ସନ୍ମନୋଭିରିଵାତ୍ଯଚ୍ଛୈରନଚ୍ଛୈର୍ଵ୍ଯୋମଵର୍ତ୍ମଵତ୍ 4.1.33.
ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ ଭଳି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଆକାଶର ଅବିରୋଧିତ ପଥ ଭଳି।
ପୀଯୂଷଵତ୍ସ୍ଵାଦୁତରୈଃ ସୁଖସ୍ପର୍ଶୈର୍ଗଵାଂଗଵତ୍
ଅମୃତ ପରି ମିଠା, ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଗାଈର ଦୁଧ ପରି।
ଵିଜିତାବ୍ଜମହାଗଂଧୈଃ ପାଟଲାମୋଦମୋଦିଭିଃ
ପଦ୍ମର ଗଭୀର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପାଟଳ ଫୁଲର ମଧୁର ଗନ୍ଧରେ ମନ ହରାଇଯାଇଥିଲେ।
ଅଜ୍ଞାନତାପସଂତପ୍ତ ପ୍ରାଣିପ୍ରାଣୈକରକ୍ଷିଭିଃ
ଅଜ୍ଞାନର ତାପରେ ପୀଡିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଜୀବନର ରକ୍ଷକମାନେ ମାତ୍ର ସହାୟ ହେଲେ।
ଶ୍ରଦ୍ଧୋପସ୍ପର୍ଶି ଦୃଦଯଲିଂଗ ତ୍ରିତଯହେତୁଭିଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସ୍ପର୍ଶରେ, ହୃଦୟ ହେଉଛି ଚିହ୍ନ, ଏହି ତିନିଟି କାରଣରୁ ଏହା ହେଉଛି।
ଵିଶ୍ଵଭର୍ତୁରୁମାସ୍ପର୍ଶସୁଖାତିସୁଖକାରିଭିଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ପାଳକ ଉମାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।
ସହସ୍ରଧାରୈଃ କଲଶୈଃ ସ ଈଶାନୋ ଘଟୋଦ୍ଭଵ
ସେ ଭଗବାନ୍, ଯିଏ ଘଟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ହଜାର ଧାରା ଝରୁଥିବା କଳଶମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵଲୋଚନଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ଭଗବାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତଵ ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମୀଶାନ କର୍ମଣାନେନ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ଇଶାନ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ତତସ୍ତ୍ଵଂ ଜଟିଲେଶାନ ଵରଂ ବ୍ରୂହି ତପୋଧନ
ତେଣୁ, ହେ ଜଟାଧାରୀ ଇଶାନ, ହେ ତପସ୍ଵୀ, ତୁମେ ଏବେ ଏକ ଵର ମାଗ।
ତଦେତଦତୁଲଂ ତୀର୍ଥଂ ତଵ ନାମ୍ନାସ୍ତୁ ଶଂକର ।। 4.1.33.
ଏହି ଅପୂର୍ବ ତୀର୍ଥ ତୁମର ନାମରେ ଶଂକର ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଉ।
ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଭୂର୍ଭୁଵଃସ୍ଵଃ ସ୍ଥିତାନ୍ଯପି
ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଅଛି—ଭୂ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱର୍ଗରେ—
ଶିଵଜ୍ଞାନମିତି ବ୍ରୂଯୁଃ ଶିଵଶବ୍ଦାର୍ଥଚିଂତକାଃ
ଯେମାନେ 'ଶିବ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ 'ଶିବଜ୍ଞାନ' ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଅତୋ ଜ୍ଞାନୋଦ ନାମୈତତ୍ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍ ।। ଅସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ତେଣୁ, ଏହି ତୀର୍ଥର ନାମ 'ଜ୍ଞାନୋଦ' ହେଉ, ଏହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଜ୍ଞାନୋଦତୀର୍ଥସଂସ୍ପର୍ଶାଦଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଜ୍ଞାନୋଦ ତୀର୍ଥର ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଫଲ୍ଗୁତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂତର୍ପ୍ଯ ଚ ପିତାମହାନ୍
ଫଲ୍ଗୁ ତୀର୍ଥରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃପୁରୁଷମାନେକୁ ତୃପ୍ତ କରେ—
ଗୁରୁପୁଷ୍ଯାସିତାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀପାତୋ ଯଦା ଭଵେତ୍
ଗୁରୁ, ପୁଷ୍ୟ ଓ ଅସିତ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଯେତେବେଳେ ବିଶେଷ ଯୋଗ ହୁଏ—
ଯତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ପିତୄନ୍ସଂତର୍ପ୍ଯ ପୁଷ୍କରେ
ପୁଷ୍କରରେ ପିତୃପୁରୁଷମାନେକୁ ତୃପ୍ତ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ସନ୍ନିହତ୍ଯାଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ତମୋଗ୍ରସ୍ତେ ଵିଵସ୍ଵତି
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଥିବାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ତୀବ୍ର ଅନ୍ଧକାର ରହିଥିଲେ—
ପିଂଡନିର୍ଵପଣଂ ଯେଷାଂ ଜ୍ଞାନତୀର୍ଥେ ସୁତୈଃ କୃତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନତୀର୍ଥରେ ପୁଅମାନେ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିଛନ୍ତି—
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମୁପଵାସୀ ନରୋତ୍ତମଃ 4.1.33.
ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶ୍ଯାମୁପୋଷ୍ଯାତ୍ର ପ୍ରାଶ୍ନାତି ଚୁଲୁକତ୍ରଯମ୍
ଏଠାରେ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ପରେ ତିନି ମୁଠି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଈଶାନତୀର୍ଥେ ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଶେଷାତ୍ସୋମଵାସରେ
ଯେଉଁଠି ଇଶାନ ତୀର୍ଥରେ, ବିଶେଷ କରି ସୋମବାର ଦିନେ, କେହି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ତତଃ ସମର୍ଚ୍ଯ ଶ୍ରୀଲିଂଗଂ ମହାସଂଭାରଵିସ୍ତରୈଃ
ତାପରେ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଉପଚାର ସହିତ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଉପାସ୍ଯ ସଂଧ୍ଯାଂ ଜ୍ଞାନୋଦେ ଯତ୍ପାପଂ କାଲଲୋପଜମ୍ । କ୍ଷଣେନ ତଦପାକୃତ୍ଯ ଜ୍ଞାନଵାଞ୍ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜଃ
ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମୟ ଅବହେଳାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସେଥିରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ।
ଶିଵତୀର୍ଥମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଜ୍ଞାନତୀର୍ଥମିଦଂ ଶୁଭମ୍
ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ଶିବ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନର ତୀର୍ଥ।
ସ୍ମରଣାଦପି ପାପୌଘୋ ଜ୍ଞାନୋଦସ୍ଯ କ୍ଷଯେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସ୍ଥାନର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଡାକିନୀଶାକିନୀ ଭୂତପ୍ରେତଵେତାଲରାକ୍ଷସାଃ
ଡାକିନୀ, ଶାକିନୀ, ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ୱେତାଳ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ,
ଜ୍ଵରାପସ୍ମାରଵିସ୍ଫୋଟଦ୍ଵିତୀଯକଚତୁର୍ଥକାଃ
ଜ୍ୱର, ଅପସ୍ମାର, ଚର୍ମରୋଗ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରକାରର ରୋଗମାନେ,
ଜ୍ଞାନୋଦତୀର୍ଥପାନୀଯୈର୍ଲିଂଗଂ ଯଃ ସ୍ନାପଯେତ୍ସୁଧୀଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନ ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍।