ଭ୍ରାମ୍ଯତୀଵ ମମ ସ୍ଵାଂତମାଧାଯ ତଦଵେକ୍ଷଣମ୍
ମୋର ମନ ଏତେ ଭୂଲିଯାଉଛି, ସେ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚିନ୍ତା କରି ରହିଲେ।
କଲାଧରକାଂତିଶାଲିନାଵୂଚତୁଃ ଅଵଧାରଯ ନିସ୍ତାରଂ କଥଯାଵ ତଵାସ୍ଯଦମ୍
ଚାନ୍ଦ୍ରକଳା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେ ଦୁଇଜଣ କହିଲେ, 'ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ଆମେ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ କହିଦେବୁ।'
ଜଗତ୍ସର୍ଗସ୍ଥିତିଧ୍ଵଂସଵିଧାନାନୁଗ୍ରହେଶ୍ଵରେ 1.3.2.23.
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସେଇ ଭଗବାନ୍, ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ନାଶ ଓ କୃପାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷିତଂ ତ୍ଵଯେଦାନୀମସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଵୈଭଵମ୍
ଏବେ ତୁମର ନୟନମୁକୁରେ ଏହି ଦେବଙ୍କର ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।
କୁରୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ପାଦଚାରୀ ମୃଗମଦାଦୃତୈଃ
ମୃଗମଦ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ ପାଦେ ପାଦେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କର।
ଯାଵତୀ ତଵ ସଂପତ୍ତିସ୍ତାଵତୀମଖିଲାଂ ଵିଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯେତେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ରଖିଛ, ସେ ସବୁ ଦାନ କର।
ଅଚିରାଦେଵ ସିଦ୍ଧିସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି ଗରୀଯସୀ
ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।
ନିଃସଂଶଯେନ ମନସା ନିରତସ୍ତଦାନୀଂ ଭକ୍ତିଂ ବବଂଧ ଭଗଵତ୍ଯରୁଣାଦ୍ରିନାଥେ
ସେ ତାଙ୍କର ମନକୁ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଦେଇ ଆତ୍ମନିବେଦନ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପ୍ରଥମେ ମାହେଶ୍ଵରଖଣ୍ଡେଽରୁଣାଚଲମାହାତ୍ମ୍ଯ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ କଲାଧରକାଂତିଶାଲିଵୃତ୍ତାଂତଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରଯୋଵିଂଶତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଅରୁଣାଚଳ ମାହାତ୍ମ୍ୟର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ମହେଶ୍ୱର ଖଣ୍ଡରେ 'ଚାନ୍ଦ୍ରକଳା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇଜଣଙ୍କର କଥା' ନାମକ ଏଇ ଏକୋଇଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନଂଦୀଶ ଚିତ୍ରଂ ଚାରିତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତଂ ଵିଦ୍ଯାଭୃତୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ
ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଆଚରଣ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ଏହା ଶୁଣାଯାଇଛି।
କଦା ଵଜ୍ରାଂଗଦଃ ସିଦ୍ଧଃ କଥଂ ଦେଵମପୂଜଯତ୍
ବଜ୍ରାଙ୍ଗଦ କେବେ ଓ କିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ?
ତସ୍ଯୈଵ ପାଦପର୍ଯଂତେ ସ୍ଵସ୍ଯ ଵାସମରୋଚଯତ୍
ସେ ନିଜେ ଭଗବାନଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ନିକଟରେ ନିଜ ନିବାସ ଚୟନ କଲେ।
ଅଥାସ୍ଯ ମହତୀ ସେନା ଵାହମାର୍ଗାନୁସାରିଣୀ
ତାପରେ ବଡ଼ ଏକ ସେନା ତାଙ୍କର ଯାନପଥକୁ ଅନୁସରଣ କଲା।
ସମଦୃଶ୍ଯତ ଭୂପାଲସ୍ତାଦୃଶୋ ଧୈର୍ଯସାଗରଃ
ସେ ରାଜା, ଧୈର୍ୟର ସାଗର, ସେଇପରି ଦେଖାଯାଇଲେ।
ତତସ୍ତାମାଗତାଂ ସେନାମଵନୀପତିରାଦୃତଃ
ତାପରେ ଭୂମିର ରାଜା ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆସୁଥିବା ସେନାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସ୍ଵକୀଯମଖିଲଂ କୋଶଂ ଦେଶାନପି ମହାଫଲାନ୍
ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ଧନଭଣ୍ଡାର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳଦାୟକ ଜମି ଦାନ କଲେ।
ଗୌତମସ୍ଯାଶ୍ରମାଭ୍ଯାଶେ ସ୍ଵଯଂ କୃତତପୋଵନଃ
ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ସେ ନିଜେ ଏକ ତପୋବନ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ରତ୍ନାଂଗଦାଖ୍ଯଂ ତନଯଂ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ନିଜେ ପଦେ
ନିଜ ପଦବୀରେ ରତ୍ନାଙ୍ଗଦ ନାମକ ପୁଅକୁ ରଖିଦେଇ,
ପରିତଃ ଶୋଣଶୈଲସ୍ଯ ପରିପୂର୍ଣଜଲାଶଯାନ୍ 1.3.2.24.
ଶୋଣ ପାହାଡ଼ର ଚାରିପାଖରେ ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିଏଥିବା ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ଥିଲେ।
ତେଜସାରୁଣନାଥସ୍ଯ ଜ୍ଵଲନସ୍ତଂଭରୂପିଣଃ
ଅରୁଣନାଥଙ୍କର ତେଜରେ, ଯିଏ ଅଗ୍ନିର ଦଣ୍ଡ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି,
ସୌଂଦର୍ଯଶାଲିନୀରାତ୍ମପରିଵାରଵରାଂଗନାଃ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପରିବାରର ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳାମାନେ ଥିଲେ।
ଅଥାଗତେନାଗସ୍ତ୍ଯେନ ଲୋପାମୁଦ୍ରାସଖେନ ସଃ
ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହଚରୀ ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯହଂ ନଵତୀର୍ଥାଖ୍ଯେ ସରସି ସ୍ନାନମାଚରନ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନବତୀର୍ଥ ନାମକ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ।
ମହିଷାସୁରସଂହାରକାରିଣୀ ମାନଵେଶ୍ଵରଃ
ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ,
ପ୍ରତିକ୍ଷଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁପୂଜ୍ଯସ୍ଯ ଲିଂଗରୂପିଣଃ
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଷସ୍ଯୁତ୍ଥିତଃ ସ୍ନାତଃ ପାଦାଭ୍ଯାମେଵ ପାର୍ଥିଵଃ
ପ୍ରଭାତେ ରାଜା ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ ପାଏଁ
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ସ କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାଂ ପାର୍ଵତୀଵଲ୍ଲଭପ୍ରିଯମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ
ସୁଗଂଧସାରକହ୍ଲାରକର୍ପୂରଜଲପୂରିତଃ
ସେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ, କମଳ ଓ କପୂର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ।
ପ୍ରତିମାସଧ୍ଵଜାରୋହପୂର୍ଵଂ ତୀର୍ଥୋତ୍ସଵାଦିକମ୍ 1.3.2.24.
ପ୍ରତିମାସ ଧ୍ୱଜାରୋହଣ ଓ ତୀର୍ଥର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବ ପୂର୍ବରୁ,
ଅଂଗଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚାସ୍ଯ ଵିଦଧେ ଵିଶଦାଶଯଃ
ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ସେ ତାଙ୍କର ଦେହର ପରିକ୍ରମା କଲେ।