ତଚ୍ଚାରୁଲୋଚନକ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଚରଂତୌ ଚ ଖଂଜନୌ 4.1.33.
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଆଖିର ମାଝରେ ଦୁଇଟି ଖଞ୍ଜନ ପକ୍ଷୀ ଖେଳୁଛନ୍ତି।
ସୁଦତ୍ଯା ରଦନଶ୍ରେଣୀ ଛେଦେଷୁ ଵିଷମେଷୁଣା
ସୁଦତୀଙ୍କର ଦାନ୍ତର ଶାରିର ଅସମାନ ଖାଲିଠାରେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ରହିଛି।
ପ୍ରାଯୋ ମଦନ ଭୂପାଲ ହର୍ମ୍ଯ ରତ୍ନାଂତରେ ଶୁଭେ
ହେ ରାଜା, ମଦନ ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କର ମଣିମୟ ମହଳର ଭିତର ଅଳଙ୍କୃତ କୋଠରୀରେ ବସିଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ଚ ପାତାଲେ ନୈଷା ରେଖା କ୍ଵଚିତ୍ସ୍ତ୍ରିଯାମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ପାତାଳରେ, ଏପରି ରେଖା କେହି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ଠାରେ ମିଳେନାହିଁ।
ଶଂକେ ଚିତ୍ତ ଭୁଵୋ ରାଜ୍ଞୋ ଲସତ୍ପଟକୁଟୀଦ୍ଵଯମ୍
ହେ ମନ, ମୁଁ ଅନୁମାନ କରୁଛି ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଚମକୁଥିବା ପଟର ମଧ୍ୟରେ ଧରା ପଡ଼ିଛି।
ଅନଂଗଭୂ ନିଯମତୋଽଦୃଶ୍ଯେ ମଧ୍ଯେ ନତଭ୍ରୁଵଃ
ହେ ଅନଙ୍ଗଭୂ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିବା ଜଣେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭୂଁର ମଧ୍ୟରେ ରହିଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯା ନାଭୀଦରୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କଂଦର୍ପୋଽନଂଗତା ଗତଃ
ତାଙ୍କର ନାଭିର ଗଭୀରତାକୁ ପହଞ୍ଚି, କାମଦେବ ଦେହହୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଗୁରୁଣୈତନ୍ନିତଂବେନ ମହାମନ୍ମଥ ଦୀକ୍ଷଯା
ତାଙ୍କର ଭାରି ନିତମ୍ବ ଦ୍ୱାରା, ବଡ଼ ମନ୍ମଥ ଦୀକ୍ଷାରେ,
ଊରୁସ୍ତଂଭେନ ଚୈତସ୍ଯାଃ ସ୍ତଂଭଵତ୍କସ୍ଯନୋ ମନଃ
ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉରୁର ଥାମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା, କାହାର ମନ ଦୃଢ଼ ହେବ ନାହିଁ?
ପାଦାଂଗୁଷ୍ଠନଖଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଭଯା କସ୍ଯ ନ ପ୍ରଭା
ତାଙ୍କର ପାଦଅଙ୍ଗୁଠିର ନଖର ଆଲୋକରେ କାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅନ୍ଧାରିତ ହେବ ନାହିଁ?
ସା ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଜ୍ଞାନଵାପ୍ଯାଂ ସ୍ନାଯଂ ସ୍ନାଯଂ ଶିଵାଲଯେ 4.1.33.
