ସ୍ପଂଦନାତ୍ପ୍ରାକ୍ପୁଂସଵନଂ ସୀମଂତୋନ୍ନଯନଂ ତତଃ
ଗର୍ଭରେ ଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପୁଂସବନ କରାଯାଏ, ତାପରେ ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ ହୁଏ।
ନାମାହ୍ନ୍ଯେକାଦଶେ ଗେହାଚ୍ଚତୁର୍ଥେମାସି ନିଷ୍କ୍ରମଃ
ଏକାଦଶ ଦିନରେ ଘରେ ନାମକରଣ କରାଯାଏ; ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ ଶିଶୁକୁ ବାହାରେ ନେଉଛନ୍ତି।
ଶମମେନୋ ଵ୍ରଜେଦେଵଂ ବୈଜଂ ଗର୍ଭଜମଵେ ଚ
ଶମ, ମେନା, ବୈଜ ଓ ଗର୍ଭଜ—ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକୁ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମେଥାଷ୍ଟମେଵାବ୍ଦେ ସାଵିତ୍ରୀଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋର୍ହତି
ସପ୍ତମ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାବିତ୍ରୀ ଉପନୟନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମତେଜୋଭିଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵିପ୍ରୋବ୍ଦେପଂଚମେର୍ହତି
ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷରେ ଉପନୟନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ମହାଵ୍ଯାହୃତିପୂର୍ଵଂ ଚ ଵେଦମଧ୍ଯାପଯେଦ୍ଗୁରୁଃ
ଗୁରୁ ମହାବ୍ୟାହୃତି ରେଖାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବେଦ ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା ଶୌଚଂ କୁର୍ଯାଦାଚମନଂ ତଥା 4.1.36.
ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଶୌଚ ଓ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵାଂବୁଦୈଵତୈର୍ମଂତ୍ରୈଃ ପ୍ରାଣାନାଯମ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ସ୍ନାନ କରି, ଜଳଦେବତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ସାବଧାନ ଭାବେ ପ୍ରାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାନଭିଵାଦଯେତ୍
ତାପରେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭିଵାଦନଶୀଲସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧସେଵାରତସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ନମସ୍କାରରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଥାଏ—
ଅଧୀତେ ଗୁରୁଣା ହୂତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ମୈ ନିଵେଦଯେତ୍
ଗୁରୁଠାରୁ ଯାହା ଶିଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେଥିରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।
ଅଧ୍ଯାପ୍ଯାଧର୍ମତୋନାର୍ଥାତ୍ସାଧ୍ଵାପ୍ତଜ୍ଞାନଵିତ୍ତଦାଃ
ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବଳ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ମାତ୍ର ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ଧାରଯେନ୍ମେଖଲାଦଂଡୋପଵୀତାଜିନମେଵ ଚ
ମେଖଳା, ଦଣ୍ଡ, ଉପବୀତ ଓ ଏକ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିଯଵିଶାମାଦିମଧ୍ଯାଵସାନତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷକ୍ରମରେ କ୍ରମିକ ନିୟମ ରହିଛି।
ଵାଗ୍ଯତୋ ଗୁର୍ଵନୁଜ୍ଞାତୋ ଭୁଂଜୀତାନ୍ନମକୁତ୍ସଯନ୍
ମନ୍ତ୍ର ରଖି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଆହାର କରିବା ଉଚିତ; ଖାଦ୍ୟକୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନାରୋଗ୍ଯମନାଯୁଷ୍ଯମସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂଚାତିଭୋଜନମ୍
ଅତିରିକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ରୋଗ, ଅଲ୍ପ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଭାବ ହୁଏ।
ନ ଦ୍ଵିର୍ଭୁଂଜୀତ ଚୈକସ୍ମିନ୍ଦିଵା କ୍ଵାପି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ 4.1.36.
