୀର୍ତିମତୀ ତ୍ଯାଗେନ ପୃଥିଵୀତଲେ
ଯଦି ସେ ପତିହନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥାଏ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ କୀର୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
କଂକ ଜଂବୂକ ମଂଡୂକ ଵୃକ ଵୃଶ୍ଚିକ ଭୋଗିନଃ 4.1.37.
ହାତରେ କଂକ, ଜମ୍ବୁକ, ମାଣ୍ଡୁକ, ବୃକ, ବିଛା କିମ୍ବା ସାପ ଚିହ୍ନ ଥିଲେ—
ଶୁଭଦଃ ସରଲୋଂଗୁଷ୍ଠୋ ଵୃତ୍ତୋ ଵୃତ୍ତନଖୋ ମୃଦୁଃ
ଶୁଭ ଅଂଗୁଠି ସିଧା, ଗୋଲା, ଗୋଲା ନଖ ଓ ନରମ ହୋଇଥିବା ଭଲ।
ଅଂଗୁଲ୍ଯଶ୍ଚ ସୁପର୍ଵାଣୋ ଦୀର୍ଘାଵୃତ୍ତାଃ କ୍ରମାତ୍କୃଶାଃ
ଅଂଗୁଳିମାନେ ଭଲ ଯୋଡା, ଲମ୍ବା, ଗୋଲା ଏବଂ ଅନୁକ୍ରମରେ ସାରା ହୋଇଥାନ୍ତି।
ଅତିହ୍ରସ୍ଵାଃ କୃଶା ଵକ୍ରା ଵିରଲା ରୋଗହେତୁକାଃ
ଅତି ଛୋଟ, ପତଳା, ତେଢ଼ା କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଅଂଗୁଳିମାନେ ରୋଗ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଅରୁଣାଃ ସଶିଖାସ୍ତୁଂଗାଃ କରଜାଃ ସୁଦୃଶାଂଶୁଭାଃ
ନଖ ଲାଲ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଉଚ୍ଚ ଥିଲେ ସୁନ୍ଦର ହାତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ।
ନଖେଷୁ ବିଂଦଵଃ ଶ୍ଵେତାଃ ପ୍ରାଯଃ ସ୍ଯୁଃ ସ୍ଵୈରିଣୀ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ
ନଖରେ ଧଳା ଦାଗ ଅଧିକାଂଶ ଅସତୀ ନାରୀଙ୍କ ହାତରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଅଂତର୍ନିମଗ୍ନଵଂଶାସ୍ଥିଃ ପୃଷ୍ଠିଃ ସ୍ଯାନ୍ମାଂସଲା ଶୁଭା
ପୃଷ୍ଠ ଭାଗର ହାଡ଼ ଓ ଶିରା ଭିତରେ ଡୁବିଥିଲେ, ମାଂସଳ ହୋଇଥିଲେ ଏହା ଶୁଭ।
ଭୁଗ୍ନେନ ଵିନତେନାପି ସଶିରେଣାପି ଦୁଃଖିତା
ଯେଉଁ ଜଣେ ଭୁଜି ହୋଇଛନ୍ତି, ଗଲା ହେଉଛି ଅପରିସ୍ଥିତ, କିମ୍ବା ଗଲାରେ ବେଦନା ଅଛି, ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥାନ୍ତି।
ଶୁଷ୍କା ଶିରାଲା ରୋମାଢ୍ଯା ଵିଶାଲା କୁଟିଲାଶୁଭା
ଶୁଖିଲା, ଶିରା ଭରିତ, ଲୋମ ଥିବା, ଚଉଡ଼ା, ବାକ୍ର, ଅଶୁଭ ଗଲା।
ଶସ୍ତା ଗ୍ରୀଵା ତ୍ରିରେଖାଂକା ତ୍ଵଵ୍ଯକ୍ତାସ୍ଥିଃ ସୁସଂହତା
ଭଲ ଗଲାରେ ତିନିଟି ରେଖା ଥାଏ, ହାଡ଼ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ା ଥାଏ।
ସ୍ଥୂଲଗ୍ରୀଵା ଚ ଵିଧଵା ଵକ୍ରଗ୍ରୀଵା ଚ କିଂକରୀ 4.1.37.
ମୋଟା ଗଲା ଥିଲେ ସେ ବିଧବା, ବାକ୍ର ଗଲା ଥିଲେ ସେ ଦାସୀ।
ଚିବୁକଂଦ୍ଵଯଂଗୁଲଂ ଶସ୍ତଂ ଵୃତ୍ତଂ ପୀନଂ ସୁକୋମଲମ୍
ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା ଚିବୁକ ଭଲ, ଗୋଲାକାର, ଭରିତ ଓ ଅତି ସ୍ନିଗ୍ଧ।
ହନୁଶ୍ଚିବୁକସଂଲଗ୍ନା ନିର୍ଲୋମା ସୁଘନାଶୁଭା
ଚିବୁକ ସହିତ ଜଡ଼ିଥିବା ହନୁ, ଲୋମ ନଥିବା, ଭରିତ ଓ ଅଶୁଭ।
ଶସ୍ତୌ କପୋଲୌ ଵାମାକ୍ଷ୍ଯାଃ ପୀନୌ ଵୃତ୍ତୌ ସମୁନ୍ନତୌ
ସୁନ୍ଦରୀର ଗାଲ ଭଲ—ଭରିତ, ଗୋଲାକାର ଓ ଉତ୍ତଳ।
ସମଂ ସମାଂସଂ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ସ୍ଵାମୋଦଂ ଵର୍ତୁଲଂ ମୁଖମ୍
ମୁହଁ ସମ, ମାଂସ ଭରିତ, ଅତି ସ୍ନିଗ୍ଧ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଗୋଲାକାର।
ପାଟଲୋ ଵର୍ତୁଲଃ ସ୍ନିଗ୍ଧୋ ଲେଖାଭୂଷିତମଧ୍ଯଭୂଃ
ପାଟଲ ରଙ୍ଗର, ଗୋଲାକାର, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ମଧ୍ୟରେ ରେଖା ଭୂଷଣ।
କୃଶଃ ପ୍ରଲଂବଃ ସ୍ଫୁଟିତୋ ରୂକ୍ଷୋ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯସୂଚକଃ
ପତଳା, ଲଟକିଥିବା, ଫାଟିଥିବା, କଠିନ—ଏହିଗୁଡିକ ଅଭାଗ୍ୟର ଚିହ୍ନ।
ମସୃଣୋ ମତ୍ତକାଶିନ୍ଯାଶ୍ଚୋତ୍ତରୋଷ୍ଠଃ ସୁଭୋଗଦଃ
ମଦମସ୍ତ ଓ ଚମକୁଥିବା ଜନନୀର ଉପର ଓଠ ମସୃଣ ଓ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ।
ଗୋକ୍ଷୀରସନ୍ନିଭାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଦଶନାଃ ଶୁଭାଃ
ତାଙ୍କର ବତିଶି ଦାନ୍ତ ଶୁଭ, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଗାଈ ଦୁଧ ପରି।
ପୀତାଃ ଶ୍ଯାଵାଶ୍ଚ ଦଶନାଃ ସ୍ଥୂଲାଦୀର୍ଘାଦ୍ଵିପଂକ୍ତଯଃ
ପିତା, କଳା, ମୋଟା, ଲମ୍ବା ଓ ଅସମ ଦାନ୍ତ।
ଅଧସ୍ତାଦଧିକୈର୍ଦଂତୈର୍ମାତରଂ ଭକ୍ଷଯେତ୍ସ୍ଫୁଟମ୍ 4.1.37.
ତଳ ଦାନ୍ତ ଅଧିକ ହେଲେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମାତାକୁ ଭକ୍ଷିବ।
ଗୋକ୍ଷୀରଵର୍ଣଵିଶଦେ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ୍ମଣୀ 4.1.37.
ଗାଈ ଦୁଧ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ, ଅତି ସ୍ନିଗ୍ଧ, କଳା ପାପୁଡ଼ି।
ରୋମଶେନ ଶିରାଲେନ ପ୍ରାଂଶୁନା ରୋଗିଣୀ ମତା ।। 4.1.37.
ଲୋମ ଭରିତ, ଶିରା ଭରିତ, ଉଚ୍ଚ—ଏପରି ଜନନୀକୁ ରୋଗିଣୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
କୃଷ୍ଣଃ ସ ଏଵ ଭର୍ତୃଘ୍ନ୍ଯାଃ ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ 4.1.37.
କଳା ଚିହ୍ନ ପତିଘାତିନୀ କିମ୍ବା ପରପୁରୁଷ ସହ ଯୋଗ ଥିବା ଜନନୀର ଚିହ୍ନ।
ସା ପତିଂ ହଂତି ଵର୍ଷେଣ ଯସ୍ଯା ମଧ୍ଯେ କୃକାଟିକମ୍ 4.1.37.
ଯାହାର ମୁହଁର ମଧ୍ୟରେ ତିଳ ଅଛି, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପତିକୁ ମାରିଦେଇଥାଏ।
ଅତଃ ସୁଲକ୍ଷଣା ଯୋଷା ପରିଣେଯା ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ 4.1.37.
ଏହିପରି, ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣବତୀ ଜନନୀକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପୁରୁଷମାନେ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।
ଲକ୍ଷଣାନି ମଯୋକ୍ତାନି ସୁଖାଯ ଗୃହମେଧିନାମ୍
ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସୁଖରେ ରହିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଲକ୍ଷଣ ଦରକାର, ସେଗୁଡିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଗାଂଧର୍ଵୋ ରାକ୍ଷସଶ୍ଚାପି ପୈଶାଚୋଽଷ୍ଟମ ଉଚ୍ଯତେ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ — ଗାନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ପୈଶାଚ ବିବାହକୁ ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟମ ପ୍ରକାର ବିବାହ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ।
ସ ବ୍ରାହ୍ମୋ ଵରମାହୂଯ ଯତ୍ର କନ୍ଯା ସ୍ଵଲଂକୃତା
ବ୍ରାହ୍ମ ବିବାହ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ଶୁଭ୍ର ଭାବରେ ସଜା ହୋଇଥିବା କନ୍ୟାକୁ ସମ୍ମାନରେ ଡାକାଯାଏ।