ଅଯଂ ଚ ନିଯମୋସ୍ମାକମଦ୍ଯାରଭ୍ଯ କଲାଵତି
ଆଜିଠୁ ଆମର ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ହେ କଳାବତୀ:
ଅଵଶ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନଵାପୀ ସା ନାମ୍ନା ଭଵିତୁମର୍ହତି
ଏହି ଜ୍ଞାନ ତାଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମ ନାମରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଓଁକୃତ୍ଯ ତାସାଂ ଵାକ୍ଯଂ ସା ସ୍ଵାକାରଂ ପରିଗୋପ୍ଯ ଚ
ତାଙ୍କର କଥାକୁ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ନିଜ ଆକାରକୁ ଲୁଚାଇଲେ।
କଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ତ୍ଵାମାସାଦ୍ଯ ପତିଂ ରାଜନ୍ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ମନୋରଥାଃ
କଳାବତୀ କହିଲେ: ରାଜା, ତୁମକୁ ପତି ଭାବେ ପାଇ, ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଏକୋ ମନୋରଥଃ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯୋ ମମାସ୍ତ୍ଯତ୍ରାର୍ଯପୁତ୍ରକ
ମୋର ଏଠି ଏକମାତ୍ର ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମହାନ୍ ଜନ୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର।
ମମ ତୁ ତ୍ଵଦଧୀନାଯାଃ ସୁଦୁଷ୍ପ୍ରାପତରୋ ମହାନ୍
ମୁଁ ତୋର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି, ଏହି ଇଚ୍ଛା ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ କଷ୍ଟର, ଦୁର୍ଲଭ।
ପ୍ରାଣେଶ କିଂ ବହୂକ୍ତେନ ଯଦି ପ୍ରାଣୈଃ ପ୍ରଯୋଜନମ୍ 4.1.34.
ପ୍ରାଣର ମାଲିକ, ଯଦି ପ୍ରାଣ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ତେବେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?
ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋପି ଗରୀଯସ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯା ଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯ ସଃ
ତାଙ୍କର କଥା, ଯାହା ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ, ସେ ଶୁଣିଲେ—
ରାଜୋଵାଚ ନାହଂ ପ୍ରିଯେ ତଵାଦେଯମିହ ପଶ୍ଯାମି ଭାମିନି
ରାଜା କହିଲେ: ପ୍ରିୟା, ଏଠି ତୋ ପାଇଁ ଦେବାକୁ ମୁଁ କିଛି ଅପରାହ୍ନ ଦେଖୁନି, ସୁନ୍ଦରୀ।
ଅଵିଲଂବିତମାଚକ୍ଷ୍ଵ କୃତଂ ଵିଦ୍ଧି କଲାଵତି
ଅପେକ୍ଷା ନ କରି, ତୋ ଇଚ୍ଛା କହ, କଳାବତୀ, ଏହା ପୂରଣ ହେଇଛି ବୋଲି ଜାଣ।
କଃ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯଃ ପ୍ରାର୍ଥନୀଯଂ କିଂ କୋ ଵା ପ୍ରାର୍ଥଯିତା ପ୍ରିଯେ
କଣ ଚାହିଁବା ଯୋଗ୍ୟ? କଣ ଚାହିଁବା ଉଚିତ? କିଏ ଚାହିଁବାକୁ ଆସିଛି, ପ୍ରିୟା?
ଦେଶଃ କୋଶୋ ବଲଂ ଦୁର୍ଗଂ ଯଦନ୍ଯଦପି ଭାମିନି
କେଉଁ ଦେଶ, କେଉଁ ଧନ, କେଉଁ ସେନା, କେଉଁ ଦୁର୍ଗ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି, ସୁନ୍ଦରୀ?