ଏକ ଦିନରେ କେଉଁସି ଜାଗାରେ ଦ୍ୱିଜ ଦୁଇଥର ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମଧୁମାଂସଂ ପ୍ରାଣିହିଂସାଂ ଭାସ୍କରାଲୋକନାଂଜନେ
ମଧୁ, ମାଂସ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରେ ହିଂସା, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ କାଜଳ ଲଗାଇବା—
ଔପନାଯନିକଃ କାଲୋ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ର ଵିଶାଂ ପରଃ
ଉପନୟନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ।
ଇତୋପ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵଂ ନ ସଂସ୍କାର୍ଯାଃ ପତିତା ଧର୍ମଵର୍ଜିତାଃ
ଏହା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ଏବଂ ନୀତିହୀନ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉପନୟନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାଵିତ୍ରୀପତିତୈଃ ସାର୍ଧଂ ସଂବଂଧଂ ନ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପାଳନରୁ ଚ୍ୟୁତ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵସୀରନ୍ନାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଶାଣ କ୍ଷୌମାଵିକାନି ଚ ଭଵେତ୍ତ୍ରିଵୃତ୍ସମାଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣା ଵିଶସ୍ତୁ ଶଣତାଂତଵୀ
ଉପବୀତ କ୍ରମରେ ଉନ, ଶଣ, କିମ୍ବା ଅବିକ ରେଶାରୁ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ୍। ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଶଣ ରେଶାରୁ, ତିଣି ଗୁଣା ଏବଂ ମସୃଣ ହେବା ଦରକାର।
ମୁଂଜାଭାଵେ ଵିଧାତଵ୍ଯା କୁଶାଶ୍ମଂତକବଲ୍ଵଜୈଃ
ମୁଞ୍ଜା ଘାସ ନଥିଲେ, କୁଶ, ଅଶ୍ମନ୍ତକ କିମ୍ବା ବଳ୍ବଜ ଘାସରୁ ଉପବୀତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉପଵୀତକ୍ରମେଣ ସ୍ଯାତ୍କାର୍ପାସଂ ଶାଣମାଵିକମ୍
ଉପବୀତ ପାଇଁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କପାସ, ଶଣ କିମ୍ବା ଉନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ବିଲ୍ଵପାଲାଶଯୋର୍ଦଂଡୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନୃପସ୍ଯ ତୁ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ବିଲ୍ବ କିମ୍ବା ପଳାଶ କାଠର ଦଣ୍ଡ ହେବା ଉଚିତ୍, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ—
ଆମୌଲିଂ ଵାଽଽଲଲାଟଂଵାଽଽନାସମୂର୍ଧ୍ଵପ୍ରମାଣତଃ
ଏହା ନାକରୁ ଉପରକୁ ମାପି, ମୁଣ୍ଡର ଶିରା କିମ୍ବା କପାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପରୀତ୍ଯାଗ୍ନିମୁପସ୍ଥାଯ ଦିଵାକରମ୍ 4.1.36.
ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ଉଚିତ୍।
ମାତୃମାତୃଷ୍ଵସୃସ୍ଵସୃପିତୃସ୍ଵସୃପୁରଃସରାଃ
ମାଆ, ମାମୁଁଘର ମାଆ, ଭଉଣୀ ଏବଂ ବାପାଘର ମାମୁଁଘର ମାଆଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ଯାଵଦ୍ଵେଦମଧୀତେ ଚ ଚରନ୍ଵେଦଵ୍ରତାନି ଚ
ଯେଉଁଯାଏଁ ସେ ବେଦ ପଢ଼େ ଏବଂ ବେଦାଧ୍ୟୟନର ନିୟମ ମାନେ—
ପ୍ରୋକ୍ତୋସାଵୁପକୁର୍ଵାଣୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତତ୍ର ନୈଷ୍ଠିକଃ
ସେ ଉପକୁର୍ବାଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଦ୍ୱିତୀୟଟିକୁ ନୈଷ୍ଠିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।