ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣମ୍

ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥପତ୍ତ୍ଯାଢ୍ଯା ସଂପଦୁଚ୍ଚା ଚ ସଂସ୍ଥିତା

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଏବଂ ସେନାରେ ପ୍ରଚୁର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଥିବା, ସେଇ ସହର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନୀ।

ସାନୂପଵେଷୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ସୁଵିଭକ୍ତଚତୁଷ୍ଟଯା

ସମସ୍ତଠାରେ ଭଲଭାବେ ବିଭାଜିତ ଚାରିଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ପଡ଼ୋସି ଅଛି।

ପଦ୍ମୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଶୁଭୋଦାଭିର୍ଵାପୀଭିରୁପଶୋଭିତା

ପଦ୍ମ ଫୁଲିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ସହର ଶୋଭିତ।

ଵୀଣାଵେଣୁମୃଦଂଗାଦିଶବ୍ଦୈରୁତ୍କୃଷ୍ଟତାଂ ଗତା। ଶାଲୈସ୍ତାଲୈର୍ନାଲିକେରୈଃ ପନସାମଲକୈସ୍ତଥା

ବୀଣା, ବାଁଶୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ମହାନ ହୋଇଯାଇଛି; ଶାଳ, ତାଳ, ନଡିଆ, ପନସ, ଆମଳକୀ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୋଭିତ।

ତଥୈଵାମ୍ରକପିତ୍ଥାଦ୍ଯୈରଶୋକୈରୁପଶୋଭିତା

ତେଣୁ ଆମ୍ବ, କପିଥ, ଅଶୋକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେଠା ଶୋଭିତ।

ମାଲତୀଜାତିବକୁଲପାଟଲୀନାଗଚଂପକୈଃ

ମାଲତୀ, ଯାତି, ବକୁଳ, ପାଟଳୀ, ନାଗ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛରେ ଘେରିଥିଲା।

ନିମ୍ବଜଂଵୀରକଦଲୀମାତୁଲିଂଗମହାଫଲୈଃ

ନିମ୍ବ, ଜାମ୍ବୀର, କଦଳୀ, ମାତୁଳିଙ୍ଗ ଓ ବଡ଼ ଫଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

ଦେଵତୁଲ୍ଯପ୍ରଭାଯୁକ୍ତୈର୍ନୃପପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂଯୁତା

ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଥିବା ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

ଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ସତ୍କଵିଭିର୍ଯୁକ୍ତା ବୃହସ୍ପତିସମୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ 2.8.1.

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ସମ୍ମାନିତ କବିମାନେ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଥିଲେ।

ଅଶ୍ଵୈରୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସ୍ତୁଲ୍ଯୈର୍ଦଂତିଭିର୍ଦିଗ୍ଗଜୈରିଵ

ଉଚ୍ଚଇଁଶ୍ରବାସ ସମାନ ଘୋଡ଼ା ଓ ଦିଗ୍ଗଜ ପରି ହାତୀମାନେ ଥିଲେ।

ଯସ୍ଯାଂ ଜାତା ମହୀପାଲାଃ ସୂର୍ଯଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵାଃ

ଯାହାର କୂଳରେ ସୂର୍ୟବଂଶର ରାଜାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।

ଯସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ପୁଣ୍ଯତୋଯା କୂଜଦ୍ଭୃଂଗଵିହଂଗମା

ଯାହାର ତୀରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଓ କୁହୁକୁହୁ କରୁଥିବା ମଧୁମକହି ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ରହନ୍ତି।

ଧର୍ମଦ୍ରଵପରୀତା ସା ଘର୍ଘରୋତ୍ତମସଂଗମା

ଧର୍ମର ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ନଦୀ ଉତ୍ତମ ଜଳରେ ବହୁଥିଲା।

ଦକ୍ଷିଣାଚ୍ଚରଣାଂଗୁଷ୍ଠାନ୍ନିଃସୃତା ଜାହ୍ନଵୀ ହରେଃ

ଯାହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଦଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ହରିଙ୍କ ଜାହ୍ନବୀ ନିଷ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।

ତସ୍ମାଦିମେ ପୁଣ୍ଯତମେ ନଦ୍ଯୌ ଦେଵନମସ୍କୃତେ

ଏହି ଦୁଇ ନଦୀ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

ତାମଯୋଧ୍ଯାମଥ ପ୍ରାପ୍ତୋଽଗସ୍ତ୍ଯଃ କୁମ୍ଭୋଦ୍ଭଵୋ ମୁନିଃ

ତାପରେ କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଆଗତ୍ଯ ତୁ ଇତଃ ସୋଽପି କୃଽତ୍ଵା ଯାତ୍ରାଂ କ୍ରମେଣ ଚ

ସେଠାରୁ ଆସି, ସେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।

ପୂଜଯିତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦେଵତାଃ ସକଲା ଅପି

ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।

କୃତକୃତ୍ଯୋର୍ଜ୍ଜିତାନନ୍ଦସ୍ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଦର୍ଶନାତ୍ 2.8.1.

ତୀର୍ଥର ମହିମା ଦେଖି, କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ସ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ଯାତ୍ରାଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି

ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ରହି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।

ତମାଯାଂତଂ ଵିଲୋକ୍ଯାଶୁ ବହୁଲାନନ୍ଦସୁନ୍ଦରମ୍

ସେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗିଲା।

ପରମାନଂଦସଂଦୋହଃ ସମଭୂତ୍ସାଂପ୍ରତଂ ତଵ

ସେ ସମୟରେ ତୁମ ମନରେ ପରମ ଆନନ୍ଦର ବଢ଼ିବା ଅନୁଭବ ହେଲା।

କସ୍ମାଦାନଂଦପୋଷୋଽଭୂତ୍ତଵ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵଦସ୍ଵ ମେ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଆନନ୍ଦର ପୋଷଣ କାହିଁକି ହେଲା? ମୋତେ କୁହ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଅହୋ ମହଦଥାଶ୍ଚର୍ଯ୍ଯଂ ଵିସ୍ମଯୋ ମୁନିସତ୍ତମ

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, ମୁନିମାନ୍ୟ ସାଧୁ, ଏହା ଏକ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ, ମୋତେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା।

ତସ୍ମାଦାନଂଦସଂଦୋହଃ ସମଭୂନ୍ମମ ସାଂପ୍ରତମ୍

ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୋ ମନରେ ଅନନ୍ଦର ଝରଣା ବହିଯାଇଛି।

ଅଯୋଧ୍ଯାଯା ମହାପୁର୍ଯା ମହିମାନଂ ଗୁଣାଧିକମ୍

ଅୟୋଧ୍ୟାର ଏହି ବଡ଼ ସହରର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହିମା ଓ ଅନେକ ଗୁଣ—

କଃ କ୍ରମସ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଯାଃ କାନି ତୀର୍ଥାନି କୋ ଵିଧିଃ ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଵଦତାଂ ଵର

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର କ୍ରମ କଣ? କେଉଁଠି କେଉଁ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଏହାର ନିୟମ କଣ? ଏହା ସବୁ ମୋତେ ଖୋଲା ଭାବରେ କହିଦିଅ, ବକ୍ତାମାନ୍ୟ।

ଦୃଶ୍ଯତେ ଯେନ ପୃଚ୍ଛା ତେ ହ୍ଯଯୋଧ୍ଯାମହିମାଶ୍ରିତା

ତୁମର ପ୍ରଶ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅୟୋଧ୍ୟାର ମହିମା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି।

ଅକାରୋ ବ୍ରହ୍ମ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯକାରୋ ଵିଷ୍ଣୁରୁଚ୍ଯତେ 2.8.1.

‘ଅ’ ଅକ୍ଷରକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଏବଂ ‘ୟ’ ଅକ୍ଷରକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।