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଜ୍ଞାନର ସ୍ନାନକୁଣ୍ଡ ଓ ଶିବମନ୍ଦିରରେ ପୁନିପୁନି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।
ତତ୍ପାଦପ୍ରତିବିଂବେଷୁ ରେଖା ଶଷ୍ପାଂକୁରଂ ଚରନ୍
ତାଙ୍କର ପାଦର ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ ଏକ ରେଖା ତରୁଣ ଘାସର ତଣ୍ଡା ଭଳି ଚଳିଯାଏ।
ତଦାସ୍ଯ ପଂକଜଂ ହିତ୍ଵା ଯୂନାଂ ନେତ୍ରାଲିମାଲଯା
ସେ ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ ଛାଡ଼ି, ଯୁବକମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିମାଳା ମାଳା ହୋଇଯାଏ।
ସୁଲୋଚନାପି ସା କନ୍ଯା ପ୍ରେକ୍ଷେତାସ୍ଯଂ ନ କସ୍ଯଚିତ୍
ସେ ତ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାହାର ମୁହଁକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ସୁଶୀଲା ଶୀଲସଂପନ୍ନା ରହସ୍ତଦ୍ଵିରହାତୁରୈଃ
ସୁଶୀଳ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିବା ସେ, ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାର ଦୁଃଖରେ ଏକାକୀ ରହନ୍ତି।
ଧନୈସ୍ତସ୍ଯାଜନେତାପି ଯୁଵଭିଃ ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ବହୁ
ଧନରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯୁବକମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଜ୍ଞାନୋଦତୀର୍ଥଭଜନାତ୍ସା ସୁଶୀଲା କୁମାଗ୍କିା
ତୀର୍ଥର ପୂଜା ଓ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶିଳବତୀ ହେଲେ, ଓ କୁମାଙ୍ଗିଆ।
କଦାଚିଦେକଦା ତାଂ ତୁ ପ୍ରସୁପ୍ତାଂ ସଦନାଂଗଣେ
କେବେ ଗୋଟେ ସମୟରେ, ସେ ଘରର ଅଙ୍ଗଣାରେ ଘୁମାଉଥିବା ବେଳେ,
ଵ୍ଯୋମଵର୍ତ୍ମନିତାଂ ରାତ୍ରୌ ଯାଵନ୍ମଲଯପର୍ଵତମ୍
ରାତିରେ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ମଲୟ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ,
ରାକ୍ଷସୋ ଭୀଷଣଵପୁଃ କପାଲକୃତକୁଂଡଲଃ
ଏକ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ରାକ୍ଷସ, ମୁଣ୍ଡର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସ ଉଵାଚ ମମଦୃଗ୍ଗୋଚରଂ ଯାତୋ ଵିଦ୍ଯାଧରକୁମାରକ 4.1.33.
ରାକ୍ଷସ କହିଲେ: 'ଏହି ବିଦ୍ୟାଧର ଯୁବକ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଛି।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାଥ ସା ଵାକ୍ଯଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଘ୍ରାତା ମୃଗୀ ଯଥା
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମୃଗୀ ଯେପରି ବାଘର ଗନ୍ଧ ପାଇ ଭୟଭୀତ ହୁଏ, ସେପରି ଆତଙ୍କିତ ହେଲେ।
ନିଜଘାନ ତ୍ରିଶୂଲେନ ରକ୍ଷୋ ଵିଦ୍ଯାଧରଂ ଚ ତମ୍
ସେଇ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଦ୍ୟାଧରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତଦ୍ଭୀଷଣତ୍ରିଶୂଲେନ ଭିନ୍ନୋସ୍କୋ ମହାବଲଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳର ଆଘାତରେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ଛାତି ଭେଦିଗଲା।
ନରମାଂସଵସାମତ୍ତଂ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲିନମାହଵେ
ମାନବ ମାଂସ ଓ ଚର୍ବିରେ ମତ୍ତ, ମେଘରେ ମାଳିତ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସୋ ମୃତ୍ଯୁଵଶଗୋ ଵଜ୍ରେଣେଵ ମହୀଧରଃ
ମୃତ୍ୟୁର ବଶରେ ପଡ଼ି, ସେ ରାକ୍ଷସ ମାନେ ଅପରିମିତ ପାହାଡ଼କୁ ବଜ୍ର ଆଘାତ ଲାଗିଥିବା ପରି ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଗଦ୍ଗଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଘୂର୍ଣିତ ଵିଲୋଚନଃ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଘୂରୁଥିଲା, ଗଳଗଳା କଣ୍ଠରେ କିଛି କଥା କହିଲେ।
ଜହୌ ପ୍ରାଣାନ୍ରଣେ ଵୀରସ୍ତାଂ ପ୍ରିଯାଂ ପରିତଃ ସ୍ମରନ୍
ସେ ବୀର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ଅନନ୍ଯପୂର୍ଵସଂସ୍ପର୍ଶ ସୁଖଂ ସମନୁଭୂଯ ସା
ସେ ଅପୂର୍ବ ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଲିଂଗତ୍ରଯଶରୀରିଣ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯାଃ ସାନ୍ନିଧ୍ଯତଃ ସ ହି
ତିନି ପ୍ରକାର ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ତାଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ,