କ୍ରୀଡେଯଂ ତଵ ଦେଵେଶ ତ୍ରିଲୋଚନ ମହାମତେ
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏହା କି ଆପଣଙ୍କର ଖେଳ?
କିମର୍ଥଂ ଭଗଵତ୍ର୍ଛଂଭୋ ଭିକ୍ଷାଂ ଚରସି ଶକ୍ତିପ
ହେ ଭଗବାନ୍ ଶମ୍ଭୁ, ଶକ୍ତିଧାରୀ, ଆପଣ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛନ୍ତି?
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତଃ ଶଂଭୁର୍ଵିଷ୍ଣୁମେତଦୁଦାହରତ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶମ୍ଭୁ ପଛରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ତଦଘପ୍ରତିଘଂ ଵିଷ୍ଣୋ ଚରାମ୍ଯେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଶୁଭମ୍
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ପାପକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛି।
ସ୍ମିତ୍ଵା କିଂଚିନ୍ନତଶିରାଃ ପୁନରେଵଂ ଵ୍ଯଜିଜ୍ଞପତ୍
ସେ ହସି, ମୁଣ୍ଡ ଅଳ୍ପ ନମାଇ, ପୁଣି ଏଭଳି କହିଲେ:
ମାଯଯା ମାଂ ମହାଦେଵ ନଚ୍ଛାଦଯିତୁମର୍ହସି
ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ଢାକିବେ ନାହିଁ।
କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ସୃଜାମୀଶ ତ୍ଵନ୍ନିଯୋଗବଲାଦ୍ଵିଭୋ
ହେ ନାଥ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ମଦାଦ୍ଯୋ ମହାଦେଵ ମାଯଯା ତଵ ମୋହିତାଃ
ହେ ମହାଦେବ, ମୋ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ସଂହାରକାଲେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସଦେଵାନଖିଲାନ୍ମୁନୀନ୍ 4.1.31.
ବିନାଶର ସମୟ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥାନ୍ତି।
ତଦା କ୍ଵ ତେ ମହାଦେଵ ପାପ ବ୍ରହ୍ମଵଧାଦିକମ୍
ତେବେ, ହେ ମହାଦେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ କେଉଁଠି ରହିଯାଏ?
ଅତୀତବ୍ରହ୍ମଣାମସ୍ଥ୍ନାଂ ସ୍ରକ୍କଂଠେ ତଵ ଭାସତେ
ପୂର୍ବତନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିର ମାଳା ତୁମ ଗଳାରେ ଆଲୋକିତ ହେଉଛି।
କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ତ୍ଵାଂ ଯଃ ସ୍ମରତି ଭାଵତଃ
ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରେ,
ଯଥା ତମୋ ନ ତିଷ୍ଠେତ ସଂନିଧାଵଂଶୁମାଲିନଃ
ଯେପରି ଆଲୋକର ସାନିଧ୍ୟରେ ଅନ୍ଧକାର ରହିପାରେ ନାହିଁ,
ଯଶ୍ଚିଂତଯତି ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ତଵ ପାଦାଂବୁଜଦ୍ଵଯମ୍
ଯିଏ ପବିତ୍ର ମନରେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମ ଦୁଇଟିକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ,
ତଵ ନାମାନୁରକ୍ତା ଵାଗ୍ଯସ୍ଯ ପୁଂସୋ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଯାହାର ମନ ଓ ମୁଁହ ତୁମ ନାମରେ ଲଗାଇଥାଏ,
ରଜସା ତମସା ଵିଵର୍ଧିତଂ କ୍ଵ ନୁ ପାପଂ ପରିତାପଦାଯକମ୍
ତେବେ, ରାଗ ଓ ଅଜ୍ଞାନରେ ବଢ଼ିଥିବା ଯେଉଁ ପାପ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି, ସେ କେଉଁଠି ରହିପାରିବ?
ଯଦି ଜାତୁଚିଦଂଧକଦ୍ଵିଷସ୍ତଵନାମୌଷ୍ଠପୁଟାଦ୍ଵିନିଃସୃତମ୍
ଯଦି କେବେ ଅନ୍ଧକ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ମୁଁହରୁ ତୁମ ନାମ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ,
ପରମାତ୍ମନ୍ପରଂଧାମ ସ୍ଵେଚ୍ଛା ଵିଧୃତ ଵିଗ୍ରହ
ହେ ପରମାତ୍ମା, ହେ ପରମ ଧାମ, ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛ।
ଅଦ୍ଯ ଧନ୍ଯୋସ୍ମି ଦେଵେଶ ଯଂ ନ ପଶ୍ଯତି ଯୋଗିନଃ 4.1.31.
ଆଜି ମୁଁ ଧନ୍ୟ ହେଲି, ହେ ଦେବେଶ, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଵିଯୋଗୋଽସ୍ତୁ ମେ ଦେଵ ତ୍ଵଦଂଘ୍ରିଯୁଗଲେନ ଵୈ 4.1.31.
ହେ ଦେବ, ମୋତେ ତୁମ ପଦଯୁଗଳରୁ କେବେ ବି ଦୂର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ପାପାନି ଯସ୍ଯା ନାମ୍ନୋପି କୀର୍ତନାତ୍ 4.1.31.
ଯାହାଙ୍କ ନାମ କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ମହାଶ୍ମଶାନମାସାଦ୍ଯ ଯଦି ଦେଵାଦ୍ଵିପଦ୍ଯତେ 4.1.31.
ଯଦି କେହି ମହାଶ୍ମଶାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଏ,
ତୀର୍ଥେ କାଲୋଦକେ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ତର୍ପଣମତ୍ଵରଃ 4.1.31.
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
କୋସୌ କସ୍ଯ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍କୀଦୃଗସ୍ଯ ତପୋ ମହତ୍
ସେ କିଏ, କାହାର ପୁଅ, ହେ ଶ୍ରୀମାନ୍, ତାଙ୍କର କେମିତି ବଡ଼ ତପସ୍ୟା?
କଥଂ ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରିଯତ୍ଵଂ ସମୁପେଯିଵାନ୍
ଏବଂ ସେ କିପରି ଦେବଦେବଙ୍କର ପ୍ରିୟତା ପାଇଲେ?
ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ ଵିଭୋ
ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ କୃପା କର।
ସଂଭ୍ରମୋ ଵିଭ୍ରମଶ୍ଚୋଭୌ କଥଂ ତଦନୁଗାମିନୌ
କିପରି ଭ୍ରମ ଓ ମୋହ ଏହାର ପଛପଛ ଚାଲିଆସେ?
କୁଂଭସଂଭଵ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଦଂଡପାଣି କଥାନକମ୍
ହେ କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କ କଥା ମୋତେ କୁହ।
ଯଦାକର୍ଣ୍ଯ ନରଃ ପ୍ରାଜ୍ଞ କାଶୀଵାସସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଯାହା ଶୁଣିଲେ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାନବାନ, ମଣିଷ କାଶୀରେ ବାସ କରିବାର ଫଳ ପାଏ।
ରତ୍ନଭଦ୍ର ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପର୍ଵତେ ଗଂଧମାଦନେ
ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ରତ୍ନଭଦ୍ର ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।