ଅଧୀତେ ଗୁରୁଣା ହୂତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ମୈ ନିଵେଦଯେତ୍
ଗୁରୁଠାରୁ ଯାହା ଶିଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେଥିରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।
ଅଧ୍ଯାପ୍ଯାଧର୍ମତୋନାର୍ଥାତ୍ସାଧ୍ଵାପ୍ତଜ୍ଞାନଵିତ୍ତଦାଃ
ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବଳ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ମାତ୍ର ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ଧାରଯେନ୍ମେଖଲାଦଂଡୋପଵୀତାଜିନମେଵ ଚ
ମେଖଳା, ଦଣ୍ଡ, ଉପବୀତ ଓ ଏକ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିଯଵିଶାମାଦିମଧ୍ଯାଵସାନତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷକ୍ରମରେ କ୍ରମିକ ନିୟମ ରହିଛି।
ଵାଗ୍ଯତୋ ଗୁର୍ଵନୁଜ୍ଞାତୋ ଭୁଂଜୀତାନ୍ନମକୁତ୍ସଯନ୍
ମନ୍ତ୍ର ରଖି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଆହାର କରିବା ଉଚିତ; ଖାଦ୍ୟକୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନାରୋଗ୍ଯମନାଯୁଷ୍ଯମସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂଚାତିଭୋଜନମ୍
ଅତିରିକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ରୋଗ, ଅଲ୍ପ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଭାବ ହୁଏ।
ନ ଦ୍ଵିର୍ଭୁଂଜୀତ ଚୈକସ୍ମିନ୍ଦିଵା କ୍ଵାପି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ 4.1.36.
ଏକ ଦିନରେ କେଉଁସି ଜାଗାରେ ଦ୍ୱିଜ ଦୁଇଥର ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମଧୁମାଂସଂ ପ୍ରାଣିହିଂସାଂ ଭାସ୍କରାଲୋକନାଂଜନେ
ମଧୁ, ମାଂସ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରେ ହିଂସା, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ କାଜଳ ଲଗାଇବା—
ଔପନାଯନିକଃ କାଲୋ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ର ଵିଶାଂ ପରଃ
ଉପନୟନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ।
ଇତୋପ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵଂ ନ ସଂସ୍କାର୍ଯାଃ ପତିତା ଧର୍ମଵର୍ଜିତାଃ
ଏହା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ଏବଂ ନୀତିହୀନ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉପନୟନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାଵିତ୍ରୀପତିତୈଃ ସାର୍ଧଂ ସଂବଂଧଂ ନ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପାଳନରୁ ଚ୍ୟୁତ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵସୀରନ୍ନାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଶାଣ କ୍ଷୌମାଵିକାନି ଚ ଭଵେତ୍ତ୍ରିଵୃତ୍ସମାଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣା ଵିଶସ୍ତୁ ଶଣତାଂତଵୀ
ଉପବୀତ କ୍ରମରେ ଉନ, ଶଣ, କିମ୍ବା ଅବିକ ରେଶାରୁ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ୍। ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଶଣ ରେଶାରୁ, ତିଣି ଗୁଣା ଏବଂ ମସୃଣ ହେବା ଦରକାର।
ମୁଂଜାଭାଵେ ଵିଧାତଵ୍ଯା କୁଶାଶ୍ମଂତକବଲ୍ଵଜୈଃ
ମୁଞ୍ଜା ଘାସ ନଥିଲେ, କୁଶ, ଅଶ୍ମନ୍ତକ କିମ୍ବା ବଳ୍ବଜ ଘାସରୁ ଉପବୀତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉପଵୀତକ୍ରମେଣ ସ୍ଯାତ୍କାର୍ପାସଂ ଶାଣମାଵିକମ୍
ଉପବୀତ ପାଇଁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କପାସ, ଶଣ କିମ୍ବା ଉନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ବିଲ୍ଵପାଲାଶଯୋର୍ଦଂଡୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନୃପସ୍ଯ ତୁ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ବିଲ୍ବ କିମ୍ବା ପଳାଶ କାଠର ଦଣ୍ଡ ହେବା ଉଚିତ୍, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ—
ଆମୌଲିଂ ଵାଽଽଲଲାଟଂଵାଽଽନାସମୂର୍ଧ୍ଵପ୍ରମାଣତଃ
ଏହା ନାକରୁ ଉପରକୁ ମାପି, ମୁଣ୍ଡର ଶିରା କିମ୍ବା କପାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପରୀତ୍ଯାଗ୍ନିମୁପସ୍ଥାଯ ଦିଵାକରମ୍ 4.1.36.
ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ଉଚିତ୍।
ମାତୃମାତୃଷ୍ଵସୃସ୍ଵସୃପିତୃସ୍ଵସୃପୁରଃସରାଃ
ମାଆ, ମାମୁଁଘର ମାଆ, ଭଉଣୀ ଏବଂ ବାପାଘର ମାମୁଁଘର ମାଆଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ଯାଵଦ୍ଵେଦମଧୀତେ ଚ ଚରନ୍ଵେଦଵ୍ରତାନି ଚ
ଯେଉଁଯାଏଁ ସେ ବେଦ ପଢ଼େ ଏବଂ ବେଦାଧ୍ୟୟନର ନିୟମ ମାନେ—
ପ୍ରୋକ୍ତୋସାଵୁପକୁର୍ଵାଣୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତତ୍ର ନୈଷ୍ଠିକଃ
ସେ ଉପକୁର୍ବାଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଦ୍ୱିତୀୟଟିକୁ ନୈଷ୍ଠିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗୃହାଶ୍ରମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯଃ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଭାକ୍
ଯିଏ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୁଣିଥରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ—
ଅନାଶ୍ରମୀ ନ ତିଷ୍ଠେତ ଦିନମେକମପି ଦ୍ଵିଜଃ
ଦ୍ୱିଜ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ବିନା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜପଂ ହୋମଂ ଵ୍ରତଂ ଦାନଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ଜପ, ହୋମ, ବ୍ରତ, ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ପିତୃତର୍ପଣ—
ମେଖଲାଜିନଦଂଡାଶ୍ଚ ଲିଂଗଂ ସ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ମେଖଳା, ଅଜିନ ଏବଂ ଦଣ୍ଡ—ଏହିମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ।
ତ୍ରିଦଂଡାଦି ଯତେରୁକ୍ତମୁପଲକ୍ଷଣମତ୍ର ଵୈ
ଏଠାରେ ଯତିଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣମାନେ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଜୀର୍ଣଂ କମଂଡଲୁଂ ଦଂଡମୁପଵୀତାଜିନେ ଅପି
ପୁରୁଣା କମଣ୍ଡଳୁ, ଦଣ୍ଡ, ଉପବୀତ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ଥିବା ଉଚିତ।
ଵିଦଧ୍ଯାତ୍ଷୋଡଶେ ଵର୍ଷେ କେଶାଂତକର୍ମ ଚ କ୍ରମାତ୍ 4.1.36.
ଷୋଳ ରୁ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କେଶ କାଟିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତପୋ ଯଜ୍ଞ ଵ୍ରତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵସ୍ମାଚ୍ଛୁଭକର୍ମଣଃ
ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ ଓ ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଦାରଂଭେ ଵିସର୍ଗେ ଚ ଵିଦଧ୍ଯାତ୍ପ୍ରଣଵଂ ସଦା
ବେଦ ପଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ସଦା 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର।
ଵେଦସ୍ଯ ଵଦନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଗାଯତ୍ରୀ ତ୍ରିପଦା ପରା
ବେଦ ପାଠ କୁ 'ଗାୟତ୍ରୀ' ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନି ପଦର ଛନ୍ଦ।