ତଚ୍ଚ ସ୍ଵାମ୍ଯଂ ମମାନ୍ଯତ୍ର ତ୍ଵଦୃତେ ଜୀଵିତେଶ୍ଵରି
ମୋ ଅଧୀନରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଅଛି, ସେ ସବୁ ତୋ ଛଡ଼ି, ପ୍ରାଣର ମାଲିକା।
ମାଲ୍ପକେତୋର୍ମହୀଜାନେରିତି ଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯ ସା
ରାଜାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭୂମିର କନ୍ୟା—
କଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରଜାହିତାଯ ସଂସୃଷ୍ଟଂ ପୁରୁଷାର୍ଥଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
କଳାବତୀ କହିଲେ: ଲୋକମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଚାରିଟି ମାନବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି।
ତଦ୍ଵିହୀନାଜନିରପି ଜଲ ବୁଦ୍ବୁଦଵନ୍ମୁଧା
ଏହା ଛଡ଼ି ଜନ୍ମ ଅନ୍ୟଥା, ଜଳର ଫୁଲି ଥିବା ଫୁଲିକା ପରି ଅପରିଗଣ୍ୟ।
ଯତ୍ରାନୁକୂଲ୍ଯଂ ଦଂପତ୍ଯୋସ୍ତ୍ରିଵର୍ଗସ୍ତତ୍ର ଵର୍ଧତେ 4.1.34.
ଯେଉଁଠି ଦମ୍ପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ତିନିଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବଢ଼ିଥାଏ।
ମଦ୍ଵିଧାନା ତୁ ଦାସୀନାଂ ଶତଂ ତେଽସ୍ତୀହ ମଂଦିରେ
ତୋର ମହଲରେ ମୋ ପରି ଏକ ଶତ ଦାସୀ ଅଛନ୍ତି।
ତଵ ଦାସ୍ଯପି ଭୋଗାଢ୍ଯା କିମୁତାଂକସ୍ଥଲୀଚରୀ
ତୋର ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗରେ ଧନୀ, ତେବେ ତୋର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଅଧିକ।
ଵିପଶ୍ଚିତ୍ସଂଚଯେଦର୍ଥାନିଷ୍ଟାପୂର୍ତାଯ କର୍ମଣେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ନିଷ୍ଠା ଓ ପୂର୍ତ୍ତି କାମ ପାଇଁ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।
ତଵୈତତ୍ସର୍ଵମସ୍ତୀହ ଵିଶ୍ଵେଶାନୁଗ୍ରହାତ୍ପ୍ରିଯ
ଏହି ସବୁ ତୋର, ପ୍ରିୟା, ବିଶ୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ।
ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରହିଣୁ ମାଂ ନାଥ ଵିଶ୍ଵନାଥପୁରୀଂ ପ୍ରତି
ସ୍ବାମୀ, ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ବିଶ୍ବନାଥପୁରୀକୁ ପଠା।
ମାଲ୍ଯକେତୁଃ କଲାଵତ୍ଯା ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚଃ ସ୍ଫୁଟମ୍
କଳାବତୀଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ଶୁଣି, ମାଲ୍ୟକେତୁ କହିଲେ।
ପ୍ରିଯେ କଲାଵତି ଯଦି ତଵ ଗଂତଵ୍ଯମେଵ ହି
ପ୍ରିୟ କଳାବତୀ, ଯଦି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ,
ନ ରାଜ୍ଯଂ ରାଜ୍ଯମିତ୍ଯାହୂ ରାଜ୍ଯଶ୍ରୀଃ ପ୍ରେଯସୀ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଲୋକେ କହନ୍ତି ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପ୍ରିୟା ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ରାଜ୍ୟର ମହିମା।
ନିଃସପତ୍ନଂ କୃତଂ ରାଜ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ନିରଂତରମ୍
ମୁଁ ରାଜ୍ୟକୁ ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ କରି, ଅବିରତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଛି।
ଅପତ୍ଯାନ୍ଯପି ଜାତାନି କିଂ କର୍ତଵ୍ଯମିହାସ୍ତି ମେ 4.1.34.
ସନ୍ତାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ଆଉ କଣ କରିବା ବାକି ରହିଛି?
ଅଥ ପ୍ରାତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ କୃତ୍ଵା ଶୌଚାଚମକ୍ରିଯାମ୍ 4.1.34.
ତାପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଶୌଚ ଓ ଆଚମନ କ୍ରିୟା କରି,
ଚାଂଦ୍ରାଯଣଵ୍ରତୈଃ କୃଚ୍ଛ୍ରୈର୍ଭର୍ତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣୈରପି
ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ, କଠିନ ତପସ୍ୟା ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେବା ଦ୍ୱାରା,
ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯ ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଦ୍ଯ ଚ
ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ କଥା କହିଲେ, ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଲେ।